4o De Contradtibus in genere,

1 1

.

I!

Sic cui centum relinquuntur, yc fibi emat fun-dum , vel vcftem, poteft Icgatum rentiere, etiam fifundum non emat; quia ex fpeciali amore cenfe-tur Icgatum reliftum , vt haberet vnde competen-ter viueret, aut indueretur , non tanquam condi-tionem , vt docent Antonius Gomez ditle tomo i.Variarum, cum Bartolo modo allegato, & Alberico4d diu am legein Titiocentum, jf.de condit.& demon-^ßrat. Molina tom.i. de iufiit. traüat.i. diß?ut.io8.Sä verb.legatum , num.19. Bonacina tom.i. de eon-traßib difput. 3 .<jut.fi. 1 .punüo ^.propof.i.nnm.6.

Si verö puclla fit diues, & habeat vndc compe-tenter ad genus fuum poflit nubere , credendumeft , non compatarc illara pra*dic"tum Icgatum , ilnubat, quia in ea cireunftantia videtur Icgatumilli fuifle relictum , non tanquam remcdium vitx,Ted tanquam caufa finalis illius vitar, 8c (latus Mo-nialis; vndc nifi purificetur conditio contenta fubilla caufa finali, (finalis cnim caufa refoluitur inconditionem , vt communiter Doctores docent,)non comparabitlegatum , vt colligitur ex Nauarr.infumma Latina.cap.tS.num.G. Reginald. hb zj.tmrn.Gf. Vafquez inopnfcul.de reflit.cap.y.dub.io.num.<) Syluc&.verb.fattum, qutfito 4.RebeI.//£.i8.qutß.i6. Molina tom i.dciußit.traftat.i.dijp. 209.Lcff.rom. i .de iuß.lib.x.cap.i%.dub. 1 <J.Beia 1 part.cafu ^o.adfinem, & ex aliis apud Molinam,quate-nus omnes docent caufam finalem relblui in fim-plicem conditionem de futuro.

Vtautem iudicensos, an legatutn, vei baereditasfuerit reli&a fub modo , aut fub conditione , nonfolüm attendendum eft ad particulam/?,?/*, vel adparticulam cum. $ed praeeipue ad inrentionem, vtdixi,teftantis,& difponentis,qua: colligenda eft exmultis conicüuris , vt dixi,quia lllse particulx fie-pe confunduntur, 8c vna pro alia ponitur , & ac-cipitur , & in materia vltimarum voluntatum , tc-ftamentorum , aut legatorum , regi ac.gubernaridebemus per voluntatem teftatorum,& legantium,yt eft comtiunis Do&orum,& cradit noftra Ordi-natioLufitana hb .4.111. 100. num.x. 8c Veciüo leg.harespalam,%.id ctiarn ff.de tefiam.Manüca. de con-ieblurvltim volunt.ltb.6. tit. 1 3. a prineip. voluntasenim teftatorum eft qua: regat in teftamentis.

Et iuxtado&rinam hie traditam refoluimus nu-per hunc cafum,de quo faimus confulti: cafus ta-jis erat.

Quidam vir nobilis reftamentum condidit, inquo inftituit harredeui quendam frätrem fuum di-uitem,ac nobilem , Scineoteftamento reliquit, aclegauit cuidam fobrina; fuae pauperi,filias legitima:alterius fratris pauperis,treccntos aureos , vt Mo-nialis eilet, verba teftamenti ifta erant:

Declaro me habere altam fobrinam nomine Gra-tiam.ßliam fiatrü mei Gondtcaü, cuirelinqug trecen-tos aureos,vt fit Monialu^ad cuitu effettum ei fiatimdabuntur , ex me* peeunia , quam cambio expofitambabeo Viann*. Confobrina hxc exconfilio, 8c be-neplacito totius parentels, & praseipue patrui hx-redis, qui ei traditurus erat prxfatos trecenros au-reos , nupfitjcompetenterad genus,& nobilitateniiuam} is enim patruus fuit mediator prxcipHushuius matrimonij: quo celebraro, cum ab eo pra:-fati aurei peterentur , refpondit illam per nuptias,& matrimonium amififle legatum. Confultus egohac de re refpondi ita, & mea refponfio approba-ta poftea fuit ä viris dodtiflSmis noftra: Societatis.

Mihi indubitanter videtur in praefaro cafu, nonamififte hanc puellamjegatum 5 eique proinde invtroque foro deberi', & hsredibus illius » illawiorwa.

Piiino, quia in teftamentis,& legatis infpicien-da eft voluntas teftatoris, Sc modus teftandi,ac le-candi, & intentio ,ac voluntas huius teftatoris inhoc modo teftandi, vt MonialU fit, pixuidens , acconfiderans fobrinam fuampauperem, & nobilemco legato propter paupertarem fuam non potuillecompetenter nubere ,ncc ftatum competentis ma-trimonij habcre,nominauit ftatum monialemjiiontanquam conditionem , Ccd tanquam demonftra-tionem ftatus competentis, quem cum illo legato,& cum paupercatc illa, quam habebat , poteratcompetenter ad genus fuum (üfeipere; ita vt illiusfinalis , & principalis intentio fuerit , ei ftarumcompetentem dare,& commodo competenti illiusprouidere ; & non folum, ac prxcise ftatum illuminonialem ; quia quando teftator intendit in lega-to,acreftamento 1110 , commodum legatariss, iudi-candum eft, mod.um illum, vt Monialis fit, fuifleappofitum tanquam caufam impulfiuam, non tan-quam caufam finalem , qua: reloluitur in condi-tionem,vt docent communiter Dotäores,& in du-bio,an fit modus,an conditio tantum , credendumeft elfc modum , 8c caufam impulfiuam, non con-ditioncro,& caufam finalem : ita Rebellus de oblig.iufiit. q.i$. n.6.glojf.i.§. vlt.ff.de donat.Anlon.Go-mez tomo 1 variarum cap.n. >?um,jy Bart.*»/.7«-tio centurnff.de ondit.& demonßrat. Hinc fi tefta-tor, aut legator leget alicui centum , vt emat fibifundum, aut vcftem , retinere poteft legatum, &non amittet illud, edamfi nec fundum, nee veftera.ematjvtdocetMolina tom.i.deiuslit.diß.ioS.Bo-nacina tom.i. decontratlibdifp 3 qut/i. 1. puncto 4.propof.i.num.6.Amonias Gomez allcgatus ex Bar-tolo Sc Alberico addift.leg.Titio centum, Saa verb.legatumjium.iv. 8c alij,quia in hoc vifus fuit lega-tor procurare commodum legatarij : quare cumetiam in hoc modo Iegandi vilus fit teftator, ac le-gator intendere commodum legarariac, dicenduraeft comparaire illam , & non amififle legatum perpnedi&as nuptias competentes,& blc intrat difpo-fitio legis Titto centum ff de cond.& demonfir.

Secundo , quia vbi primum teftator non decla-rauit ,ac dixit , & talelegatum ei non dabitur, nifiAfontalü fuerit, prxfumit ius efle illius voluntartem ftatum competentem dare legataria", & nooillum folum,ac praseifum Monialis,& quod fi ci inmentem veniret,cüm teftatus fuir,pofle illam curnillo Jegaro, habere ftatum matrimonialem compe-tentem ad genus fuum , etiam illum nominarcr,quia vbi oppofitum non declarauit,voIuit illud in-cluderc, iuxta dodlrinam Molina: tom. 1. de tußtt.diJp.iaS. §. quando autetn modus, & doeet Couarr.lib.i.variarum,cap.\^.-num.\o. Gutierres de qnafi.canon.lib.i.cap.$i. num.io. Mcnoch. deprafumpt.Hb.^.pr&fumpt .14? .a num i^ vfque ad 16.

Tertio, quia vbi teftator expreffit nomcn,6V pa-trem illius fobrina: legararix , vifus fuit ei relin-qüere hoc legatum ex fpeciali illius affedtione,quain non perdidit, co quod nupferit competenterad genus fuum ex confilio,& bcneplacito confan-guincorum fuorum , 8c pra:cipue illius patrui , quiei daturus erat legatum ; quare non ideo quod nu-pferit , legatum perdidit, aut ülud extin&um fuit.ita docet Sanchez tom.i. de matrimonio , diffiut.pt.num.6$.adßnem. Spino ß>ecnh teßametit.glojfa 14.frincipali num. 1 ja. Ceuallos in fuis qut.fi. prad.qutfi.i$%.num.6.

Quarto , quia mulier, cui maritus reliquit cen-tum,li cafto vixerit, non, amittit legatum, fi ad fe- ,eundas nuptias tranleat compctcntes,quia nonfunt illx *nuptis iguomiuiofe niarite, öc quia in

" matrimo