Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli senensis, serenissimi Principis Ferdinandi Auchiducis Austriae &c. Medici, commentarii secundo aucti, in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei de medica materia : adjectis quam plurimis Plantarum, & Animalium Imaginibus quae in priore Editione non habentur, eodem Authore
Entstehung
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

gi, er refurciri poffct a qiwnplurhr.k doftfiimis, corttuifiimis uiris duhitcm. Namut innumeros hoc tioftro prster-mittm tempore, erudittjitmos , er plenos leporis, uenufiatis, humawtattsc^ utros, qtu quo funt ingenij cultu, quo fi.i-graniifiimo literarum amore, in perpeiuum obhgatos fe tibi profitentur; tum uel unus Cronemburgius Colonienjh fum*tnus, er prsjluntifiimus medicus tuo cordi hac in parte abttn icJatisfaciat. Cuius etfidodifiima, ac clarfltmajcriptaate uerfata non ignorem, audrobfcro qua gratitudine, authoritate, qum dotte, quam luculenter in fuo de compofltio■=ne medtcamentorum Ubro breutter fuum m te mtimum affcftum declaret ; er Lufitani iUuts nequitiam , er mdodam improbitatemredarguat,ac perftringat. amathvs, inqvit, lvsitanvs frequcntcrodtofaconfidentia uUrus inuiientix fu£ tn clartfimum, modejltfiimumq; uirum Matthiolum Senenfcm eruttat, dum pafim i.imis intempefttucbuius dottrtnamfupcr commentarijs m Diojcoridcm cditis coarguit, ac infedatur: qutbus probata; fidei homimbus ndaliui, quam mahgnum animum, er perniciofam wuidum ofientat; ipfe interim iiifimtis modts dignus, qui ob magnantftirpwm imperitiam ,atque improbam infe translatam operam ahenam(quod crtmenejl longc omnium turpifimum )uelut e fub imi dottis uemat deridcndus. Ecqmd etenim enarrationibus fms injeruit, quod non lujlifitmo titulo unt Matfthiolo acceptwn referrc dcbcat ? A quo dum xmulandi fludto diffentit, in graites, manifijiosq; errores imprudcns homoprolabitur. Cutufmodi exemplum tum m hac planta, tum in Acanthto ,tum Coronopo, tum Ehchryfo, ac in plcrisquea'ijs wfitur. Multofatiusfuerat, quo dcttiorem fe aeflimaret, eo qttoque modeftiorem prsftare, qnodingenuum Vhtio-fophum decet. H attenusitle. Quidfyncertus< Qutdmagmficcntiushuiufcemodtutrigrauifiimo tcfttmonio< vt rccrea=re potius te debeant tal.um,cr tot clartfiimorum uirorum centuru, quam ut te moueat unicum tnter homines effe portentum, quod omncm comitatem, gratitudinem, beneuolentiam , er ipfam humanitatis naturam exuerit. Si monjlrt hoc fitfimtle talem in lucem effe editum, er in commune humanum conforttum fuiffe produttum huiufcemodi hominem , qitt earodat,laceret,conueUat ,meaiifaniat, er dcbacchetur, de quibus humantter pares agere gratias nunquam poterat;mimme tamen refvrmtdo, qutn parum multifintfutwri, qwfua modejiia tftius intemperanttam conuincant, qutfua gra*titudwe,CT candore, tllius wfolentem malignitatem, er injaniam fupcrent. Quorum fynceritas, honcftas, probitas,tion te plus reuocent, ac confolentur, quam iftius barbartes te dcijciat. Abfit, ut non multo plus erudttifimorum uiro=rum tudicia ualeant, quam importunitas unius Lufitant. Hoc porro multomagis me afjitgit, quodquttm tu ipfe per tecommodc, er opportuntfime confutare pofits hanc audactam, id per te fieri nolis. An aliorum patrocinia expettas?Quum ahos non animus ,fedtngenuuspudor abhacdehortetur molefiiacumiftofubtundahominc. A lij frnsimpeditine*gotijS, alten£difficulterfefubijciantfdct. C£tens aut non innotuit Amathus, aut (quodmihi eft ucrijtmilltmum) ttbihanc referuantprouinciam. IndignumJearbitrantur deciusdifceptaremente,ZT iudtciocum ahcna tementate,eo tn±columi, er adhuc fuperftitt, cuius labores fint atttntati, cui fita erudttio cptime fit cognita, er explorata, qui optimefe ipfum mteWgat. Non decerc id onus in cceteros rcijci, quod ab eo fit accerfitum, qm er idfacile firat,zr maiora p ortant. Ncmwcm altena cenfent tutius, dthgentius fideltus protetturum, quamfita ipfius, m quibusfuus honor ,fua laus,fuagloriauerfatur. Cur defindam Matthiolum ? Viutt ipje,ipfe eft fuperftes. Qu<e fludiojifitme, er dottifitmc eft com-tnentatus, ea nobi<- feruet integra, h<eccuftodiat nobisfalua, contra peruerforumcalumntash<ecnobis tueatur. Quaretuitfit prudentue exceUent finne Matthtole ,ut qutdhic tefacere conueniat,feduloprofyicias. Etquid opus eft magttkbic,cr longaconfultationei Quafi fit obfcurum, quafi te tpfumtd lateat ,magis te w tfto negotio tu£ obrempcrarctnenttsgenerojitati, quam noftrt omnium expettationi. Vide y.\\7rht}ct>v dynvopict ettunov y.&.ny.icv,')] • Sttfpctta tibt Jitcafecurttas, ex qua c tu£ auibcritati, er c£tercrum ftudtc non leuis fvrtafe imminet iattura. Ne nimts ftcure per*tntttds obrcpere tngremtum tuorum hbrorum rnv ttua .9lav t SttTreuMvjov Lufitani. Excute tftum fcarabeum ex tuisfloribus,nec finas,ut fuis moleftifitmts fufiurris,etfcetore tfta contaminet,ex qutbus optima,et rcfcida mcUa reliqui feconfetturos fperant.Htc labor (et quts labor <) nifi ad c£ttra tua prjftantifitma monumenta ,uelut cttmulus acccdat, eatios a te acccpfe cognofcemus bencficta,qu£fuennt inchoata,non absoluta,ftplendtdc adumbrata,ncn exprcfia.Quid? Vereor Matthiole, ne quifittt futuri, qui tftuc tuum filentium molcjle, acadeo firant acerbe, qui er prtoruntamphfitmorum beneficiorum poenttutffe te dicant, cum tanti eanon ducas, ut ea nobis ab hac contagione Itbcres. Pro«pulfa nobts hattc moleftiam, declwa, cbtunde cmnem improbitatem, ut tuto nos in tuis luculenttfiim.s cperibus fciamuspojfe uerfari. Sl te mortuo( quod Dcus Opt. Max. auertat) Lufitanus ita nequiter tua inuafifiet opcra, tmpiorandus,er excitandus (credo) nobis eras,ut cmm ignomwia, macula, omni uel tenuifiima afrerfa labecula, tua nitidtfiimanobisrcflitueres opera. N unc quid uiuus ceffas ? Q uod tunc a mortuo nosobtintre non pejjepene miquum putarcmus, quan*to id erttdeploratius, quanto iniquius a uiuo non impetrafie? QuidlUud ? N thtine te hoc mouebit, quoduiftus, er tuoiudicio, quodgrautfitmum eh,fiuperatus manum confierere cum tfto imbeUi transfuga abnuere cenfebcris tcreatam ta<•ctte condemnare, cb qu£ c£terifu<eficelicitati cum primisgratulantur < Scimus tam hanc cperam a te mcocptam, plusincrebuit hic rumor, quodlatius,cr hbcrius hunc cakographus difiipartt. Vt hac quoque opera fiuas biblwthecas do*fttfitmicompiureslocupletandasexpettent .Hancfipemcomprehenfiam ,er menttbus noftrts tnfixam,fitua pr£&an*tta dcfraudet, qutd cogitabimus ,cur ab tnccepto dcftiteris*. Cur non tdperficeris, quod tu tpjc tnchoms i A n cederetc poffe quifquam credat Lufitani ineptijs ? aut utre te reprehenfum ab ifto impcritifiimo calumniatcre fiateberis ? N ull.tuel tctiutfima irrepat huwficemodt fufptcio. Da quod a te magnificc expettamus. E xhibe qucd lettu , er uifiu iucundifii*mum ertt ommbus. Emittequod tampenes tehabesparatum .Quidabdis, quodnonmlucem dare tu£ dcrogat extjh*matiotti,LuJjtam tnanem auget confidentiam C Quid dicet calumniator profttgatifiimus ? Scrtpfii contra Mattbio*lum,rapui, fvffuratus, dcprxdatusfum,que uolui. Viuit Matthiolus, ttil coniradtcit. Adeo nomunquam phsiuuat perfricare frontem , quam omnia tribuere dcttrinx . Vici tul repugnantem . Cedit Matthiolus Amatho.H<e cne profua impudentta , fi non effutiet , fecum uolutabit ? No'i tantum locum dare huius amentu . Nobisnihil crit iucundtus tun exifttmattone, nil dtgmus, nil contra butus furortm uchementius, qmm quod ex tue eru*

ditionk