3*

De Contra&ibus in senere,

[O.

JI.

Prxtoris in territorio Vimarcnflu.ro , flc pofllbilis,an tanquam impoflibilis reiicienda,&; pro nonap-pofita cenfcnda ,cüm fit a voluntate aherius. v. c.Regisdepcndens ; fed hancquxftioncm iam fatistra&iuimus cap.pra.Ledentt,num.%.0 <).vbi cam vi-dere poccris.

Iuxta titulum etiam huis capiris excitari hiepoteft haec quxftio , quomodo fit interpretanda,Sc inttlligenda ijla conditio , qux folet in mulristcftamciftorum diippfitionibus apponi. Relinqwtale , vel tale prtdium filia mex,fi nttpferit Titio,zn,feilicer, legatum ilia comparet, Ci Religionem m-grefdiatur. qua de re duxfuntopiniones.

Prima affirmar per Rcligionis ingreflum com-parare illam prxdi<5tum legatum in fauorem Reli-gionis ; prxfumendum enim eft hanc fuifle taci-tam voluntacero teftatoris : nam hxc conditio, finupferit Tino , non eft deftru&iua , nee formalitercontraria,aut cxpulfiuaingreiius Rcligionis, cumprofeffio Rcligionis fit veluti quoddam marrimo-nium fpiritualc , de quo Ci cogitafiet teftator,idemprorfus difpofuület : iropium enim eft exiftima-re,teftatorcm huiufmodi legatum filix fux fub eaconditione nubendi reliquifle, vt cam aucneret aRcligionis ingreflu ; imo exiftimandum eftid fe-cjflc bonis rarionibus morum , ad proereandos li-beros, qui poffint inferuire Reipublicx, Sc vtilesilli eile, hanc opinionem tenet Couarr. Üb. i. va-riarum refolut. cap. 19. num, 1 o. pofl initium. ibi ,fialicui legata fuennt centum,finupferit,& ü Religio-nem fuerit profefftu , idem legatum adipifeitur \ pr&-fumitur enim teftatorem de uuptijs cogitantem idemfaStururn.ß de inyreffu Religionis cogitaret. Hxc il-le. Confirmatur hxc opinio, quia fi Titio legen-tur centum , fi matrimonium contraxerit,quinqua-gintaverö fi Rcligionemingrediarur, confequeturcetuum,fi ad Religionem aduolct, quia duplo ma-jor illa conditio, pro eo in quo excedit tanquamcontraria Religioni, &ab illa auertens reiieiendacft,& pro non appofita iudicanda,vt docet Bartol.& Socinus in l 1 ffde bü,quA>.poc>tt, nomine , num.i.Anton, cap.in pr&femia,wm.ii. de probat.Vc\im\sibid.num. 37. Sytuefter verb. legatum i.qu<tft.<).&verb.kitreditas 4. infine. Tabiena verb.hi.res , q 16.tum. 17-Beia infumma,poft cafum 66. Ergo etiamfitibi relinquarmir centum,(i matrimonium contra-xeris , illa adfequeris fi Religionem ingtellus fuc-ris, quia ca lern eft ratio de parte ad partem legati,arquederotoad totum hanc opinionem dicitpro-babilem Sancius ftatim allegandus.

Sccunda opinio ntgar. hanc neceflariö debenctenere illi,qui afTmmt eum , cui centum aurei rc-linquuntur.fi matrimonium conrraxa'it, & quin-quagmta.fi Religionem ingrediatur, compararcfolüm quinquaginta 3 non centum,illam Ingrediens,cum c-adem fir rario cpmparatione rei legarx departe,3tque de toto lcgato,& hi funt Sancius/^. 1.de matrwi.dißur.%^ num.\ $.& 14. Molin.rom. \.dtiufiit. dijp.toy. Gregorius Lopez i.part. in&rutt.vb de matrim.diß.l4-cap.}6.fol. 1057. Mantica deconieÜ jl'txn.valunt lib.ii.tit.1%. num.19. Gutierr,de dui,ß.canon.lik. 1 ,cap.$i. num.^%. Mcnochius defr<tfwvpt.lib.4,.pr*(Hmpt.%i.n.t6. Quamuis enimlmpiurri ac rurpe fit teftatorem aliqiiam affigereconditionemjeo fine,vt aliquemä Religioneaucr-tar^uftiffime tarnen poteft legare minus ei,qui Re-f ligionem ingreditur,quam qui matrimonium con-trahit, quoniam maiora funt onera matrimoni).Vnde in maioratuum inftitutionibus Iix conditio-Hes admittuntur, Ne Aloni«Us,ne Religioftu,ne cle-rictu in eußtecedant; non enim cd tendit incentio

inftirutorum , vt per tales conditiones aliquem aba.b hüiaimodi ftatibus retrahant, fcd vt familiiconfeiuctur, vt bene doeet I&anncs Lupus in rubt.dXdoytat.fy.16 KU7/1.4.& 14. Molin. to?n.i. deiußit.dijp.ioy. Sancius allegatus num 4. Sc alij. Si ergoille non comparabit centumiilos 3ureos,fcd quin'quaginta tanrum in prxfenti cafu , ä fortiori nihilcomparabit Religionem ingrediendo , in eo cafu,quo ci centum relinquantur, fi nupferit, & nihilReligionem ingrediendo.

Ncc obftat lex Tui£,ßnon nupferit ducenta,ßnu-pferü centum legauitff.de condit.& dcinonfirat. quxconcedit nubenti,vt miudiciopcrat ducenta; quiailla conditio,/» non nupferit ,ex confideratione iuriseft contradictoria sftius,yj nupferü, Sc illam forma-liter expellit, ac proinde reiieirur , & habetur pronon appofita,ranquam nociua Reipublicx , Sc re-pugnans matrimonio ; i^x \ab,ßnupferit, ducen-ta i // Religionem ingrediatur , centum relinquo , exconfideratione iuris, attenta voluntate teftatoris,non expellunt (e fe,nec funt Reipublicx nociux.

Dices,perinde eft, non nabere rcfpeftuflliorumprocreandorum,ac Religiofum cfle; quare fi in iu-re ifta conditio non admittitu^y*?/»« nupferit, nonadmittitur etiam , Sc habebitur pro non appofitaifta ,ß Religiofus fias, aut ß Religionem ingredtaris,Refpondco hanc condirionem,/;' nupferit, non im-pedire ex confideratione iuris direcie ,Sc formali-ter Religionis ingreflum in ordme ad confecutio-nem legati: quia non funt veluti formx naturales,vt frigus,& calor, quarum vna naturalitet expellitaliam,fed efle formas morales, qux bene infpeeta,ac confiderara voluntate apponentium , non interfc pugnant ; vnde, qui hancconditioium apponir,ß nupferü , relinquo tibi ducenta ;Ji Rtl.gionem in-grediaris , centum \ cum ex intentione fua non re-linquat minus ei ,qui Religionem ingreditur , vicum ä Religionis ingreflu auertat,fed ideo hoc fa-cit, quia maiora funt onera matrimonij &filiorumproereandorum, quam onera Religionis, nee prae-di£tx conditiones formx fint naturales , quarumvnanaturalirerexpcllat aliam ,ideo ins quamübeciftarum conditionum admittit , & non cenfetpronoji appofita iftam ,ß Religxofm fiat; cenfet ver6iftam,y? upferü eo quod ifta ex natura fua fuppofi-ta confideratione iuris direfte inJucat carcutiamliberorum Reipublicx nociuam. Illa vei6,y< Rtli-gionem tngrediaru,aut fi Reltgiofmßs , non inducitdirecte carentiam liberorum ex iuris confideratio-ne, feddiredtc inducit, & intendir eultum Dei pertalem ingrelTum »indireetc verö carentiam libero-rum fecum afferr.

Exhis duabus opinionibus fupra pofitis,ifta fe-eunda eftprobabilior; fundamenta primx iam exdictis manent foluta.

Rogas tarnen hic,an legatum relicTium alicui fui>conditione, C\ Religionem ingrediatur , comparetIngrediens , fi intra annum nouitiatus evat r Pla-ne Baldus in l.fi quü haredem , num.C.C.de infiit.cjrfubfiit. Bartol. ibinum.v. Salketus ««w.5. Paulusde Caftro num.$.alias 1 }. Alexand.««*;«.z.<<*- in l.infubßitutione,num. iz.vbi lmo\a.,num,^ ff.de vulgär.Sc alij negant,ex his fundamentis,prim6.quia ver-ba teftatoris cum effedtu intelligenda funt, iuxtacap.relatum, de cieric. wn.refid. nee prxfumendumeft teftatorem adum vanum voluillc , qualis pro-feilb elfcr purus ingrelTus, profeffione non fecutajnam perinde ex intentione legiflatoris , & jnftitu-toris eft, fi Religionem ingrediaris , ac fi Religio-fus fis,qux conditio profefHonem inclydit, & ideocomrauniter Dolores per hape conditionem,

fi

12.

*i-

14.