Lib. I. Cap, IX.

49

quafl. io-».8.Bonac.plures allegäs^e comracl.difp.^.q.l.p.6. w.j.patet ex l.diu ms, denff. prafid. &exl.fifutator .ff ad leg. -^«u'.Exemplum fit : Sicommo-dararius vcftem gratis commodatam acccpir, &in arca,vcl fcrinio fuopofuit; fcd fera,& claue nonclaufit, & indc furto ablata eft,tenetur ad illius rc-ftitutionem. Ratio eft,quia omifit in eaconferuan-da ,eam poncrc diligentiam , quam folenc ponereviri prouidentiffimi, Sc diligentiffimi in feruandisrebus fuis ; poftulat cnim ratio,vc qui aliquid acci-pit in fuum tantummodo commodum , maximamdiligentiam ponat in eo conferuando.Idem,u" mihigratis librum commodafti, vel tuum equum,& egolibrum ex obliuiöne reliqui in platea , vel in locoperuio multis.fi ille difpareat.teneor de illo;fi veröequum fimiliter reliqui in pra:fepio fine cuftode,&oftium cTaufi, fed non tentaui an claue obferatummaneret, teneor fimiliter de illo ex leuiffima culpa,quia in illo conferuando non adhibui diligentiam,quam folcnt adhibere diligentiffimi homines, neeprouidi, qua: prouidentiffimi viri prouidere folenr.Excipc ab hac regula precarium »cum Vafquezdereftit.cap.i.^.i.dub.G.n.^kzoi ip.ltb.6.cap.^,§.a pradtcla regula , Sy\veü,verb.precarium, tmm. i.Excipiunt enim femper iuea eos, qui precario ali-quidgratis aeeipiunt, & declarant non teneri illosde culpa leuiffima^confequenter nee de leui, fedfolum de culpa lata, autdolo > quod patet ex / con*traftttf.ff.de reg.iur. & ex l.quafitum, §.C illud,ff deprecario,Sc ex aliis iuribus, quxaffert Bonacina ci-tatus ; & ratio eft , quia ä precario poteft pars pre-carium concedens recedece acontradu quotics vo-lucrit, altero cöntrahente repugnante,& noncon-fenticnte,etiamfi fuerit conceflum ad cerium tem-pus; quod non ita eft in aliis contradibus. Imoetiamu interueniilet padum de non reuocandöprecario , quia tunc iam non eric contradus pre-carij ; mutata eft enim illius natura, & tranfiuit inalium contradum : itado,cet Sylueft. verb. preca-rium,nu'm.i 4 primum igitur,cx&zu. quem»i* allc-gat, docet etiam Panorm.*» cap.fin.de precar.zvga-mento l.i.ff.eod.tit. patet ex l. quafitum efl , §. cumquoqueff.de precar.'

Secunda regula :. Quando contradus redundatin vtilitatam folius dantis , tunc non tenetur aeei-piens de culpa leui, nee leuiffima , (cd tenetur Co-lummodo de culpa lata.feu dolo.hanc tradunt Syl-uefter verb.culpa,n,%. Anton.Gomez tom.i.variar.cap. 7 w.j. Bonacina cum muhis, de antraft. dtß>.$.q,i.punft.6.n.6.& lO.Azor yp.lib.6.cap.4§.fecun-da regula. Kebe\\.tib.i€q vnica, Sc omnes citati inprima,patet ex l.fi vt certo,§.interdum,ff.commodati.Li.§.ü quoque,ffde all. er obligat. Exemplum fitdepofitum : depofuifti apud me ioo. aureos, vt costibi feruarem gratis; folüm teneor tibi de lata cul-pa,*: dolo,non de leui & lcuiffim'a;quia in eis con-feruandis non teneor cam adhibere cautelam , Scdiligentiam, quam folcnt adhibere diligentiores,&piouidentiores homines,& ä fortiare , nee pro-uidentiffimi,*& prudentiffimi,fed folum teneor camadhibere diligentiam, quam folent adhibere homi-nes prouidi, acdiligentes,vt diximus num.x.& 3.Et hsc quidem rcgula,vt notat Azor allegatus,iurinaturali ert conuenientiffima , quia depofitum ce-dit tantüm in gratiam eius , qui rem apud alterumdeponit ; ergo fibi imputet,ü cam rem non depo-fuit apud hominem diligentiorem, ac fidentiorem,aut apud hominem diligenriffimum & fidenüffi-'mum.

Tertia regula fit: Quando contradus fit in vti-litatem vtriufque conttahentis, tenecur aeeipiensFagundez.de Iuftitia, &c.

de culpa leui , Sc lata tantummodo , non leuiffima!ita Bald.*» l.pignorü,C..dc pign.atl. Sylueft.wri. cul-pa, >mm.z.ad fifiern. Bonacina de coutra5i.dij]>.}.q.i.punft.6. num.j.' Molin. tem. 1 .de tuft.difp.'i^^.n.x^.Leflius tom.i.lib i.c.y.dub.S.n.^o. Azor $.p.hb.6.cap. 4. $. tertia regula ; conrinctUr ha:c regula ex-prefsc in l.contractu),ff.da rtgul.mr. patetque ex liiscontiaclibus, ex vendito, cmptOjCondu(Sto,!ocato,focietate, Sc commodaro , quando pro commoda-tione aliquid datur, quia tunc cedit hie contradusin gratiam vtriufque contrahentis dantis , ik acci-pientis.leu commodantis,8c commodatari); quam-uis tunc reduci poffit ad conduetum. Fundamcn-tum huius regula: %ft,quia quatido aeeipiens gratisaliquid a te aeeepit, & in fuam vtilitatem tantum-modo ; ratio poftulat, vt eam diligentiam adhibeatin ea rc conferuanda , quam folent ponere homi-nes prouidemiffimi,ac prudentiffimi, & vt prarui-deat periculum illius, quod folent praniideie pro-uidentiffimi homines, & fic , vt ex leuiffima culpateneatur: quando vero contradus cedit in vtilita-tem vtriufque contrahentis, dantis, & aeeipientis,eadem ratio naturalis poftulat, vt aeeipiens folumteneatur eam diligentiam adhibere , Sc illud peri-culum prsuidere, quod folent homines diligentes,& prudentes pra;uidere,noii prouidentiffimi,ae di-ligentiffimi. Idem quod didummanet in piaecc-dentibus , dicendum eft de contradu , feu quaficonttadu tutorum , & curatorum refpedu mino-rum & pupillorum, quando Ulis affignatur aliquidpro cura & tutela,fed de hac re agemus infra c. 1 j.n,i8.& 19 Ex hac regula

Infertur primö,fi mihi tradas pignus, vt illud ti-bi fernem, v.c. claufas peeunias in fecuritatem , Scpro ea fecuritate , & cuftodia aliquid mihi dones,teneor tantum de culpa leui,& lata,non de leuiffi-ma, quia ille contradus in vtilitatem vtriufque ce-dit Item fi mihi tradas veftes in idem pignus, vtillas tibi feruem,& ego a te aliquid aeeepi pro iIIa.—rum obferuatione , Sc fecuritate , teneor fimiliterde eadem culpa leui,& lata,non leuiffima. Et idc6fi cas repofui in arca , vel fcrinio , & ä tinea exeficfunt.quia illas Soli, fuo tempore,non expöfuimecexeuffi , teneor pretium illarum tibi reftituere > Scdamnum tibi compenfare , quia non pofui eam di-ligentiam in eis conferuandis, quam folent ponerediligentiores homines , aut faltem diligentes inconferuandis fuis rebus ; culpa autem leuis eftomiffioeiusdiligenux, quam folent homines dili-gentiores adhibere in conferuandis propijis rebus:culpa vero law eft omiffio diligentia:,qua n > folenthomines diligentes in conferuandis fuis adhibere,ita audores omnes numero pra;cedenti allegati.

Inferunt feeundo prxfati authures, fi Pctro lo-cafti equum , vel quidquam aliud , teneri illorn dedamno ex leui fua culpa tibi dato , fi diligenterequuVn non curauit, aut cadiligentia, & cura remtuam non ferunuit , qua folent homines prudeiv-tes,atque prudentiores res fuas curare, Sc (cruarc;quia contradus locationis redundat in vtilitatemvtriufque contrahentis.

Inferunt tertiö , teneri famulum pretio condu-dum , cui ex officio.aliquid feruandum committi-tur , de eadem culpa lata , & leui domino fuo x i\non adhibuit eam curam in je feruanda , quam fo-lenc adhibere diligentes homines; imö & diligen-tiores , quod praeter Dodorcs all;egaj.os notauitetiam Sayrus in claui regia Üb. 10. traft,, 1. ^D.14.

Inferunt quartö de ea.dcm culpa leui,<3c lata.nonumen leuiffima,teneii veuditotem cmptori,fi »es

E pereat