76 De Contra£tibus in genere,
■II
XI.
Ncc obftat quod in Ulis plenum ius habeantindependenter a patribus , &quod ea conditioncillis fucrint teftamcnto relicta , vt patres nihil ineis habcanc, quia difpofitio teftamentaria huius,auc illius hominis particularis , non poteft elidercdifpofitionem iuris publici , ac communis , namcum teftamentum publici iuris fic,vti iam diximuscap.pracedenti,num j> Sc patei ex l. $ ff de teßament.priaatorum hominum, pa£tum,difpofitio,aut con-fenfus nihil contra ius publicum debet operari,ncc ei pradudiciura eile, l.itts pabltcumff.de pailü.
Ex alio fundamento , ( Sc meo iudicio, optimo)hanc communem opinionem Vallafci, Couarru-uia; , & Molina: defendit Iulius vere Clarus, Üb. 3.fentent.quaß.^. num.j. vbi pro earefert Roman.*«repet. Authent.fimiliter, C.<td legem faladiam. An-gclum in §. i.num.y. Inßn.quibtu non efl permijf.fa-cereteflam. Apoftill.ad Bartolum in l.qut inpoteßa-tefub num.iff.de teßib. Sc decem alios.quos ibi al-legat, Sc apud illum viderc poreris ,ex co.fcilicer,quod ita difponat textus canonicus , qui eft funda-mentum huius opinionis in cap.licet, § finali, cumglojfa in verf.iudtcare, de fepultnrü,in 6.ibi, Pro ani-ma tarnen fua prxter ipfiu* affenfum ( nifi peculiumcaßrenfe ,aut quaficaßrenfe habeat)aliquid filitttfa-miliat iudicare nonpoteß ; feu, vt explicat ibi gloflainitio cap.proanima, hoceft,ad pias caqfas filiusfa-milias fJne confenfu patris bona non caftrenfia le-gare non poteft.caftrenfia autem potcft.qux expo-fitio dednetaeftex Dominico in expofkione eiuf-dem capitis. Poterit ergo c contrario fenfu de con-fenfu expreilb patris teftari, Sc legare pro animafua, Sc piis caufis ; & licet, vt animaduertit IuliusClarus , in hoc puncto varix olim fuerint opinio-nes, de quibus per feribentes in l.fenium , C. de tt-ßament. tarnen comnumior femper opinio fuit,po-tuifle filiosfamilias teftari ad pias caufas de confen-fu expreftb patris de prxdictis bonis aduentitiis , inquibus plenum ius independenter apatre habet,quia ita ait hie textus, qui eft fundamentum huiusrefolutionis in cap.licet ,§./?». cum gloJfa,mverf.tudi-care,defepulturin <J.
Dubitabis hie, an filijfamilias poffint faltem va-lide donare caufa mortis de confeufu,& licentia pa-trum ipfifmet patribus fuis, fua bona aduentitia.fi-ue in eis habeant plenum ius independenter a pa-tribus, fiue dominium Sc proprietatem tantum. Ethac de re partitaopinio eft.
Prima affirmatiuam partem fequitur; hanc tenetAle xander in 1. 1 .§ fuit qmfltumff.ad Trebellianum.Gulielmus Bened.i» repet. cap. Raynutiut, in verb.matrem , num.^6. Ripa in diclo §.fnit qu<efttur»,n.i.Bertrand. conf. 1 f 6 pofi num. 1. Üb. 1 .in i.part. Iafoninprafato §./«*'/ qu*fitum,num.i. Poreft confirmarihxc opinio , quae adeo gräuis cft(vt ait Iulius Cla-rus ) vr olim multorum librorum reuolutione opusfuerit ad cam deeidendam , qua: confirmari poteflex doctrina illorum, qui aiunt pofte fuperiorcs , &Epifcopos fecum difpenfare in iis omnibus.in qui-bus difpenfare poiluntrum fubditis fuis,ne fint pe-joris conditionis,&hi funt,Sancius lib.\,T>ecalogi tcap. 1 i.fjum.n. vbi clarc docet pofte Epifcopum,liin hxrefim oecultam, yel alios cafus referuatos in-eidat, a quibus poteft ipfc fuos fubditos abfoluere,vcl cum illis in irregularitatibus difpenfare, com-mitrtfre vices fnas fuo Confedario , vt fecum dii-penfet , seque ab illis abfoluat, quod late probatlib.8.dematrim.difp.$.n.i,i. Angelverb.confeffio 3.num.-;. Syhiefter verb .confejfor 1. qutß.cf. Sayrus inthefauro tom. i.lib.j.cap.i^.num.f. Soares de cenfu-*ü , dijp.^i.fett.i. ntan.f. Et Sayrus ait declaraflc
congregationem purpuratorum Patrum idem efiedicendum de cafibus , Sc irregularitaribus oecultisconceflis Epifcopis in Concil.Trident.ye//.24. c.6.de reformat. Verum fundamentum huius opinioniseft, quia alioquin foret propria paternicas ipfis pa-tribus nociua , nam fi in cafti, quo filijfamilias ha-bent bona aduentitia, qua: illorum fint pleno iure,Sc independenter a patre , pofiunt Uli de confenfuexpreftb patrum teftari de illis , legare , Sc donarecaufa mortis ad piascaufas in fauorem aliorum, &hanc licentiam illis poftunr concedere parentes inaliorum vtilitatem , nempe in fauorem orphano-rum,& pix caufx.cur non in fuam,
Secunda opinio nihilominus eft vertor, Sc te-nenda , qua? partem negantem tenet. hanc docentIulius Clarus Hb ^.fentent. § .donatio, nnm.y .medio,qudfl.6. glofla in 1.1 .inprineipio, verb. rem acquifi-mr , ff", deanthorit. & conf.tutor. Couarr. in rubr.deteß. \part. num.j. Corneus conf.i^+.circaprineip.üb. r. Decius conf.xy<).num. r. VntiC.conf.yy.num.i 1.hb. 3. vbi hanc opinionem communem appellatjaddit tarnen Clarus ifo',0 patres velint fibi ficri a fi-liisfamilias huiufmodi donationes,debere illos re-curreread iudicjsauthoriratcm. Fundamentum fo-lidum huius opinionis eft primo , quia confenfusexpreftus patris , vt filijfamilias poflinc valide te-ftari ad pias caufas,rcquiritur tanquam forma iurijad folemnizandum aftum, vt fupra dictum maner,arque adeo requiritur tanquam authoritas publicaad valorem illius actus , feu tanquam prxftatioquardam authoritatis publicae, qua fpecialiter fun-guntur patresfamilias , ad validandum actum fpe-cialcm, non propter pra;iudicium,quod inde ipfispatribus euenict, quam quidem authoritatem pu-bjicam nemo poteft in fuum commodum conuer-tere, cum authoriras iudicis non fit illis coneeila aiure propter illos,fed propter alios.Opinio Sancij,qua confirmabant auetorcs primae opinionis fuamlententiam.procedit tota in foro interno confeien-tiae, in quo id non eft negandum j at nos fumus inmateria tota ad forum externum fpeetante.
Et ficut filijfamilias , nee de confenfu expreftbpatrum poftunt valide teftari, nifi ad pias caufäsrantummodo de his bonis aduentitiis, in quibusplenum ius habent , ita neque legata teftamentorelinquere , vt diximus num. 1 o. quia folürn legararelinqucre poiIünt,qui teftari poflunt,vr ait Vlpia-nus in l. i. ff. de legatü 1. & jea iudicatum fuiffcinfupremo Senatu Olifiponenfi ait Vallafcus diilotom.i.confult.\Q%anum.i<).& deineeps. quod pro-cedit, ctiamfi filijfamilias fint milites profeffi Or-dinis Chrifti,D.Iacobi, aut Benedicti : & quia mi-litip haec non liberal a patria poteftate, l.ft marittu,C. depatr. potefl. Sc quia leges non loquuntur deprofeffis horum Ordinum milicarium, quia huiuf-modi milites ncc monafteria ingrediuntur , nee incommunitate viuiint, fed in fseculo viuunt,ficut alijhomines fxculares,vxores habent Sc bona propria,Sc ideo de illis non loquuntur Doctores, quandodieunt per profeflionem in Religione , egredi fi-liosfamilias patriam poteftatem, vnde ad illos noneft facienda extenfio.qua: iuri non innitirur.
Hie tarnen animaduertc , fi filiusfamilias in te-ftamcnto condito ad pias caufas de confenfu pa-tris aliqua rclinquat legata non pia , ea legata eftcinualida,& non accrefccre pia; caufic,fed perrineread hiredes ab inteftato,vt optime docet Iulius Cla-rus §.teflamentum , tjHsß.^. num.%. & 9 Baldus inl.f en ium,C.deteßam. in {ine , Guilielm. Benedict.«'»part. 1.repet.cap. Ray nutitufol. 1 nfoß num.69.C0-yarr. rubr.de teflam. 3 .part.ttum.vlt.
Si
H.
»3«