588
Geschichte der Heraldik. IV. 2.
eine unerlässliche Vorbedingung für die Entwicklungder Kunstsprache ist und sammelte die leges fecialium,die Heroldsgesetze oder Kegeln, welche bei dem Ent-würfe der V> appen zu beobachten sind.
Das Werk erschien unter folgendem Titel:Tesserae gentilitiae. A Silvestro Petra SanetaRomano, Societatis Jesu, ex legibus fecialium descriptae.Bomae, tijpis haered. Franeisci Oorbelleiti Superiorumpermissu M. D. CXXXVI11 (fol. 678 &).
Die nachfolgende Inhalts-Uebersicht gewährt einenhinreichenden Einblick in das System des Petra Saneta:
1. Cur arina vulgo hae icemes scutariae vocentur.
2. Qua ratione possint circuml'cribi Tesserae gen-tilitiae.
3. Inquiritur vetustas gentilitium tesserarum.(Fabelhafte Wappen mit den Abbildungen, in den
Text gedruckte Kupferstiche).
4. An tesserae gentilitiae originem habuerint exVeterum iraagiuibus. i)
5. Au originem habuerint ex Augusti Kegia et Ko-rnanis castris.
6. De veten usu colorum in vestibus, praesertimdomi, seu in urbano eultu.
7. De colorum usu in ludis Circensibus.
8. De colorum usu in bellicis expeditionibus.
9. Au ex Ciicensium agmine discolori originemhabuerint tesserae gentilitiae.
10. Ex vestium ornatu petitur origo gentilium tes-serarum.
11. Superatur difficultas, quae videtur oriri posseex metalli usu in pictura tesserae gentilitiae.
12. Confirmatur potius eadem senteutia ex ipsousu auri argentique in apparatu rei tesserariae.
13. Adferuntur quaedam adhuc verosimilia quaesuadent originem eamdem gentilium Tesserarum.
14. De materia scuti tesserarij figuratione.
15. De metallis, quibus pigmenta fiunt rei tesse-rariae.
16. De coloribus aptis delineaudae rei tesserariae.
17. Quaedam luminis diuersitas in metallis et colo-ribus confideratur.
18. An haec metalla et hi colores iisdem nominibusexprimi semper soleant, in re tesseraria; et quae sitcolorum signifleatio.
[In diesem Capitel findet sich das Schema derSchraffirung.]
19. Adiung"untur metallis et coloribus vellera duotefseraria.
üO. Desiguatur interna partitio scuti tefserarij.
21. De feutis illusis asso metalli, aut coloris lu-mine.
22. De Scuti area in semifses dirempta.
(Quer; gespalten, schräg, mit Stufen, Spitzen etc.),
23. De feuti area in partes duas inaequales diviza(Haupt, Fuss, Flanke etc.).
24. De feuti tefserarij area tripartita.
25. De feuti tefserarij area quadripartita.
26. De area feuti tefserarij plurifariam dirempta.
27. De fascia tesseraria et vario eius usu.
28. De fublica, seu palo tesserario.
29. De Balteo tesserario.
30. De diagonali taenia, quae ab laevo angulo su-pero duci folet.
31. De tefserario Cantherio (Sparren).
32. De icone tefseraria nubilosa (Wolken).
33. De Gentilitiis tesseris undulatis (Wellenförmig).
34. De tesseris gentilitiis striatis, seu canaliculatis.
1) Die Capitel 4—13 sind in Speners Theoria insig-unium S. 58 ff. wörtlich abgedruckt
36. De tesseris crifpatis et finuofis.
36. De g. t. dentatis.
37. De usu muralium pinnarum in feutis tesserariis.38 De trigoniis pinnulis tesserariis (Ständer).
39. De feutulis, seu tel'sellis symbolicis (Schach,Rauten, Wecken).
40. De tefserarijs latereulis.
41. De fusis tesserarijs.
42. De nummis Bizantinis.
43. De libis tess.
44. De uummo-placentis feutariis.
45. De gentilitiis parmulis cancellatis.
46. De tefserarijs carbuneulis (Lilienhaspel).
47. De tefseris scutarijs, seu charactere aliquo seulemmate etiam inscriptis.
48. De symbolica cruce ac de varia eius figu-ratione.
49. De feutario decussi, ac de varia ejus figuratione(Andreaskreuz).
50. De Cruculis et vario earum usu.
51. De feutario vellere petasite.
52. De Hermionico vellere.
53. De Leone.
54. Keferuntur aliae, seu ferae, seu animantescicures.
55. De Colubris tesserariis.
56. De Piscibus tess.
57. De Aquila.
58. De avibus aliis fymbolicis.
59. De Hole Luna et aliis astris tefs.
60. De flosculis tefs.
61. De Apibus tefs.
62. De frugibus, arboribusque tefs.
63. Instrumenta quaedam artium proponuntur quaesunt ufui rei nostrae tefs.
64. De extruetis molibus tesserarijs.
65. De iconis humanae, ac partium eius tefs. figu-ratione.
66. De feutulis infititijs.
67. De guttatis tigillis tefs.
68. De clabula et de ftamine tefs.
69. De limbo valuuli tefs.
70. De casside feuti tess.
71. De crista, vel iuba cafsidis tess.
72. De varijs tesserariae galeae acroterijs.
73. De tiaris, caufijs et coronis parmulae tefs.
74. De cassidis feutariae numero, idoneaque ejuscollocatione.
75. De adferiptis tefs. gent. aut epigraphe privata,aut clamore militari.
76. De figuris externis, circa insigniores quasquegenitilitias parmulas constitutis.
77. De explicatis circa tesseras gent. vexillis.
78. Militares aliquot Cruces Ordinum Equestriumrecensentur.
79. De insignibus equitum torquatorum.
80. De paliiolo et tentorio inumbrante gentilitiastefs. Maximorum Principum.
81. An et in quo fenfu aptae et confentaneae efsedebeant figurae gentilium symbolorum.
82. An figura tendere, aut afpicere dextrorsum ne-cefsario debeant.
83. An metallum in metallo efse, aut in colorecolor, recte possint.
84. Quid statuendum fit, de aliquot alijs LegibusFecialium.
85. Quae nam diversitas horum fignorum fufficiat,ad diferimen familiarum.
86. Operis totius cenfura et repurgatio, cum excu-fatione aliqua etiam Auctoris.
Bei jeder einzelnen Figur bringt Petra Saneta eineMenge, der Wirklichkeit entnommene Beispiele in Kupfer-