Lib. I. Cap. XI.
51
fo licet Le-flius tom.x.deiußit.lib.i. cap. 17. dub.d.». 24. exiftimet teneri tc mihi recompeniäre dam-num,quod paflTus fum inie mea,ex rebus tuis,quiaaquicas non patitur , vt ego damnum /uftineam ,quod tua foiius caufa mihi obuenit,co quod remtuam faluarem : ramen cerrius eft te non reneri exiuftitia,neque ex^quicate naturali mihi recompen-fare damnum,quod paiFas Tum in mea,ieu valoremmea:,vt docec Molin .dijp.196.tom.z de »«/?.Sylueft.verb.commodatum, num.<). Angelus ibi n.io. Fumusnum. 11. Bonacina de contratt. difp. 3. q 1. punilo 6.n.i f. Ratio eft , quia ex vi contraecus, velis,nolis,ad id tc objigafti pro eo cafu ; reneris enim pro eode culpa ieuifllma,vt dfrimus num. f.
* J • Refpondeo fecundo,fi habebam rem tuam apud'me ex contractu cedenre in vtriufque veilitarem,& meam,& ruam, vt in locato,condudfco,aiu depo-fito pro prc:io,aut quia mihi dedifti aliquid.vt camtibi faluem > euftodirem in domo mea pro aliquopretio, non teneor rem tuam mex praeferre in eocafu quod vtraque fit aequalis valoris; quam abrem potero tunc rem meam potius faluare , quamtuam ,quia in eo cafu , cum contractus cedat invtriufq; vtilitatem & commodum meum, & tuum,non teneor de culpa leuiflima, fed tantum de leui;pradentiores autem homines , ac diligentiorcs ineo tafu potius rem fuam, quam alienam apericuloincidij,peftis,naufragij liberarentnra docet Molinatom.z.dijp.196 Leflius tem.i.lib.1.cap.17Jub 6.8comnes, quos citauimus pro tertia regula ».8. con-firmaturqüe ex omnibus rationibus , quas ibi feci-mus: fi tarnen res tua erat pretiofior mea, maiorif-que valoris notabiliter , & contractu* cedebat inVtriufque ytüitatem , & commodum,teneor potiuseonierijare jllam, quam meam , & fi id non facio,reus fumculpac leuis,quia prudcntiores,acdiIigen-tiores homines in fimilibus cafibus rem pretiofio-rem faluarent,quamuis efFetaliena, & quia depofi-to,commodato,pignori, & locato ea debetur cufto-dia , quam quilque prudens fuis rebus adhiberetjquifque autem prudens faluaret in eo cafu potiusres fuas pretiofiores.quäm vtilcs.ita Leflius tomo i fde in$ Ub.i c.ij.dub.6.n.zy. Bonacina de contral}.diJPi-H x.punEl 6.».i+. Mol.tom.i.de iufi. dijp. 1 96.Sccommuniter DD. Eft tarnen graue diflidium in-terMolinam,& Bonacinam,an in eo cafu,fi vt fer-uarem rem tuam pretiofiorem meä,valentem,fcili-cet,tuam ioo.aureos,mcam verö quinquaginta,te-nearis mihi reficere valorc mea:,alios nempe quin-qiiaginta,tibiquc poflim rem tuam non träderc, &iuftc illam retinere , quoadvfque mihi fatisfacias :nam Molina, & Leflius id affirmantmegat Bonaci-na;fed pi e.ualetopinio Leflij,& Molina?,quiaquan-do res aliena propria pretiofior apud te erat ex vialieuius contrarius commodati, locati , condu&i,aur fecurationis, nonteneris cum tuo damnoprae-ftare incolumen dominum illius,vnde erfi ten earisfaluare rem alienam pretiofiorem tuadd tarnen fa-cisanimoexigendi compefationem in te tua,quamjdeirco periculo,& iadtura» expofüifti.
1<J. Refpondeo vltimo, fi apud me erat res tua'ex
contta&u cedente in tuam tantum vtilitarem , &non in meam , Ci res mea erat aequalis , aut maiorisvaloris,quam ma.pofliimillam prxferrc tua; sfi ve-ro tua eft pretiofior mea , & fpes eft , quöd mihicompenfes valorem mex, potero tuam pra;ferre;fecus Ci non fit talis fpes, quia in co non commirtocnlpam !atam,cx qua folüm teneor in tali cafu , itaLeflius & Molina citati, & confirmatur omnibnsauftoribus,& rationibus, quos citauimus,& atculi-m us in regula l-n.j.
FagHndez. de /ußitia^c
Tandem cum cafus eft merc fortuirus, & apud 17,nie res tua eo cafu fortuito pcriit.finec mc obliga-ui prorali euentu fortuito , nee in aeeeptione , autretentione illius commifi eulpam aliquam theolo-gicam,quia nee aeeepi illam iniufte,nec retinui,nonteneor e»m tibi reftituerc,quia nulla mea culpa in-teriit: ita Bonacina decontratl. dtß>.^.ej i.pnnä,6 k».zi.quod icceptiflimum eft apud Doiftores.
C A P V T XI.
Qua^ perfona: concradtus celebrarqpoflinr,qua: non poifinc; agitur deamentibus, furiof is, ebriis, &c pro-digis.
I Amentium % & furioforum quotßmßsecies.,
z Furiofi perpetuo,& perpetm amentes carentes lu-cidU interaaüU , nullut contra&Hi valide imnepofunt.üifeurritur per omnes contractu, ibid.
3 Reijcitur glojfa in cap.dileüiu , de (ponfalibiujn
vcrb.furore^ßerens valere fpofalia furioforum.
4 Furioß, & amentes , habentes luctda interuaäa,
poffunt contractu* vahdi inire.r Quid in dubio an contraxermt, dumfanam men-tem habebam tempore lucidi internalli.
6 Dfficile probari poteß in iudicio , an furioß, &
amemes contraüm inierint tempore fan& men-
tü,& lucidi interualli.Nonfußicit ad hoc probandum quod teßentnr ad
piai caufat. ibid.Qt$idadbancprobationem fufßciat. ibid.ßn.
7 6ju,ü dicatur prodigu* , er in iure quisprodigm
reputetur.jinprodigus valide contractu ineat. ibid.
8 An prodigm contraSlum valide inire pofßt , dum
Uli adminißratio rerit fuarum noeß tnterditla.
5 Prodigi folent prudenter loqui , & imprudenter
operari, &ideo ad probationem prodigalitatis,ad opera,non ad verba illorurn reßticiendutn eß.10 Qui fint aptitettes ad probandam prodigalita-tem alieuius in iudicio.
II ContraÜttsfaÜi a prodigü>ßfiant ajjtequam Ulis
curatores dentur,vahdi funt in vtroque foro.Poß dationem curatorum non valent, ntfi fiant
authoritate curatorum. ibid.Curatores dantur in iure prodigis,non tb carentiaiudicij ,fed in poenam , vt ea vexatione refipi-fcant,efr ceffent ab atlibui prodigalitaiis. ibid,
I z Lex duodectm tabularnm,qux interdteit prodiguadminißrationem rerum fuarum antequam eiscuratores dentur,antiquata eß.
} 3 Quibw cafibus non valeant contraftui$' aliena-tiomesfatla a prodigu ante dationem curaiorü.
1 4 Quid fi quü contrailum ineat cum prodtgo pu-blice notorio ante/quam ei curator detur,QT ad-minißratio rerum fuarum interdicatur.
1 y Quomodo probetur emendatio prodigalitafü inprodigo.
1 6 Anpofßnt prodigi eligi »'» Prs latos Eccleftaßicos,
17 Valent contrarius falh a prodtgts , & rninoribui
poß dationem curatorum pro eaparte>qun ceditin illorumvüli atern.
18 Alienatio fatla a mantofine confenfu vxoris , &
ab vxorefine confenfu marin,fi vulitatem con-tineant,non funt ipfp iure irrite.
19 Dos conßituta ab vxore ab fem e marito ßlia nu-
bcnti,an,& quatenm valeat.
E z An