212

hominum, cur michi taliter illusisti et pro tantis beneficiis michi tariarependisti? Ego tibi dixeram, ut ad me adduceres tuara coniugem, ettu adducis michi Dei Genitricem. Volebam uxorem tuam propter hochabere, nam ipsauxor tua michi multas infert insidias et iniurias; de eavolebam expetere ulcionem, et tu ad me istam adduxisti, ut me tor- 5queat et in infernum mittat". Audiens hec vir vehementer stupebat et pretimore et ammiracione nimia loqui non poterat. Beata autem virgoMaria dixit ad demonem: „Qua temeritate, nequam Spiritus, devote meefamule nocere presumpsisti? Non hoc tibi impune cedet, et nunc te hacplecto sentencia, ut et ad infernum descendas et Omnibus me cum de- 10vocione invocantibus de cetero nocere non presumas". llle autem cummulto eiuJatu recessit, et vir de equo exiliens se ad pedes beate Marievirginis prostravit. Quem Virgo beata increpans ad suam uxorem, queadhuc in ecclesia dormivit, iubet redire et omnes divicias demonisabicere. Rediens ergo miles, cum adhuc mulierem dormientem inve- 15niret, eam excitavit et sibi, que viderat, enarravit. Cum autem domumredissent et omnes demonis divicias abiecissent, in laudibus virginisMarie devotissime permanserunt et multas postmodum divicias ab ipsabeata virgine Maria receperunt.

97 (111,77). De quodam homine per multa mala 20opera a dyabolo ducto ad Judicium Dei, quemsancta Maria, Veritas et Iusticia a dyabolo acce-

p e r u n t.

Ad iudicium Dei quidam in visione rapiebatur, qui peccatorumsarcina gravabatur. Et Sathan affuit et Deo dixit: "In huius anima nichil 26habetis proprium, sed mei pocius exstat; totum enim habeo inde publicuminstrumentum". Cui dixit Deus: "Ubi est instrumentum tuum?" Et ille:"Instrumentum habeo, quod ore proprio dictasti et perpetuo chiraturumCOnceSSisti; dixisti enim: 'Quacumque hora comederitis, morte moriemini'(Gen. 2,17). Cum ergo iste sit de progenie illorum, qui cibum vetitum 30comederunt, iure instrumenta publici mecum in iudicio debet mori".Dixit autem Dominus: "Permittatur autem homini pro se loqui''. Illeautem homo obmutuit. Dixit iterum demon: „MellS est, ut testor iterum,

1 tanta rep. 2 b. — 15 Rediens bis enarravit fehlt 2a. — 29 con-sensisti 2 b.

97. Aus der Legenda aurea c. 119 § 4 (ed. Graesse S. 514 f.). Initiamirac, Anal. Boll. XXI Nr. 22. Mussafia, Marienlegenden II 65 Nr. 4.Ward, Cat. of romances II 651,5. Herbert, eb. III 395,374 (= Weiter, Spec.laicorum Nr. 374). Gil de Zamora a. a. O. XIII 192. Pfeiffer, Marien-legenden S. 127. De Vooys, a. a. O. S. 272. Ueber das Motiv der Wag-schale bei Aburteilung eines Sünders vor dem Gericht Gottes undMarias Beistand als 'mater misericordiae' vgl. ferner Ward, a. a. O.,11667,9; 685,50. Little, Liber exemplorum Nr. 43.