I

'46 De Contra&ibus in genere,

17-

sB.

mofynas piorum colligunt, illarum dominium ac-quirain , an tencantur in confcienria illas reilitue-re ? Et quidem circa hanc quasftionem trcs opinio-nes inuenio , omncs probabilcs : tertia probabi-lior eft.

Prima docet huiufmodi fic"tores,& fimulatores,non acqiurcre dominium carum rcrum , qu'a? Tibidonantur,& tencriillos ad refticutioncro. hanc re-uet Vafqucz dereßit. cap.j. dub. 10. nur» 50. Azor^.pA't.hb^.cap zi. qutj.i. Leffius tom.i. deiuüit.Itb.i cap.ijdub.^.nttm.^i,. Scotus in 4. fentent di-fttn£l.i$. qutft. 1. Adrian, m 4. de refttt. quaft. 1 j.§.confequenter qud.ro, Bonacina cum aliis de contra-iltb.dijp 3 qudfl.\.punüo z.§.i.a num.S.&puntl.^.num 3 Nauarrus in fummA Latina cap.17.num. 107.Caictanus in furnrna verb.reßkutio,in fine. Funda-mentum illorum c&prtmb, quia communis regulaiuris eft,quöd nemini debeat fua fraus , aur doluspatrocinari,c<i/?.^ff litterts de dolo & tont um. Parro-cinaretur autem huiufmodi pcrfonisdolus,& fraus,fi illarum dominium acquirerent. Secunäo^ah eftcontra principium illud morale Etbicor. 4 cap. 1.qudd error tollat voluntarium. Tertio , quia fati»conftat, quam execrabiles vulgö fint tales impo-ftura: , & quam odibilcs omnibus ,quantumquevoluntarem donantium auertanr , qui fi feirentpradietas fidtioncs , & dolos »nullo modo darenr.QHartb, quia , communiter loqucndo , huiufmodi©leemofynae non danrur abfolute , & fimpliciterproprer Deum,fed fub conditione falteni implicitaveritatiscaufa? ,ob quam donantur , nempe verseneceflitatis , & paupertatis ; potius igitur cenfen-dum cd elecmofynas.ca fraude collec~bs,reftiruen-das eile. Quinib , quia poflellio per dolum & frau-dem obtenta,non deber ei fuffragari, qui illam perdolum obtinuit ,nec reddit tutum in confeientiaobtinentem.

Secunda fententis docet, praedicTras eleemofy-nas fimpliciter , & abfolute dari proprer Deumtanquam proprer caufam finalem, & principalem,&miferiam pauperum ,fi<5tionemque illorum, eflecaufam impulfiuam, & ideo acquirere pauperes il-larum dominium , Sc non teneri ad reftitutionem.hanc tenet Sotnsl1b9.dc iufitt. (fr iure.qutß.i ar-tie i-ad 4. addit tarnen Sotus ibi, modo eleemofy-nae fuit tenues: cenfet itaque Sotus iftasquotidia-jias eleemofynas , quae paupenbus donantur,abfo-lute illis proprer Deum dari, a quo erogatoresre-tributionem expecl:anr,carumque dominium rrans-ferri in pauperes illos,eriamfi in fycophantaspau-pertatem mentitos transferatur; fecus deeleemo-fynis magnis. Sed hanc diftin&ionem Sori intereleemofynas magnas , & paruas non admittit Na-u-irrus ditto cap. 17 num. io-.& merito.quiaeadcmeftrario de omnibus magnis,& paruis.cum omnespropter Deum dentur , & fic fairem in foro inter-no non poflumus praefumere dari prsfatas elee-mofynas , fine magnas , fiue paruas , nifi propterDeum.tanquam propter caufam finalem, a quo re-tributio fperatur.

Tertia opinioait,fi panpercs , & mendici reneracaufam furExicntem habeant ad mendicandum,maiorem tarnen fingunt, veluti grauiores irum-nas,& falfa viecra , vt faciliüs animos donantiumad commifetationem infle&ant, non peccare illoscontra iuftitiam, nee teneri illos ad reftitutionem,etiamfi erogatorcs non alirer impellerentur addo-jjandum, nifi falfx calamiratismifcria impulfi ; eft«nim deeeptio hxc tolerabilis, per tales , vtitadi-cam , pias fraudes homines ad commiferatiohemcommouerj, vt D. Chryfoft. bamii.tf. adpopulum,

grauiter ponderar,-* homil-i y.vbi ita ait, Quortiamfaule donare non fuftmemw , innurneras cogunturartes pauperes exeogttarc, Vt inhumamtaiem noflram/allere pojjint,&■ erttollire ftuittam. Addit tarnen fta-tim ha;c opinio hanc limitationem, nifi forte pau-peres co füco nimis excefliluam peeuniam, prasfer-timab vna perfona.acquiranr, modo tarnen perfo-nx non (^nt ditiflimarjibciales, & fanguinis gene-rofitate confpicuse , ex quibus faciliüs credi poincpropter Deum prarcisc donari. hanc tertiam opi-nionem renent hodiecommunitermoderni infuisgloflis publice in fcholis di«5ratis,& eam debet tc-nere Medina C de reßtt.queft.i^. §.fequitur, qux-tenus air, quando caufa , cui innititur donator,verc fubfiftit, licet aliud cum lateat , quod fi fei*ret,non daret,valcre donationem.vt diximus ».tf.Emanuel Rodrie.infumma,tom.i.cap.iaa. nura.i.Stimulus Paftoralis i.part demortb. Prdator.fol.mihi yf. debet etiam tenere-Sotus in feeunda opi-nione allegatus, quatenns docet erogarores abfo- vlute proprer Deum tanquam proprer caufam fina-lem fuas eleemofynas dare, etiamfi miferia paupe-rum non fubfiftar,aut non tarn grauis fubfiftat, vtipfi repraefenranr.

Ita fe habent huiufmodi opiniones, omnes val- I <)„de probabiles,propter illorum fundamenta. Primaplures anthores haber, & ex hac parte videtur ie-quenda,& maximc,quia tollit fraudes. Secunda eftnimis »bfoluta , & occafionem poteft przbere au-gendi dolos , & fietas caufas ad deeipiendum. Ter-tiam propter illius moderationem iudico probabi-liorem s cV tenendam ; nifi enim circa hanc reftiru-tionem panperibus nliquid indulgeamus , omnesprofe<5tö,& änimo & corpore perirent.

Fundamenta aliarum opinionum ex di£tis pene *Q»manent foluta.

Ad primum primae opinionis refpondeo , dolos,Sc fraudes non dtbere fuis aucloribus patrocinari,fi erogarores eleemofynarum , illas largirenrurpraeeipue propter ipfas fraudes , tanquam proprercaufam finalem : fecus fi propter caufam impulfi-uam , quiatunctclerari poflunr ad impeilehdos,niouenlofque elargitores illarum.

Ad feeundum diecs errorem non tollere in hacre fimpliciter voluntarium } licet enim difficileii^reddat actum dandi, nihilominus rclinquit fuffi-cientem yoluntatem ad merendum.

Ad tertium aio , homipes communirer execrarieas fraudes ; nihilominus propter Deum,ob quemfimplicirer donanr,valerc eleemofynam a paupercacceptam,& non teneri cum illam reftnuere : namfeiunr ergatores opt:me, pauperes eas miferias fin-gere , & nihilominus eleemofynas eis elargiumur,yt Deus propter illas fibi fua peccata dimittar.

Ad quartum eandem refjponfionem dabis.

Ad quinrum dico poflefiionem eleemofynarum,quam pauperes per dolum obtincnt,confiderata,&attenta fraude,eis non pofle fufFragari;confiderataverö voluntate piorum hominum,cis pofle fuffrargari; praefumirur enim illos fairem pro foro con-{cienriae,non obftante fraude,proprer Deum dare.

Dabitabis tarnen , an cafu,quo prajdidi paupe- z I.res obligarenturad reftitutionem,cui facienda fo-ret talis reftirurio J Rcfpondcnt Nauarrus,Medina,Adrianus , fuprä allegati, faciendam efle non illis,qui eleemofynas erogarunr, fed Chrifto , hoc eft,yeris pauperibus, feu operibus piis , iuxra illudChrifti Domini, Quod vniex mtnimis meufeeißü,mihifeciftü. Sunt vero alij, qui refpolidenr domi*nium rei in eo cafu,quo pauperes obligandi forentad reftitutionem , non tranfire in ipfos pauperes,

fed