Lib. I. Cap. 1 1.

in

ix.

contractus, vtrinque obligant vtrumque contra-hentcm ,vc vidcmus in venditione »conductione,See. Contractus lucratiui, fcu gratuiti illi funt, inquibus vna tantum pars obligata manet, quia exvna tantüra parte aliquid datur , aut promittitur,qtiales funt promiflioncs , aut donationes merccratuitx , ac liberales : Sc hxc diuifio videtur am-nino coinadere cum illa , in qua diuiduntur con-tractus in refpectiuos , Sc non refpectiuos,id eft, inonerofos , Sc gratuitos. Flures diuifiones*videripotcrunt apud Doctores citatos in principio huiuscapitis, num.i.

S'\ contractus accipiatur pro pacto , vt commu-niter accipitur, notiflima etiam diuifione parti-tur contractus in pactum nudum , & pactum ve-ftitum. Nudum pactum appellatur illud , in quofbla interuenit conuentio partium, & ad nihil am-plius eft procedura. Veftitum cft illud , quandoiam ccepit impleri faltem ab vna parte , Sc procef-fum fuit vltra conuentionem, Sc nudum pactum,vnde Uli maior firraitas iam acceflit. Qua de rcMolina tom.i.de iufi, difp.z^G. Leffius deiuß.lib.i,cap.iy.num.iy. Bonacina«/e contra£l.diß.$.qu£fl.x.part. i. apud quos plurima in hanc rem videri pof-fiint. Sed hxc fufficiant, ad intclligentiam horum,qu« dicenda funt.

Diuidituc ctiam inconttadtum guarentigium,Sc non guarentigium. Contrarius guarcntigiuscft ille , qui paratam habet executionem propreriuramentum in illo pofitum,vcl hypothecam , velinftrumentum publicum , in quo conccditur iusexequendi illum , nulla expcctata iudicis fenten-tia. Non guaremigius eft ille, qui his firmitatibuscaret. Ita Molina tom.i.de iußit.traüat.i. difp.ji.initioySc Lefiius tcm.i. de htfiit. lib.i.cap.z%.aub.i.num.^.

Cap vt II.

Traditur definitio contra6tus,& quafi

contrarius. Agitur de confenfu

rcquifito ad contra-

hendum.

i Traditur definitio contractus.

Et quafi contrarius, ibid.3. Contractu iuxta confuetudinem,& leget loci inquo fit fieri debet. Vt validusfit, ex qualitatcmagis, & materia nomenfumit , quam ex no-mine quod ei contrahentes imponunt.Requirit liberum confinfum ex parte contrahen-tium. ibid.j An vtvalidus fit contractus, debeant contra~bentes habere intentionem fi obligandi.Quidfifecißi contraitum,cum pofitiua intentionenon contrabendi,& te non obligandi. ibid.

4 Quid fi k principio contraxißi abfquc animo

contrahendo te obligandi y & pofiea confen-fiim requifitum adhibuifii.

5 Quidfi voluifii comrahere, non tarnen voluißi

te ebligare ad talem contrattum.Proponitur prima opinio affirmans te manere ob-ligatum. ibid.

6 Praferturficundanegans.

Conditio contraria fubßantii matrimonu illudcaffat. ibid.AQus agentium non obligant vltra intentionem

iäerum. ibid.

7

Obligatio,qn& non oritttr exiure t oritur ex pritta*ta voluntate. ibid.

Qui contrahit,vcl vouct,putans votum,atit con-tractum non obligare, vel ignorans illnd ebli-gare ; ad iUud non tenetur.

Qui dubitat,an contraUus,vcl -Votum obligct,&nihilominus Votum emittit , aut contrahit; an

maneat obli^attts.

9 Qjiidfi habuißi intentionem contraBumfacien-ai,& te obligandi, non tarnen habuißi impLen-di contrattum.

io Quid fißicbasnaturam contractus cffe obliga-re , & te cumfecisti contrattum colle/rißi, neevolendo,nec nolendo te obligare.

11. i z Quid fit intentio virtualis,& an h&c fufficiatad te obligandum ex contractu.

Wfjg§$s Ontractvs fic ftricte definitur a iuris r<j*|*,>!<2|» pcritis.£/? vitro citröque obligatio ex con-§3§*i7b] fenfu& voluntatepartiu confitrgens.QuaG.cotractus fic. Eß obligatio qua quü obligauir atteri tnon ex aliquo contratlu } aut maleficio } fed ex aliquoofficio,vel fatlo licito,& honeflo,ücet non interueniatexprejfavoluntasvtriufque : vt extutelapupillorü,vel cura minorum ; vel vtili negotiorum geftione:quia licet pupillus habens tutorem, vel furiofus,vel minor habens curatorem, aut is cuius nego-tium vtiliter , eo ignorante, geritur ,'non exprefsccontraxerint; tarnen fic omnes oßligantur ex iure,quafi contraxiftent. Vide inftitutam de obligatio-nibus per totum titulum , Sc titulum de obhgatio-nibus, qua: ex quafi contractu enafeuntur. Sciohanc dennitionem fugillari ä multis, eo quod tra-datur perefFectum refiiltantem ex contractu , nonper caufam talis obligationis, feu talis effettus.Vnde alij ita formaliter definiunt contractum.Contrarius eß actus externus inter ducs , velplurescelebratus,pariens ex illorum confenfu obligationem.Sed plane fuftineri etiam poteft prima definitio :in illa enim etiam formaliter , Sc per fe definiturcontractus non per errectum, quem caufat,hoc cft,per obligarioncm , fi fumatur obligatio in ficri,non in facto cfle : nam vt ait Soares lib. i. de voto,cap.i^.num. n. &cap.$.knum.\o. idem eft,pro-mitto me facturum hoc , ac, obligo mc ad facien-dum hoc. Ergo idem etiam erit contrahere fuperrem aliquam,ac obligare fc ad illam faciendam,velfüfeipere obligationem faciendi rem circa quamcontrahitur.

Certifiimum ergo eft ex comrnuni opinione j,.Doctorum, contractus iuxta confuetudines, Sc le-ges loci in quo partes contrahunt, debere fieri, vcvalidc fiant »vtbene notauit Molina tomo z.de iu-flit.diJp.i6o.initio.Sancms lib.^.de rnatrim.dijp. 18.num. \o.& II. Panorm.*» cap.cum M.de conß.Bat-thoLs» Lnemo eß$de duobns reif. & vt notat glo/i.in l.fi vno anno,verb.fed tran/äclioff.loca. Certumetiam eft ex qualitatc, Sc materia circa quam con-trahitur , contractus nominandos efte contrapropriam etiam fignificationem verborum , qua;in iilis faciendis ä contrahentibus apponuntur,quod bene fcquitur, aclaudat Syluefter verb. con-traÜus,numq.CtmSvx)xym. quoque eft ad valoremcontractus requiri confenfum ex parte contrahen-tium,vtdocct Molina tom.i.de sK_/?.^.z54.Lcfliustom.i.deiufi.lib.i.cap.ij.dub.i. Azor. part.^.lib.6.crf/M.Bonatina de contraü.ingenere , qus.fi. i. pun-cto z. di/p. 5. qui plane confenfas requirit faltemeam libertärem, qux reqniritur,& fufHcit.vt culpamortalis committatur. Qua de rc videndi funcSancius lib. i.de matrim. dijp.%. & Ub.+. Decalogj.

A 4 cap.i.