«p

>

•

52 De Contra6tibus in genere,

10 An prodigm poß dationem curatoris poffit valideindtrefie difbonere de fuis bonts per ingreffnrnReligionis.

aAmentes 3 ehrij ^ furiofi.

?• W& 1 ® Mentivm , Sc furiofornm tres fiinc

Mentivm 1, fpecies, proprio , 8c in rigorc loqucndo.

£$^2» Prima cft eorum , qui perpetuo funt fu-riofi>öC aitientcs. Secunda eorum, qui habcnt luci-da incernalla,in quibus redeunt ad fanitatern men-tis, & perfedhim Judicium. Tertia eorum, quibusintermittitur furor , fed ad fanitatem iudicij nonredeunt; & hi quidem, quoad valorem contradtqscomparandi funt cum iis,qui perpetuo funt amen-tes,aut furiofi. Ebrij computantur cum iis amen-tibus ,& furiofis, qui lucida habent interualla, inquibus ad fanitatem mentis redeunt. ha: tres fpe-cies patent ex Ihoc colore 1. jfM inoff.teftam.iuncja(,17 .ff.de teßam.

Mcdici plures fpecies ponunt, in quibus pranechas tres numeratas adnumerant raente captos,phraneticos , lunatjcos,iudicij expertes , qua: om-nes reduci poflunt. Imo quoad prarfensinftitutumattinct,ad folasduas reliqua: omne's'ad has tres re-duci poflunt. Prima eftillorum , qui perpetuo funtamc»tes,& iudicio carent 5 fecunda eorum,qui lu-cida interualla patiuntur, cum quibus computandifuntcbrij, ac proinde , quod de his dixerimus, deebriis quoque dictum maneaf.

Statuo ergo primö fic. Perpetuo amentes,& fu

tracta efle valida ; fi ij qui cum ruriofis contraxe-runt, pcrpetui furoris confcij crant, ejr eo quodprcedidi furiofi nullam eis iniuriam fecerunt; quiafcientibu», & confcntientibus nulla fit iniuria ; Scvidctur pro ffta glofla facere decretum FabianiPontificis , quod habetur cap.furiofus ^t.quaß.j.ibi, neque furiofi,neque furiofa matrimomnm contra-here pojfunt , fed fi contrattum fuerit , non fepa-

rentur.

Non obftat, inquam, quia hatc opinio gloflä: eiltommuniter reprobata,nonenim inualiditas fpon-falium, Sc matrimonij oritur ex iniuria, fed ex de-fedtueonfenfus liberi,& iudicij; c&p.verbfuriofuiintelligitur folurii de matrimonio contradto antefurorem temporefanitatis, itavt fenfus fit.furiofi,qui perpetuo furiofi funt, non poflTunt valide con-trahere ; fi tarnen tempore fanitatis contraxerinr,8c poftea in perpetuum furorem incidant,non funtfeparandis.

Statuo feeundö , furiofi habemes lucida inter-ualla, in quibus redeunt ad fanitatem mentis,pof-funt licitc Sc valide dum vtuntur ratione , contra-rius inire ,matrimonium contrahere,& teftamen-ta facere, patet cx.Lcumfuriofus.ff.de lüdicijs. 8t exOrdin.Lufitan.lib.q.tit. 105. §.i.& 3. docent com-muniter Dodtores , Reinofus obfemat. 32. »um. 3.initio. Sancius hb. 1. de matrirn dijput. 8, num. 1 6 8>Cconftat etiam ex cap.quarnuis y.qu&ß. 1. & ex l.di-uus ,ff.deoffic. Prifid. doctut paflim Thcolqgi,D.Thom.«'« +.dtß i^.qittß vnic.art.^ ibi Richardan 4. qu&fi.i. Sotus quitß.vnica , art.^. concluf.i,gloffk in cap.neque ftriofxs ^i.qudß.y initio , & in,riofi , qui perpetuo carent iudicio.fiue eis remitra- cap.dileäm ,de jpo/,faltbk»,verb furire Sc ibi Ioannes

tur furor, fiue non remittatur, nee contradr.us,necteftamenta vlla valida , nee validam difpofitionemfacere poirunrfuarum retum. De contradtibus pa-tet ex %.furiofus, 11flit.de inutil.ßip. & in l.vbi nonVoce^.furiofus,ff.de regul.iur. docet Anton.Gomex/.}.7k«r», num.$6. Caldas in l.fi curatorem,C.de inintegrum reßit. verb. cum non abftmilü , hurn. 6. Pi-cardus Inftit. cjuibu* non eß permiffum facer. teßttm.ff.uemfuriofi. Phcebus ftatim allegandus deteflam.conftat ex l.furiofum, C.qui teßam.fic.poffunt f In-flit.quibus non eß permiffum fac.teflam. & ex Ordi-nal. Lufitan. hb.±.tit.Zi. §.i.& i. docet Phcebusdecif.yS. ^.T. Garn. dcctf.iOQ.num.vlt.& dectf.^oi.num/i). Cabedus decif.yj. vbi multos referunt ,dematrimonio,& fponfalibus .conftat ex cap qnamuisy.efuafi.i. docet D.Thomas»« $.dtfi 54. ejnf.ft.vmca,art.if. Sancius Hb. i.dematrim, dtff>.$. num i^.&16. Rattö eft, quia perpetuo carent ratione, vbiauteir. ratio non eft , non eft etiam libertas , neeconfenfus, & ideo nee mereri, nee demercri pof-ifunt , ac proinde nee (e obligare , quia tanquammortui habentur./ qui ad certumff .locat-.[.'bonorum,ff.rem ratämhaberi. Simancas decathol.inßit tit.iS.vum.i6 quod procedit etiamfi illi, qui cum illiscontrailus ineunt bona fide , putent illos haberefanam mentem.integrümque iudicium , & etiamfiae"tus , & contradus tunc fa6ti putentur ab Omni-bus prudenter , & valide fadti, iaxta JJoerium de-0*f. 1}. num.49, Bartol.*« /. 1. § furiofi,ff.p ro empto.Bald.»« Li.qutfl.iQ.C.de refcindend.vendit.VYicch.ällegatum num. 10. Secundo, quia in contra&uutneclebratione admentem potius,quäm ad vires cor-poris attendere debemus ; quare cum mens illisperpetuo defit, perpetup carerc debent hac po-teftate.

Andreas num. ^. Henricus num. 1. Alexa nd.num. 16.Couarr.»'« ^.decre.al.x.part. cap.i. num 5. Er ratioeft, quia tunc vtitur ratione , 8c verum habet iudi-cium ad libere confentiendum.

In dubio autem , an aliquis fit fanar mentis, anfurore correptus, diceudum eft, quando non con-ftat furipfum , perpetuum habere furorem , prjefu-mendum e^e faua: mentis , quia natura non foletproducere homines furiofos , fed iudicio prxditos;quare cum haec prasfumptio fic naturalis, ilU ftan-dum eft. itaReinofus obferuat. ji. nur», n. glofi*verb.probari, verfnam hie eft prtfumptio, in l ne co-d,icillos, C.de codicil. & in capvlt. verl< compotem, defucceff.ab imeftat. toettus dccif.iynuirt y Man cic.de conietiur. vltim volunt. Ub.j.nt.i f. mim 3. Co-uarr. »'»4. decretal. i.part. num.f. Menochiuscumplurimis Üb.6.pr&fumpt. 4^. num. 18. Sancius lib.i,de matrim.diff.%. num.iy. Sc conftat ex texru in Li.Cquttcfia?». facere pojfunt. Quando verö conftataliquem efle furiofum , Sc habere lucida interualla,& dubitatur , an contradus , vel teftamentum fa-aum fuerit tempore furoris , an tempore lucidiinteruaili, fansque mentis, partitur opinio. Primaait prsfurnendum efTefadtum fuiflTe tempore lucidiinteruaili. icaHenriq lib.11.de mairim.cap.4. a.j,& confequenter ait valcre teflamentum. Secundaaflerit prsfumendum efle radtum fuilfe temporefuroris , quia conftat de furore ancccedeme,& nonconftat habuifle lucida interualla tempore quoiniit contradtum ; quare cum furor de fc, & ex fuanatura morbus fit perpeeuus, Sc infanabilis, noniana mens , fed furor in dubio prafumendus eft jfuror enim eft Wc Sc nunc, veluti per fe , & fa namens eft veluti per aeeidens; quare attendendum

eft ad id quod in negotiis femper cft per fc , non

Nee obftat glofla»'« cap. diUUus , de ffonfalibtu, ad id , quod eft per aeeidens. ita Molina de primo-

verb.farore. vbi fentit fponfalia , & matrimonium, gen. per multos, & multa totzlUr.x.cap.fi. num.io.

(idem diecret de contuftibus) cum furiofis con- Mcnoch. Itb.ö.prafnmpt 45.num.6S, Gama 1 .pnrt.

deeif.