III. Das Viaticum narrationum des Hcnmannus Bononiensis. 35

mit vielen Fehlern und Auslassungen übernommen. Vgl. meine kritische Editionnach den Hss. dieses Textes: Historia Septem sapientum. Die Fassung der Scalac eli des Johannes Gohii iunior, Festschrift für A. Hillebrandt (Beiträge zurSprach- und Völkerkunde), Halle, Waisenhaus 1913, S. 54 ff.

XXIX. Fidelis tenetur quilibet homo esse alteri. Sedcontrarium legitur in libro de virtutibus quod fuerunt duo homines,qui associaverunt se in via, unus Christianus et alius Iudeus.( 'hristianus equ i)!averat mulam, quam nutriverat ad placitum suum,que portabat omnia necessaria sua, quibus indigebat viator; Iudeus 5vero incedebat pedes, non Jiabens cibum neque alia necessaria. Dumergo sie transeuntes confabularentur in via, ait Christianusludeo: „Quo est lex tua et qua fidesP" Respondit Iudeus: „EgoIudeus sum et credo quod Dens est in celis, quem adoro, et ab eoexspecto [omnej bonum anime mee et r emuner acionem [michij et 10Ulis, qui mecum communicant in lege et fide mea. Et credulitas>nea est quod qui discrepant mecum in fide mea, licitum est michitollere sanguinem suum, peeuniam suam, uxorem suam et omnia,( l u e possidet. Insuper maledictum est michi, si servo ei fidem vcliuvo ipsum vel facio secum misericordiant vel parco ei." Consequenter 15Iudeus inquit Christiano: ..Demonstravi tibi iam fidem et legemmeam. Redde igitur me eertum de fide et Ze[fol. 22 r ]#e tua".Oui Christianus: „Fides et credulitas mea hec est. In primovolo michi bonum et filiis generis mei, nolo alicui creature Deinuiluui neque sequentibus legem meam neque jeeiam] discrepantibus 20mecum in eaclem. Et credo equitatem et misericordiam servandamcuilibet viventi, et nulla iniuria placet michi. Videtur eciam michiquod, si malum aeeidit alicui vivencium, quod illud [malum] con-tingat et michi et me conturbet. Affecto eciam prosperitatem etfelicitatem [aeeidere] omnibus hominibus universaliter". Tunc lu- 25deus: „Quid, si iniuria vel offensio fiat tibi?" Et Christianusdixit: „Scio quod in celo Deus est bonus et iustus et sapiens, cuiluchil penitus secretum celatur de hiis, que latent in creaturis,qui remunerat bonos iuxta suas bonitates, malos vero et trans-gressores fpunit] iuxta suas malicias." Cui Iudeus: „Quare ergo 30non servas legem tuam?" Et Christianus: „In quo non servo?"aQuia", inquit Iudeus, ..ego sum filius generis tui, et tu videsw*e ambulare peditem fatigatum et famelicum, et tu es eques satu-nitus et quietus." Cui Christianus: „Veritas est.'- Et descendensde mula aperuit manticam et eibavit cum, deinde fecit eum equitare 35su per mulam. Iudeus vero, postquam bene se firmavit in equi-

12 quod quidam d. — et 1. est — 15 aut f. — 24 conturbat — 36 sefirmaverat.