CHRONICA REGIA COLONIENSIS.

7

dam cisterna, in qua non erat aqua, sed ossibus sanctorum plena, ut solemnumquam viderit, et ibi fidem catholicam, hoc est: Quicumque vult salvusesse, composuit et beato Hylario Pictavorum episcopo, qui pro fide catho- V. Htt.lica multa ab Arrianis perpessus fuerat, transmisit. Quam idem Hylariusnimium amplectens et ultimum versum, id est: Haec est fides catholica,adiciens, cunctis fidelibus commendavit. Fertur etiam quoddam miraculumde eodem beato Hylario. Arriana namque heresi per orbem furente, multi,qui ecclesie videbantur® esse columpnae, huiusmodi veneno^ infectimisere ac desipienter a fidei salute languebant, in tantum ut ipse tuncapostolieae sedis papa Leo ipsius lepre commaculatione respersus, veridogmatis et ipse prevaricator, ut ex antiquitate relatus memoratur,existeret. Cumque omnes fere episcopi eius litteris commoniti Romamsuper his tractaturi venissent, venit et dominus Hylarius, quamvis tar-dius, armis universaliter munitus. Quod cum a nunciante dictum fuisset:‘Adest Hylarius Pictavensis episcopus pre foribus’, papa velut serovenienti, immo magis catholico, indignatus, mandavit synodo, ne ullusei coepiscoporum assurgeret aut locum sessionis annueret. Presentatussiquidem vir Dei concilio, honore pontificatus papam preveniens, ipsiqueet cunctis residentibus verba salutationis digna . reverentia inferens:‘Avete’, inquit. Cui ille, quasi quem ignoraret, insultans, talibus respon-disse fertur: ‘Tu ergo Hylarius Gallus es’? Ille vero ad id quod eratfatendum sermonem convertens, dixit: ‘Non sum’, inquit, ‘HylariusGallus, sed de Gallia’. Nam gente Aquitanicus, pontificali vero digni-tate preminebat Gallis. Aesi diceret ei: Non sum natura Gallus, sedde Gallia presul. Et papa animi potius stomachatione permotus hecinfit: ‘Et si tu Hylarius de Gallia, ego sum Leo Romane sedis aposto-licus et iudex’. Tunc Hylarius eius pertinacem intelligens controversiam,respondit ei non stulte quidem, sed sapienter: ‘Quod si tu Leo, sednon de tribu Iuda; et si iudicans resides, sed non in sede maiestatis’.

Mox ille cum indignatione, spreta sedj, immo sedis dignitate, surrexit,multumque presago antistiti minans, exivit dicens: ‘Vide, quia rever-tens te ab his tumidis sermocinationibus mitigatum humilitati restituam’.

‘Et si’, inquit Hylarius, ‘non redieris’ ? Quod autem ei locus dignesessionis denegatus fuerat, non adeo vir Dei molestq tulit, sed terre seinsidere parans, dixisse fertur supplex illud psalmistae: Domini estterra et plenitudo eius. Ad quam predicationis vocem statim, ut sesehabet ad presens usque relationis fama, ipsa tellus erumpens sursumexcrevit, atque fideli famulo Christi in medio residentium episcoporumsessum nec humiliorem prebuit. Quod universis et maxime catholicisstupentibus Dominumque pro sancti merito laudantibus, attollitur clamor,apostolicum morte preventum repentino defecisse interitu. Quid plura?Clerus conventusque turbatur, civitas omnisque populus hoc attonitus factomiratur. Synodus disiungitur, episcopi omnes cum reverentia et laudibusbeatissimi viri Hylarii ad propria, erroris capite contrito, revertuntur.

Primo Constantii anno Iaeobus — — moritur anno etatis sue 45.Ekkeh.

A. d. i. 364, U. vero c. 1116. Claudius Iulianus — — declinaretimperatoris, ibid.

Haec equidem faciebat pro timore — — abrenunciari ecclesia-sticae professioni. Land.

Post hec mortuo Constantio — — multi decepti sunt. Ekheh.a) videbantur vi B 1 . b) veneni B 1 .