Lib.I. ' Cap.VIII.
*7-
t8.
matrimonio fita cnftiras ineft, vt communirer Do-dores,& Anton.Gomcz ftarim citandus,cum Bir-to\.adleg.mu!ter.§ cum proponcrentur ,jf.ad Trebel-Itanum. ibi , (j'iod & muHerü pudkitit, er patris vo-tsjdeß,honon,congruebat. Gomcz ad leg.So.Tauri,n*m.\. IlluftiiJliiYiusCiinha l.part. decret.adcaf.Nietn* i }-.num.n.pag.i jt.Igiturä paritateratio-nis pnclla , cui patruus ,vel cognatusreliquitali-quod legatum , vt Monialis fit, in remedium vitrcompetentis, non amittec iliud, fi nubat compe-tentetad gemis fuum de.confilioconfanguinconi.Quimo , quia quaudo Dolores aflerunt puel-las peidcrc iegata , qux eis relinquuntur, vt Mo-nialcs fint, Ci ad nuptias tranfeant» d attente lc-gantur, loquuntur, vt videre eft in Sancio tom. i.de matrtm. dijp.}$ . nur*. 19. de illis ,qux alioquiufunt diuites, & dotem habent competentem , vtnubant competenter ad fuum genus , & non de il-Jis, qua: funt pauperes , & quibus fimilia legataxclinquuntur in remedium ftatus competentis *quare dodrina »quam illi in hoc puncto tradunt,«on habet locuui in prsefenti cafu , in quo folümagiruL- de ramedio vitae , & ftatus competentis,dando lyiic puella: , & non de illius voluntate at-«rahenda ad ftatura meliocem vita* fandx, ac re-ligiofce.
Nihil hie agiraus de fraude , ac dolo pamii,qui ei daturus etat iliud legatum ,in procurandoillius marrimonio , vt legatum retineret tanquamha>res defundi> quia totum ius huk refiftit ini-quitati, & iubet, vt conditio pro purificata,& im-pleta habeatur, ne iniquitaspraemium ferat./.^««-ties : $.qui dolo,jf.de probat. Hin exetutioneis- §•/**•f.de verbarnm obiigat. fo'uquieutnqne fub obligationeebligatus curauerit , ne conditio exifieret , nihtlomi-vtt* obligat ur. cap.Sedes Apeftolica,& cap.extenore,derefeript.
Sed quia hatc materia condmonum, quae appo,-nuntur in vltimis voluntatibus , Sc legatis, mole-ftiflima & latiflima eft , & hie non eft proprius il-lius loeus,meliüs referuabicur in Hb C de teflamen-tit , & tranßatione dominvj ,per vlttmam volttnta-um,*dcap.^. nun}.19 Hie tarnen , vbi folüm deeontradibus in generaagimus, nounullas regulastrademus dedudas ex Couarnuiia lib.i.var.cap.19.i mim. 10. vfque ad finem , ad iiuelligendas condi-tiones appofitas in ipfis conrr a&ifeus.
Prima eft , impium,ac turpe efle ctedere affi-gi a tcftatoiibus, in vltimis voluntatibus, & eon-tradibus , aliquam condkionem , adhunc pracci-puum finem, vcquemquam äReligionis ingtefiti,ftionaftica vita , rcligiosoque ftatu auertant,ac de-terreant: hanc probat>.Pariormitanus »« cap.pr*-fientia, deprobat, /mm.41. & ibi Decitn num.^. &CCouarruujas hb. 1 .vanamw-cap. 19.nn>». 10. Ex haclegula infertur , legatum ea conditione fclidum,fi non nupfern , in ^oro «xterno, &c confeienfiz le-gatario , vel legataria: dcbej;i nubenti , pratfumen-dum enim eft noluiire.'.x-eftatorem ea conditione<Je.terrere , ac auerter'e legatarium ab ftatu matri-moniali.nuptiatumque.red credendum eft,id etiamßatuiirc ,ac legaftc.u de nttptiis cogi ta flet,& prae-cipue,quia conditio , .fi non nupferit ,ä iure reiiei-tur,& pro non appofira cenfetur, vt diximus n. 1 6.&iVXXc\\mhnmn.i\.&u- huius capjtis. Ratioverö^cfundamentum.prrecipuum , quo iura hancconditionem reiieiunt, cft.quiä impedit legitimo-rnm liberorura proereationear^ oportet Rempu*blicam habere plurimos ci.ies bonos,ac lcgitimos,q"i eam poffint in ncceflitanbus regere , ac de-fendere. . .
Fagundez. de Iujlitiarfc.
______ i 41
Ponit Couarruuias ditto Hb. t. variarum cap.9.nwn- 10. aut, vt melius dicam,vult ponerc , & in-troduccrealiam regulam de qua cgimus nur». 10.quae folet in multis teftamenrorum difpofuioni-bus, ac legatis reperiri : ea eft > quando dicitur inteftamenus "• Lego,vcl relinquo tale prasdium , velcentnm.aut ducenta filix, vel confobrinx mca;, ünupferit, vel fi nupferit Titio , comparare illamtale legatum , fiReligionem ingrediatur in fauo-rem Rcligionisjibi enim<ij^}o num.io. haec verbaait Couarruuias , St alicui fmnmia legata fucrintcentum, finupferit, fjr ea Religionen*fuerit profcjfa,idem legatum adipifeitur , prtfumitur enim teflato-rem de nuptias cogttantem , tdtm faüurum ,fi de ir-grejftt Religionü cogttaret. Qux regula licet fit pro-babilis,& valde probabilis, & multorum grauiffi-morum Dodorum audoritatc probata , vt ibioftendit Couarruuias ; tarnen nos mim. 11. huiuscap. eam reieeimus, proprer fundamenra , qua? ibividere poteris; pr£cipuumfuit,quia cadem eft ra-tio de toto ad totum,& de parte ad partem , com-paratione rei legatx ; atqui illa cui centum relin-quuntur, fi nubat,quinquaginta vero , /i Religio-nem ingrediatur,non adipiieitur centum , fi illamingrediatur , Ted tantüm quinquaginta. Ergo fi eicentum legentur,fi nubat 3 nihil adipifeetur, fi reli-giofum ftatum profiteatur , cum eadem fit ratio detoto ad totum legatum , & de parte ad partem. fa-teor vtramque opinionem elfe valde probabilemjtu fequerequam mauis,ego magis inclino in iftatyfeeundam.
Tertia regula CouarruuiaE , qns mihi videtucextra dubium ,eft, po(Te Iaudabilitcr ,& religiöseprudentem quemquam contrahentcm,atque tefta-torem muitare aliquem ad Rcligionis ingreirum,Sc matrimoriium tarn abfolute cum quacumquefosmina, quam limitatecum ifta , aut illa , Bcrta,aut Marja.in particulari,fpc lucri Jegati, aut lrzre-ditatis.illi ideo reliclz,confcquendz; cuique enimliberum eft licitas conditioues apponere ftiis dif-pofitionibus , «Sc contradibus: ita Coua.vi;.d.ltb. 1.variar. cap. 19.uum.11.ad finem, patetque ex cap.r.decondit. appofit. & ex l.Titim , §.1. jf.de condit.&depwnflrat. doce'tque Sancius lib.i.-de matrimonio,dijput.)4. num.it. MoYm.tom.i.deiußit. diß. 207.prtg.ii6i.Cofyainl,cumpater,§.fiarbttratu,limit.}.jf.de condit. & demsnßrat. Dixi,c,onditionej licitas,quia illicita! cenfentur in iure pro non appofitis.Et ex hac regula fequitur^nwo.yalidum eile lega-tum alicui rejidum , fub hoc pado, vt legatarius,vel legataria non nubat cum taji , vel.tali perfona,aut tali,veftaligcnere pciTonarum. v.c. ex faugui-ne Hebrxorum, aut Mauiorum , aut cum perfona,ex tali, vel tali ramilia ; vel, vt non nubat abfqueconfenfu patris, aut matris , &amitti legatum fialirer fiat, id eft , fi finc tali confenfu fiat. Ratioeft,quja huiufmodi conditiones funt licitz, & cui-que pofcft'fuis difpofitionibus licitas conditione^apponere , ita paterex \.fed fihoc , § fin. cum l.fiquemt-, ff. decondit. & demonfirat. docet Gomeztom i.variarum cap.xi.num.-yZ. Molin./flw.i .deiu-fiit.dijp. ioj.verf.fi btreduoi.^x tamen,petito con-filio paterno » contra patris confilium fecerit , ac.nupferit,non crediderim amififle legatum,quia fo-lum obligaturad petendum illius confilium s nontarnen ad iliud fequendum ,vti diximus Hb. 4 detraußat. dommij per dunationem ; fecus fi obligeturquoque exprefse ad iliud fequendum. Ratio eft,"quia. his conditionibus fimpliciter , & abfolute,non puohibetur aliquis conttahere,fcd licitc,& fpoprasmij aUicituc,Ss inuitatur ad coiurahcndum po-
D 3 tius
'^
i<?.