Propter quod unumquodq; tale eil, id magis tale efl, ut; Avarus appetitnavigatione propter pecuniam :Ergo pecuniam magisappetit. II. Po-lito hne principali, ponitur & finitum. Sublato fine principali,tollun-tur defhnata. III. Finis principalis non tollitfubordinatos. IV. U-niusrei multi pofTunt efTe fines fubordinati.

XII.

Fuit finis:fequitur efficiens.

XIII.

Efficienseft ac aufa h qua i res efl.

a) Definitio hac petita esi ex topicis Ciceronis,ut Domamus refert. Viato cati- Plutauh.fiam efficientem definit alimv v<p S. CuiP.Ramus lumen affert,dum ait:Efficiens eil, diplac.Ph,'aqua res esi. b) Cujus vi effectum proprie dictum exiftit, effectum autem pro-prie dictum, filius efficientis est effeci um, ut materia materiatum &c. Sed Cicero Top-per vocabulum efficientis omnes caufas, cartmicy vires complexus esi. Platoni quoy 3 Phileb.

70' mth yjj 7 o £moy\t,hoc eil, efficiens & caufia idem,hinc factum eil, ut nb dma/.avh.e.caufatum, quod ab omnibus caufis producitur,effectum diceretur. Proprie ta-men efficiens eam denotate auf am, qua. Gracis rb crorSvff. 7 0' moimiMv dlvw dicitur.c ) Res.id tsl,effectum. Grace 75 ttoi d/xivov:five motusfitfftve res motu facta.

XIV.

Efficientium licet vera genera non appareant,ubertas tamen per-magna modis quibusdam diiiinguitur.

XVr

Caufa efficiens primo eil procreans, aut confervans.

XVI.

Procreans efl caufaefficiens,qu$ rem nondum exi/lentem facit.

Sic Deus ex nihilo creavit caelum &-terram & mare, feil, rationeprimaemateriae. Nam ex hac produxit cadum & terram.

XVII.

Confervans eil, quat rem procreatam confervat.

Sic Deus confirvavit viros tt es in fornace Babylonica·. Danielem mffieluncaleo-nm ·. fonam per tres dies inventrepifeis , Jonae 2.3. Sic Deus mundi & procreatoreil&confervator. ... i

XVIII.

Secundo,caufa efficiens fola efficit, aut cum aliis,

XIX.

Solitaria caufa eil, quae a fine aliorum concurfu, effedlum pro-

A iij