2.1t
2,2..
Il •
|
42 De Contradtibus in genere,
tius cum illa,quam cum alia,quod licitum eft./. 77-tio centumff.de condit'.& demonßr.
Quarta regula eft , in inftitutionibus maiora-tuum , & mcliorationibus filiorum iuftam eftc camconditioncm, 8c prorfus admittcndam,qua: ftatuit,ne in illis fuccedant Clcrici, vel Monachi; ncc adfactos Ordincs promoti,& quod eo ipfo bona vin-culata ad alium transferantür ; poniturcnimea'conditio in familix fauorcm, Sc honorem, ne bonavinculata extra illarti verfentur, non in Religionisdedecus, vt ab ea quis auertatur. Immo potius di-c»ndum eft, ideo huiufmodi conditiones apponi inmaioratibus, ne Religiofi, & Clcrici, ob bonorumfatcularium adminiftrationem, & curam , auertan-tur a diuinis ofticiis & hoiis canonicis , iuxta illudApoftol. Nemo militant Deo impltcat fe negotiis fit-culanbm, 1. adTimoth. 2 hanc regulam ftatuuntcommuniter Do6fcores, & fpecialitcr Couav. lib. 1.variar.cap.19.nHm. 11. poß principium. Alexanderconßl. 100. hb.4.. »um. 1 z. Iafo m /. Gaflits §, & quidfi tantum, num.4ri.ff.de lib.& poßhum.
Quinta eft fnonafterium non haberi loco filij,vndecum illud quis ingreditur, & in eo profeffio-oem facit, grauatus reftituere fideicommrllum al-teri, fi fine liberis difcedat , non poteft monafte-rium illi fuccedere loco filij, fcd tenetur illud eireftituere, non ftatim poft profeffioncm , Ted poftmoitcm fuam naturalem , cui illud erat reftitutu-rus, (1 in fxcalo finc liberis moreretur: hanc indu-cit CouarruuiaS Itb. 1. vor. cap.19.-nwm.6 & eamconfirmat optimis rationibus, prima, quia fi mona-fterium loco filij haberetur, erit monafterium filiusfiftus, ciuilis, & improprius ; ridiculum autem eft,quod filius fidtus excludat verum hzrcdem fubcoriditiqne ab inftitutore fubftitutum. l.fidekom-miffum , ff. de coudlt. & demonß.l. ßita quis,§.iscwi iittempus , ff. de legat. z. I. vltim. C. de hü, quivtniam Mai. 8c hanc regulam probant Paulus'Ca-ftrenfisüi Auth. mfirogati. C. adTrtbtllian.YcXi-nns in cap inprdfentia } de probat, nur». 41. Ripa,Tiraqtiellus, & ßaldus, quo«; Couarruuias allegat.Potiffima ratio Couat rmiia; eft , quia antiquioresDolores,-qui exiih'nurimt monafterium haberildco filij , vehuv glolfa in l. fi ita <jnü promiferit. §.cd lege, ff. de verbdr. obligat. Baldus, Sc Imola in l.filima parre. §.1. ff.de h&red. mftü. icrdeduccbanrcx.tLillcap.in prtfentia, de probat, in quo non dici-tur monafterium haberi loco filij', fed heredis,quod praeter alios notauit Bartolus in Auth.nifiro-gati. & aliud eft haberi loco filij, alind'loco harre--dis , & in Authent. de facref Epifcopü §.fed'& hocprafenti ,collat.9 7'vbi dicitur conditioncm libero-iurn fufcipiendorum refpedhi monafterij haberi pronon appofita, &c pro nbh fcripta. Se4 ex hoc con-tra Ülos euidenrer deducitur, monafterium nonhaberi loco filij, fi errirri loco filij haberetur condi-tio-ibi appofita", cenferetur puriheata , & impleta 5quod textus non dicit ,& bene negat Bartoltis con-fid.x. 8c tandem , quia f\ loco filij eflet, eftt qui-derrj loco filij fidi, qui non exeludit mbftitutumfub conditione. Nee obftat ratio, quamaliquiexantiquis pro fe afFerebant, ideo videlicetamona-ftcrio fubftitutum exeludi, ne Religionis profeffioimpediatur, neve quis a religiofo inftituro, &c me-liorj vita deterreatur ) fed hacc ratio fatis per fe le-uis, §£ infirma eft , quia monafterium , dum vhiir.grauatus reftituere, non priuatur fructibus, & red-ditibus hasieditatis vinculatx , vnde minime prae-iiunendurn eft, quod quis tarn futili ratione ab in-ftftuto religipfic vita: auertatur. Nam qui ingre-•diuatur Rcligionern , folüra fubjiraioris vita: cau-
fa illam ingrediuntur, & partim foliciti furft debonis remporalibus quibus renuntiant. Prjeter-ea fufficit eis , C\ in vua fua fruftus aeeipiant, &poft mortem illorum veniant ad fubftitutum.Nee obftat, quod profeffio xquipareturmoni , 2tfit mors qua?dam ciuilis , vt inde quis velit inftr-re, '.icc fru<äus quidem ppfle grauatum poft pro-feffionem habere ; nam conditio illa ab inftitutorefideicommiffi in fideicommiflo appofita, fi fine li-beris difcedat , iuxta communem omnium Dodlo-rum ( paucis exceptis) opinionem , & fententiam,intelligenda eft de morte naturali, feu reali, noiiciuili, & fiditia, qualis eftprofeffionis. Notat vc-16 , & bene Reinofus obferuat. 64. num, z 1. hancconditioncm , h fine liberis difcedat, comprahen-dere omnes defeendentes in infinitum. quodidernetiam notauit Gü\.Itb.i.obferuat.1 36. num.i r. quitarnen hoc non admittit in n. 1 i.in mareriaodiofa,referens Bartolum in l.Ubercrum, ff.de verborum fi~gnific. 8c Decium in l.in teßamento, nHm.i..ff.der$~gulit iurü.
Cäpvt IX.
Quid cenfendum fit de contradu
inicofüb modo, cau{aj& dc-
monitracione,ck quid
hasefint?
in dubio,anclaufuU in inßitutionibus,& contra-üibus appafita,fit modm , an conditio, quid fitdiieridum.
Quid fit modus,& per qua* particulas explicetur.
St modus fit contra fubßantiam contractu* cuiafßgitur,ilium caffat,& irritat.
Quod probatur exemplü. ibid.r Si modm non eß contra fubßantiam contraüta ',eß tarnen impoJßbUts ,aut turpts , habetur pronon appofito.
In quo dißinguatur modus a conditiqne,& condi-tio a modo.
An donatio, vel legatum rehÜurn fub modo, fitvalidnm,modo non fecuto.
Quid ß modus fit caufa finalü, quid ficaufa im-pulßua tantum- ibid.
Vnde colligemtu,fuerit ne modus caufa finalis in-flitutionii.an caufa impulfiua.
Donationes,qu& fiunt mulierculis ad iUarum «•»fiam affequendam^etiamß aßecutio non habeattffeüum^valent ;& xontenenturtlUtas reßi-tuere,fi ^ant a ptrfoms^qut donare poffim.
*An legatum reltäumpHelU,vt nubatffi illa innu-pta decefferit, reßttutndiimfit ülim htrcdtbu*abhtredibus teßatoru ? afßrmatiue reffonderi"dum eß,& quare. ibid. •■•
In dubio,an modm fit caufa impulfiua,an finalis*an in confetentia debeatur legatum legatarta.
I o Quomodo poßimus inteH'gere, an claufula appofi-
ta fit modus,an conditio.
I I G^idfit caufa.
Il An valtatdißofitiofaEla fub caufafinali\ficAH~fa finalis nonfubßßai t & quid fi fubfißat.Quid fi eaufa fit impulfiua ibid.
13 Quife fingtt pauperem , cum diues fit,vt eleemo-
fynas acquirat ,an ad refittutioncm teneatur.
1 4 Vtrhm aeeipiens altquid a Petro caufa bentßcit-
rum , qua Petrus pmatft ab iüo acetpijfe , te*
ntatur
9