Lib. I. Cap. XI.

53

decif.ioo. nutn.vh. Molin.TheoIog./ow.i.^ iuflit.traft.i. dtfp. i *6 ./0/.75C. Confiimaciir lue opi-nio, quia fialiquisin iudicio probat aliquem fu-riofum feeiffe actum , vcl teftamentum in ftatu fa-11a: mentis , lucidique interualli , ckalius probatharcfecilfc in ftatu futoris , pratualet feeunda pro-batio , ii'fi liquidiilimecontrarium conftet, vt do-cet Abbas in cap.cum ddeilm, de fucceff ab inteftat.adfiiem , argumento textus*» cap fuper hoc , dere-tiunciat. quem ad hoc expendit Nauarrus in cap.fiquand\de*efcript.except, \. Non exalio capite,ni(iquia cum furor fit de fe morbus perpetuus ,8c in-fanabilis ,femper praefumitur , mit euidentiflimecontrarium conftet. idem , quod de huiufmodifu-riofis dictum eft, dictum etiam cenfeatur deebriiscum proportione.

Mihi ramen in hoc cafu diftinguendum vide-tur. Nam vcl conftat teftatorem cetto tempore,v.c. per duos integros annos, quatuor,vel fex per-petuö , Sc fine intermiffione, aut temporis inter-capedine fuilTe furiofum , Sc conftat etiam tefta-mentum eo tempore fuiffe faäum, & de hoc noneft Jubinm quod fit nullum , vroranes notant adl.furiofum , C <jui teßarnent. facere poffunt. Ruinusconf.67 nur» 9Mb.1. Reinofus obferuat.11.num.17.Mcnoch.c»nf.$i.num.iio. lib.i. Bo'cn\\sdecif.i$.num.61. & plures alios citat Reinofus,quos ibi vi-dere poteris; Sc ratio eft,quia,vr füpra dicebamus,fueor de fe eft morbus perpetuus,& infanabilis , &femcl ingreflus non ita facile expellitur , licet fu-tiofus verba fanae mentis loqui videatur , vt benenotant Reinofus citatus »«wiS;& Menochius di-üo conf. 8i. ««w».i8}- cum pluribus addu&is. Velconftat intra illud certum tempus 'quo fuit furio-fus , habuifle lucida interuaHa, & non conftat te-ftamentum fuifTc fadtum tempore lucidi interualli,fanaeque mentis, & de hoc teftamento prxfumen-dum eft fu'fTe conditum tempore fanitatis lucidi-que interualli , & valere : ita dpeetidem Reinofusdtila obferuat. j i.num- 19 Tiraquell.*^ leget connu-bial.Lio.num.6.ybi citat Baldum, Romanum, Co*-•»eum,Socinirm.docet etiam Mtnoch.prafumpt .£r;num.66. Gania decif^oi. num.$ Mantica^f conie-äur.vltim vohtnt.lib.^.tit. ^. num 7. oportet tarnenprobare in iudicio teftamentum fuille conditumtempore lucidi interualli,&: omnes citat pro primappinione.£ # Lucidi aurem interualli ,8c flatus fanz mentis

eft difficilis probatio in iure , qüia furorfemcl ha-bitus cum fit qualkas mentis , Sc de fe fit morbusperpetuus, & infanabilis, femperpra»fumitur du-rare, &confcqucnter praefimvitur fem per actus fa-etus cum qualitate-defe&usiu'dicij; & ideo ad pro-bandum lucidum iweruallum , non fufficit, qüodfuriofus aptc,>&ieoncinnelo^tTebatur i tempore,quo faciebat conrradlum , nee quöd difpofuerit adpias caufas , aut quoH prndenter fecerit ; ea enimfxpe dicumtrr ,$. fiunr.äb infanis, vt docet Gamafiipra timasdewf.tor).nntn'hlt. Mcnoch. conf.Z i.nun i$}JJ},l.$bfci""'0iO^tii in rap\ihdica*%qutß.q.rfr in caö.firtVverb tfnpr&rem.Ae fui'ceff.aVVfctefiat. AkjtawdiiÄ^S?. W&^fc-j&ijf.\$i«/o/.i. GrrJgoriLbpez l.iyti^i-.fart.ö Sed requiii-tur , vt Gkenvpiobetur, q'to^ [»et tempus aliqnod«bitrio, pn>4enVis confiderabile ,'v. c. per'duos 1 ,veltresdiew^ietir.'n ftatu fanuatis,& egeritope-ra quse pcrfeAura iudiciam arguebaht.' ita Bur-gos de Pace confil. 1 i.nttm. 19. Surdus conßl. 89.

»BW.4J.

Fagundez de Iuftitia»cx:c.

o

Prodigus ille eft , vt ait Vlpianus in l \ .verfmi- 7.rtoribtü, ff.de curat furivf. Gregor.Lopez Lyta. 1 t.pantta f qui neqne tempus, neque finem expenfa-rurn habet, fed bona fua profün it dillipando, &vltra quam ferant facultates fua; (nie caufa expen-dit. Vnde prodigaltta* eft vittum prefufionü faarumverum fiue caufa dißipattuum. quo 1 autem hoc Vi-tium (it peccatum contra virtutem prudentia: &temperantie , colligitur ex textu tri cap.ß&pe , di-ßinit 4f. &CX glofla mcap.ex parte, penultde con-fuetud. Sc docet llluftrifiimus Ärchiepifcopus olimBtacharenf. hodie 01ifiponenfium>Cunha diß.$6.cap if. num.\. pag 7 ^6. Qu.ue olim prodigis,exAthenienfium moribus,vt teftatur Athenxus hb.^.ceenA fapient'mm , cap. 10. & Römanorum leeibuscuratores dabantur , & adminiftratio bonc umfuorum illisintcrdicebatur , vt hodie etiam in Lu-fitania dantur, & intcrdicitur,vt patet ex lih.^.mu.Ordinal tit.ioynwn.^.& 6.ficilt &furiofis fit; f;i-riofis enim non ablimiles cenfentnf prodigi, v'c gicVlpianus in l.\0. verf moribtu H ß de cttrah/.fitriöj'.Sc Pomponius in l.^x.ff- dereguL iur Quia, quodfpedtat adadminiftrationem bonorum iue■rum,per-iijde fe habe'ift a'c furiofi , & hoc ins in le^e duo-deeim tabulariun feripum erat,illi r que ibi iYiterdi-«Staerat hax rerum (uaium adminiftratio , & ftarimabflme vlla caufar cognitione ad agnatos illoiumdeferebatur. quod cum nimis rjgorolurii clfet, &non pauca incommoda fecum afrerret, paulatimhoc ius in defüetiidinem abiit, non tantum cjuoadagnatos,fed & ädextrancos , vt hodie in Lufitaniafit-, CeA caufa prius cognjta , Sc probata In iudicioprodigalitate ,patet ex Li. & Leb fernere c & 1.1h-Itantu io,f l fape $.ff-de curat fnriof. qu'od etiamfit in Caftella, vt csnftat ex/ f tit.vi:partit.\. &Li 3 ttt.i.pMrtct.6 Sc verö iqftiiRma ratione id fa-ctum eft ,' qnia intereft Rci'rnibh.csÜ bene inftitutx,ne quis rebus füis abtiritur; § fin. bftit.de hi< , quifunt fui,vel aliem iuris , & Auihtnt. vt iudices finetsjuoquofuffrag.'

Neque obftaf lex,inremandatn,C'mandati qua- 8,tenus ait quemquam e(Tc remm fua; um dominum,poiTcqncde illis difponere etiam abutendo , quiaid verum eft, quando quis omni vicio mentis ca-•rct,fecus m prödi'gis , qui vitium pvodigrilitatishabent , Sc in iu're^hpn abfimiles fuiit furiofis.Pr'arrcrea id vehtrii-'Ht l ant'cquam illis librta renimfuarum adminiftratio fuerit inrcrd'ida. '.Tandem,quia ca lex loquitur in cafu fpeciaÜ , qinmdo feili-cet,dominus frtuos fuos non ita iniufte i'iu"qnc fe-uere punit , fi'i mqderlr'a,& iufta punitione : n.im•iniufta , Sc ^TOii punitio ;'vc1(ui abfeifiomembri , dominis/fffTcucic per legt¥'rfoh;bita,l.fi-qtiü in metaüitm^C'dipcenis , proprer naturalemiltirri c.ognationcmV'quÖm intcr homines' naturaconftiruit. l.vt ■vnn,ffdeuft:& mr. viele Mcncha-•cam lib. 1. iHitftrium-queß. <:a?Kf:ame medtut/t,üitri-, (4. rn5 "' *"" '

Vt autem qiÜs p'rodfgu's in iudicio probernr, ad ?•

:pe prodigi prüdequi,' Sc iurprudeviTc-r opbrari:/ 0 c>ui'\ z § qui diuut,f.de tutor'. & airmor. ibi', A r at iß Wott'um quojdam,ei/i'mc'itü fn& ttdebuntur ex ft/rtnomb-.u compn'isejfe ; tarnen fic tr.ttlare bena ad fe 'ftrtinehVa&iirpftibneniarur bis ; deducamurin egejUtefn \\ftfeVrd)iititaque mt,qm■ iot^üfiiioreg^t i'datötymmefi fti-

E 2 (bicere