211
consuevit magna tribuere, iam inciperet minimis indigere. Habebat autempudicissimam uxorem et beate Marie valde devotam. Appropinquanteautem quadam sollempnitate, in qua predictus miles multa donaria con-sueverat elargiri, cum iam non haberet, quod tribueret, nimia confusione5 et verecundia ductus, quousque predicta sollempnitas transiret, desertumlocum, meroris amicum, petiit, ut fortune sue incommoda plangeret etverecundiam evitaret. Et ecce! subito quidam equus valde terribilis,lerribilem habens sessorem, ad eum accessit. Cuius sessor eum alloquituret causam tante tristicie ab eo sciscitatur. Cui cum omnia, que sibi con-to tingerant, per ordinem enarrasset, ait iLle: "Si michi in modico obtem-perare volueris, magis quam ante gloria et diviciis habundabis". Spondetille principi tenebrarum, quidquid iusserit, libenter se faeturum, dummodosibi impleat, que promittit. Et ille: "Ecce! pergeS in domum tuam et intali loco requires et ibidem tot auri et argenti pondera et tot lapidesi.-, preciosos invenies, quot habere volueris. Sed dum ista bona a me tibitradita sunt, ad placitum tuum habeas et possideas, volo. Michi autem hocfacies, ut hue uxorem tuam tali die ad me ducas". Sub tali promissionemiles hiis letus et gaudens domum revertitur et eo loco, quodyabolus
sibi dixerat, querens omnia reperit, que dixit. Quibus inventis, mox emit20 palacia, largitur dona, redimit fundos, comparat servos. Appropinquantevero die statuto, uxorem suam vocavit et dixit ad eam: "Equum conscende,quia aliquo gressu longius mecum pergere te oportet". At illa tremenset pavens et viri imperio contradicere non presumens, beate Marie sedevote commendavit et post virum abire cepit. Cumque autem longius25 processissent et in via quandam ecclesiam stare invenissent, illa de equodescendens ecclesiam intravit, viro exterius exspectante. Dum vero beateMarie virgini hec mulier se devote commendaret, subito illa obdormivitet virgo gloriosa Maria, predicte matrone in habitu et qualitate peromnia similis, de altari processit et foras exiens equum conscendit,30 matrona illa in ecclesia dormiente et remanente. Vir autem uxoremsuam arbitrans esse profectus est. Cum autem ad locum statutumvenissent, ecce! princeps tenebrarum cum impetu nimio veniebat et adlocum festinabat. Et cum appropinquasset, ille statiin infremuit ac tre-mens et pavens accedere non presumpsit dixitque militi: "Infidelissime
1 nimis indig. 2 b. — 6 locum nemoris 2a. — 9 contingerant: so Hss.28 et quantitate 2b. — 34 Avidissime hom. 2b.
Assoc. of America XXXVIII (1923), 327. Mielot Nr. 2. JubinaJ, Nouv.rec. I 138 ('Dit du povre chevalier'). E. Levi, II libro dei 50 miracoliNr. 13. Enxemplos Nr. 199. Castigos, Bibl. de autores espafi. 51,216.Gil de Zamora, Bol. de la R. Acad. de Historia VII 181. Pfeiffer, Marien-legenden S. 137. J. Werner, Aus Züricher Hss. (1919), Nr. 24. De Vooys,Middelnederl. Legenden en exempelen S. 197. Th. Zachariae, KI. Schrif-ten, Bonn 1920, S. 199. Anal. Boll. XLII (1924) 281. Roskoff, Gesch.des Teufels I 376. E. Falignan, Hist. de la legende de Faust, Paris1887, S. XIV. Quellenschr. zur neueren deutschen Literaturgesch. (Gottfr.Keller, Sieben Legenden), 1919, S. XXXVII.