Lib. I. Cap. X V.

eontingit. Ergo ficut cenfus confifcari poteft, &non computatur inter futura delinqucmis bona,fed inter}pia:fentia,ita& vfusfructus ; fed hac dere latior redibir fermo cap. 17. a num. 8. & dein-eeps', vbi hanc quxftionem latiüs difeutiemus.

Non procedit tamen hzc do&rina , quando pa-ter prscdicVirn vfumfaidtum renuntiauit, ac remi-fit filiofamilias ante hzrefim commiflam , quiatempore criminis propter illam remiflionem iamprarfatus vfusfruetus extra bona paterna erat : itadocet , & beneNellus intract. debannitü, i.part.feeundt ttmporis num. 17. Bocrius deeif 7. num.iG.fing. Gigas traft, dt crimine Ufa maießatü lib.itit.de peen. committent. id crime», qu&fl. 19. num. 1. Sedhac de re fatis egimus de hacrefi , &illius peenis inprimo prseepto Decalogi, ad quem locum te re-mittimus.

Age vero accedamus tandem ad id , quod po-teft filiusfamilias circa bona aduentitia cum licen-tia , 8c fine licenria patris, & videamus quatennspoflit, vel non poflit de illis libere, licite & validedifponere, tarn inter viuos, quam teftamento , &caufa mortis.

Et vero, fi filiusfamilias habeat in bonis aduen- .titiis dominium , proprietatem , ac vfumfrudtumillorum , vt habet in cafibus a num. 3. vfque ad 7.explicatis, certum eft, pofle illum fine licentia pa-tris libere , licite , & valide difponere inter viuos,ac proinde poffe donare inter viuos, vendere, per-mutare , aut aliter diftraherc, prout voluerit, itadocet Iulius Clarus lib. ^.fent. §. donatio qutfi. 6.fJHm.i. ibi, quodßfiliui habet aliqua bona, in quibutpatri non qutreretur vfmfruftu* , pojfct donare interviuos, etiamßne confenfu patrit. Craueta conßl. 84.num 9. Mo\in.tom.i.de iufi.dijp.n8. Lcffiastom.i.de iufi. lib. 1. cap. 4. dub. 3. nttm. 9. Salas de ludo,dub. 9. num. 1. Et ratio eft , quia cum pater ni-hil in eis habeat , in nihilo ei prxiudicio ciTepoteft.

An vero poflit donare caufa mortis , aut de illisteftari cum confenfu , & fine confenfu pattis, eftdubium , quod fic diftinguendum eft. Aut cnimqusrimus, an poflit donare caufa mortis fine con-lenfu patris ; 8c plane in hoc cafu in confertb eftapud omnes ferc Dodtores, non pofle caufa mortisde illis aliquid fine confenfu expreflo patris dona-re. ita docet Iulius Clarus citatus num. 3. Abbasconßl. 40.»» fine ltb.i..K\x\)CVi%conf.^6.num.i. Bar-tol. quem citat, ac fequitur Couarruuias in rub. detefi. 3. pari. num. 8. Dixi, apud omnes fere Dotlo-res\ quia licet Crot. in rtpet. leg.fr atcr a fratre,poßnumerum $i.verfi fexto qusritur, ff. decondiä. inde-biti , quem refert, fed non fequitur , Couarruuiascitatus, 8c licet Bartol. in Authent. vt liceat matri,& am*, num. 7. tenere videatur pofle filiumfami-hasabfque confenfu expreflo fratris donare caufamortis, & teftari, tamen non eft recedendum äprima & communi opinione , raaxime , quia noneft exiguacontrouerfia inter Do£tores,aniIIa le&u-rauiper Authenricis fit Bartoli, vtbenenotat Iu-liusClarusallegatus «ww.3.

Aut qusrimus, Yttüm poflit donare caufa mor-rtis de patris expreflo confenfu J & dicendum eft,po(Tc, fiue ad pia , fiue ad pvofana, 8c fine il!onon polTc, iuxta deeifionem textus in l. filiwfami-l*a* ff.de donat. & ira docet idem Iulius Clarus al-legatus num.i, Couarruuias in dttta rub. de teß. 3.pan. »«w.8. Iafon in l.fenium num.%. C qut teft.fa-cty . poffnnt. Crot. in prtfata repet. leg. fratcr. n.74.quia ita difponit prxdi&us textus legis füwfami-ltas;Cci hac de re recurret fermo lib. 6. de tranfla-fagundez de [uslttia,&c.

7$

tione domin'u cap.9. num.yj. vbi mukös referemus,aflerentes pofle ad pias tantüm caufas de exprefloconfenfu patris teftati, non ad profanas; mihi ta-men femper ifta opinio probabilis vifa eft , licetalia fit ptobabilior. Requiritur autem confenfusexpreifus patris ad donaeiones caufa morris ,& adteftamentarias difpofitiones faciendas tarn pias,quam profanas, quia non fufficit tacitus; & ratioob quam tacitus (qualis eft cum filius eft abfens äpatre, & putat, quöd pater pofteaconfenfurus fit,)non fufficiat, ea eft,quia requiritur praEdi£tus con-fenfus exprefliis, non propter prxiudicium patris,quia cum pater nihil habeat in talibus bonis ad-uentitiis filiifamilias, & tota illa fint filij Sc quoaddominium , & quoad vfumfrudum ; nihil ei talisdifpofitio praciudicare poteft, fed requiritur tan-quam forma ad valorem adtus,& ideo talis confen-fus necefläriö debet praiceder« ipfum a«äum , vtvalidus fit, vt late & do&e probat Iulius Claruslib. 4 fem. §. donatio, qu&ß.d. num. f. & 6. cum illoconfentit Couar. in praedieta rub. de teß. 3. part.nurn.6.i)i fine. Rubcus conßl. 49. num. f. & con-ßl. 117. num. 8. Socinus conßl. m. pofi num.%.Cum autem requiratur confenfus exprefliis patris,& requiratur tamquam forma ad folemnizanduma&um , illiufque valorem ; fequitur euidenter, vtnon fufficiat confenfus tacitus , vt dixi, licet taciti,8c exprefli eadem fit vis , eadem poteftas, vt do-ctiflime probat cum multis, quos allegat, IuliusClarus num.6.

Si autem quaeras, cur potius fit filiisfamilias iniute permiflum donare , & libere difponere interviuos de huiufmodi bonis, in quibus habent ple-num ius, quam caüfa mortis ? Refpondet IuliusClarus diüohb.if. §. donatio eju<tfi.6. num. 3. adfi-nem t in reperienda rationc huius rei multum in-fudare auftores , fed huiufmodi quaeftiones in pra-xi efle valde inutiles, & tamquam inutilcs relin-quendas, cum de iure conftet, & fic fe excutit abhac quatftione. Ego cum illo confentio , fed ad-do donationes inter viuos fpe&are ada6tus hone-fta» & licitae liceralitatis, qus communiter intethomincs ingenuos exerceri folet; donationes vc-rd caufa mortis magis fpeiftarc ad actus neceflitatis,quam liberalitatis , cum magis aflimilentur tefta-mentis,quam donationibus inter viuos; noluit au-tem ius irritare eas donationes , qua: inter viuosad adtus honeftae liberalitatis fpe&ant, nehomi-nes inutbani fint.

Teftari autem, nee via teftamenti aliquid lc-gare, non poflunt filiifamilias de huiufmodi bonisaduentitüs in quibus habent plenum ius indepen-denter ä patre , nee de confenfu expreflo patrum,nifi ad pias rantum caufas,vt docet Vallafcus torn.z.confult. loS.num. 17. & 36. eo folum,quiafunt fi-liifamilias , quibus leges, & iura prohibent tefta-menta facere , vt conftatex Inßitut. qutbut non eflpermtffum fac. teß. & citat pro fe Couarruuiam inrub. de teß. 3. part. num. vltimo. 8c procedit ctiamhoc de iure Lufitano, vt teftatur Molin. tom. i.dciufi. diß. 138. § dubium efl.

Ratio illorum eft, quia folüm propter fpecialepriuilegium bonis caftrenfibus, aut quafi caftren-fibus coneeifum , poflunt filiifamilias de illis, adpia 8c profana libeic teftari, vt diximus cap prace-denti. num. 8. §.4» etiam ; non pofliint autem debonis aduentitüs , quamuis in illis plenum ius ha-beant, quiaabfolute prohibitum eft illis in iure te-ftari , 8c tale priuilegium non eft concefliim adhucpraedi&is bonis, ficut concefliim eft bonis caftren-fibus, aut quafi caftrenfibus.

G z Nee

10.