26 Petri And. Matth. Cenfura

NIGELLA CITRINA.

I»' ^

Cenfura iij.de NigellaCit.ini.

Erhat Lufitanus, qnod reccntiores quofdam forte fequutus fibi pcrfuaferit Nigcllam Citri^nam (liceat mihi nunc pharmacopceorum vti uocabulis) Maius Mauritanorum cfle Cardamomum, »Minus ueio id,quod Meleghetam uocant. Quandoquidem Serapioni Maius Cardamomum femen »eft, quod oblongis quibufdam concluditurcapitibus,ijsfere fimilibus,qu£e e Rofis prodeunt,granis »»fubnigris,rotundis,in quibus minutacontinenturfemina angulofa, farda,& odorata.Id quod ma »nifefto arguit Nigellam hanc, quoe Melanthij eft fpecies ( vt nobis alias fatis, fuperq; oftenfum arbi-tramur) Maius Mauritanorum Cardamomum efTe nqquaquam. Adde quod Nigella? calix nullumintra fehabeat granum,quod ipfum femen excipiat, fed parua femina tantum intercurfantibus membranis papaueris modo. Praeter id cum fui Cardamomi colorem fubnigrum fecerint Arabes,non ui-deocurNigellaCitrinauocata,quas colore fpeftatur Citreimali,aquoillinomen,Maius]IlorumCardamomum appellari posfit.

MELEGHETA.

tis.

Cenfura iiij. Qv o'd prsterea Melcgheta, Minus Mauritanorum Cardamomum non fit, quis facile conij-de Meleghe- cerepoterit;quippecum hoc femen caIicequodam,Melanthij inftar concludatur,Cardamomumuero Minus (ut Serapio inquit) fuum ferat femen nullis ocdufum capitibus, colore Maiori imulo.Qui tamencolor fubniger Meleghetis minimeeft afsimilis, eo quod haccolore fint fubrufb IndiciMilij inftar, quod TufciSaginam uocant,Infubres uero Melegam,undefortafseaccesfit his femi-nibus Meleghetse nomen. Adhiccum Meleghetxfemen longeinaius habeatur,quam Nigella Ci-trina, non uideo fane cur confentaneum fuerit id Minus uocari Cardamomum.

Cenfurav.deCubebis &Carpefio.

Cefura vj. deSaliunca.

CVBEBA, CARPESIVM.

In cvbebis , & Carpefio cenfendis quantum abcrrat, quod Cubebas uelit, quibus paffimutunturOfficinje,tumuerasArabumefieCubebas,tumeriam legitimum Galeni Carpefium . Ve-rum,utapud Arabas nullus habetur,qui fcripferit ufquam Cubebas efle baccas,uelfemcn,ita necapudGricosullusextat author, qui Carpefium fatearur effe lemen.Galeno enim Carpefium te- »nues funtfeftucje, fiue/armenta parua, Cinnamomi virgultis fimilia. Qiiare quum Mauritanis idem »fit Cubeba, quod Gncis Carpefium, nullo pado fieri poflfe putamus, ut vulgaris Cubeba, quae bac-carum generibus afcribenda elt mter feftucas, & tenuia uir;'uIta,Carpefium efte pofiit,ac debeat,quinetiam nec genuinaMauritanorum Cubeba: vtpluribus rem hanc in commentarijs noftris explica-tam habemus.

SALIVNCA.

Mvlto ' veroapertiusfuamdeclaratinfcitiam in Saliunca,quameandemarbitrature{Teplan-tam, quam Itali Spico, recentiores quidam Pfeudonardum appellant; ad quod quoque ^enus refer-tur,quae pafsim uulgo uocaturLauenduIa; in quo certe miror maximam hominis nefcio imperi-tiam,anftuporem dixero .Etenim quidalienius? quummanifeftePlinius Saliuncam foliofam affe- »rat efle plantam adco breuem, utnefti non posfit, quin & herba ueri us, quam flos, denfa ueluti ma- »»nu prella, radiccnumerofecohxrcns. Quantum ab hacdiffcrt Pfeudonardus ? quum plantaeft fru- »ticofa, lignofaq; Rorifmarini Coronarii inftar non breuis,fed bicubitalis,& flos verius quam herba,& qu£e incorollis facilenefti posfit . Florum enim longiores pediculi iunceo fere lentore prx-ftant.PraetereaPfeudonardus numerofis radicibus non cohsret, nec adeo dense fruticat, ut foliatampertinaciterfibi ipfis inhjcreant, ut tanquam mariu prefla cernantur. Adde quod in Panno-nia , & in Noricorum Alpium apricis locis, nufquam Pfeudonardus proucniat , vbi Plinioip-fotefte,numerofaprouenit Saliunca. Humilis autcm & breuis Saliunca herbula eft,non bicubi-talis & Pfeudonardimodofruticofa,aclignofa,quamobrem in Buccolicispoetacecinit.

Puniceis humilis cedit Saliunca rofetis. s»

Tantum difcrimen interSaliuncam & Pfeudonardum non cernit Lufitanus, ut httmillimam her-bamabicubitalinondiftinguatfrutice. Timendum,nifi hancoculorumcuret caliginem,ne culi-cem pro cane, uel fortafse etiam equo accipiat.

CINNAMOMVM.

Cenfura vij. R e d i e o in gratiam aliquando cum hoc homine,qui alienis (vtinam tam uere) nos locupletetde Cinnamo diuitij"s,& optimo Cinnamomo capfis(ut illeinquit)cannella refertis, qusablndiadeferuntur An-tuerpiam, nos abundare iaftat, & contra omnium pr.Tclarisfimorum authorum fententiam fibi per-ruadef,Cinnamomum effecorticem tantum fuaearboris non lignum. Nouitatis auidus nouumcredoaliquidafferreftuduit. Fidem idcirco fua»authoritati adhibendam minus dubitauit,quodiam tama

increbuerit