And. Matthioh Comra.

etiam quod cogndtionem qtundm, er qudfi confenfum cum ipfo habcrc uidc.itur. Metattd infuper, qu£ liquefcunt,ijs qux Mingunt, minime adhjerent, nec eadem bumeftant, ncque ctiam labuntur, ut c.eten aquei hquores tam fif~fltij, quam a plantis, aut animalibus produfti: fed eorum partes inuicem coguntur, fimulq ; cohterent. Idq; non aliarationefieri conftat, quam quod tam bona ,firmaq ; miftio rci ficc£ cum humida faftafit, ut ficca objict humid£, neadhsrefcat, er humeftet: humida ucro contra impcdiat, ne ficca prorfus conquicfcat. Qit£ quidcm mijlio quoniamin auro perjvftifima reperiatur, ideo hoc igne nunquam abfumitur . nam cim eiiti purifima terra fit optime cum a~qua permijla, humorem flringit, er continet, ne ui ignis cxpiret: humor uero contra tuetur, ac defrndtt terram,ne acccndatur. I dcirco nunquam comburitur aurum, ut c£tcra faciuntmetaUa. qtt£ quandoquidcm impuriorcmfortiantur terram, deterioremque miflionem; proinde ignis uiolentia facile rapiuntur, er conficiuntur: cum cnimterrajimmn accenfafuerit, humorem celeriter deperdit. Attamen metattum wmm alio magis, er citius comburi - t otur, prout hoc itto plus terr<c, eamq; minus probe miftam obtinet. Etenim fi libeat experiri, in primk fcrrum depre-hendctur igni confumi, propter nimiam, quam habet ,tcrr£impur£ copiam. Moxplumbum, cr fxagnum, qudiijs non fatis firmum fitcumterratcmperamentum. quamobcaufam pojlquamhumorem cxhauferit tgnis, terramconfumit. T>einde £S, quod cion terr£ purioris, ac etiam pauciorit particcps fit, quam ftrrum ,etfiea non fatis cx*quijite mifla fit cum aqua, diutiiu igni refiflit. Voflremo argentum, quod quta puriore tcrra cotijiat, ac melius a-qu£ commifta, non nifi longiori tcmpore flamm£ cedit. Verim plumbum, acfiagnum non ob id igne tamfacile uin=cuntur, quod multum impufa: terr£ contineant, fed folumob mifturx uitium, quoniamin his impcrfiftior inuenuLapidum di- tur. Sedad lapides noftra rcuertatur oratio. de quorum quoq ; luciditate ,fiue perfyicuitate, ac nitore, uel ho=uerfadifcrimi rumo pp 0 fitis obfcuritate ,ac fqualore iam aliquid nobis differendum efl. Exprxdtftis itaque omnibui clarum ejfena * arbitror, lapides aquam ntagis, ac terrarn participare, quam c£tcra elcmenta. Sed quoniam non terra ,fed aqua 2 0

cernitur ejje perfpictta, ac pellucida; ideo ab ea tantiim per/picuitatem, luciditatemq ; ijs aducniffe conflat. Vnde cxfuccis claris, er perlucidis confiare lapides, qu£ translucent, affirmamus. quemadmodum ex terra eos, qui qua*litatis perfricuitati oppofit£ reperiuntur: hi enim ex claris fuccisgigni ncqueunt ,fed ex impuris, ac turbidis tiel /«=*to, uel nigriore infiftis. Quod ueroalij lapidcs magis, alij minus pettuceant, non aliundc fieri ccrtum efl, qtiam efuccorumdiuerfitate,cimfcilicetalijalijs clariores,ac lucidiorcs exiflunt. Exquo fcquitur ,quod alb£ getnm.cgignantur ex fucco, cui aqu£ color infit, atque adeo c£teris clariores, ac ittuflriores appareant, ut cryfidllus, c riris, gemma fic ex argumcnto uocata: nam fub tefto pcrcuffa fole ob angulos, quos habet, colores ex opaco reddit,fpccicsq ; arcus coelcflisin proximos (v.t Vlinij uerbis utar) eiaculatur parietes. Atadamascx fucco mintts claroprogignitur,ideoq; tamiriie, quhncryftallo obfcurior cft.Non difiimiliuarietatenotantur aliorum colorttmgem=tti£ translucentes ,fiuc ort<e fuerint e fuccis ttiridibus, ut fmaragdi, ac prasij: fiue e c£ruleis, ut fapphiri, cyanci, 3 aer iafpidum quoddamgenus: ftue c rubris, ut carbunculi: jiue c purpureis, ut amethyfli, o~ hyacinthi: fiue cx au-reis, ut chryfolithi, er chryfopatij: fiue ex mifti coloris fuccis, ut opali. Hinc igitur cottigi facile potefl, quod c£=teragcmmarumgenera, qu£ perfpicuitate carent, efuccis concrefcant impuris, atris, er obfcuris: quando ncc a-qua quidem limpidifiima, cui aterfuccus infufus ftt, clara ac pura pcrffiici pofiit. Nitent tamcn gemm£ non trunslu=centes propter infignem l£ttorem, quilucis continuitatem, er denfitatem parit. Quem quidem Uuorem aut fibi na-tura comparant, aut artificum mangonio confequuntur. Iifdcm dc caufts marmora quoq ; radiant. Porro lapidcs,crgcmm£ pellucentes nonnunquam ccloris labem, aut uitim aliquod contrahunt: f£pe enim aut ttmbra, aut nu-leculis, aut capiUamentis, aut falc, aut plumbaginc uitiantur. Qu£ fane omnia non alia cx cattfa proueniunt, quamcx coloris fucci diuerfltate. Gignittir qutdem umbra, citm fucci color aliqua parte obfcurior fuerit: nubccttla ucrocbpartemalbidioriscoloris. Atcapittamentum,quo prtfertim fapphirus inficitur ; fxl, quo opalus;patumbago, 40quo fmaragdus, cx alienoprorfuscolorefiunt, nonautempropriogemmartm. Qumetiam fibigemm£ fcabriticminduunt, citm ob fucci diuerfitatempartesin£qualiter coalefcunt. His ergo rationibus nixus, nemo ncn audebitdt-cere atq ; ajfercre, lapidcs omnes, acfaxa,qu£ tieq- nitent, neq ; pcttuccnt, ex crafifimo fucco, er terrena materiafieri. Differunt pr£terea lapides fjnfitudmc er raritate, lcuitatc er grauitate. itaq ; ponderofis, ac compaftis Ia*pidibus pauci, er admodum occultifunt meatus: raris ucro, acleuibus contrk multi, er patentes. Quaproptcr dt=cendum effe reor, quod rari, ac leues efficiantur lapides,ttbi eorum humor cu terra non probefuent miftus. is fiquidern a calore ficcatus locum, in quo conf :derat, uacuum rclinquit, ut in tophis,cr fimilibus confpicitur. Idem qttoq;euenit, citm ffionte flagrant montes, ut Actna in Sicilia,cr Vefuuius in Campama Plittij tempore,ac etiam hac noftr.tatate. nant citm ibi magnis incendijs terra crcmctur, eadem ratione exipfa fiunt meatuum pleni, cauernofi,0" lcuif-fimi pumices. Contrarium planefieri conflat ,fi humor undiq ; in terram penetret, er illi optime mifceatur: is enim $ 0hoc modo lapidesgraues, compaftos,ac durosgcncrat. Quod autem lapidesduri, uel mollcsfiant,partim materiain caufa eft, partim uero id, quodmateriam fingtt,cr format. Nam fifuerit materia tenax,cr calor tantus,ut cx ip=fa humorem exhaurire queat,uehcmenter conftringitur,cT infc cogitur,fit'q ; ex ca lapisdenfus, er durus. sin leti=toris parum admodum,aut mhil habuerit,V calorfuerit multus, aqttam etiamfi probe terr£ pcrmifta fit, abfum.it, errefoluit, terram uero comburit. quofit, ut lapts adco mollisfiat, er friabilis, utfacile in pulucrcm rcdigatur. O bdurefcunt ad h£c lapides frigore, utpote quodfuccum ualidifiimccogat, er conftringat. Atq ; ij lapides, qui ex huittfsmodifuccis coaftis concreucrint, infornaces ardcntcs coniefti liqucfcunt,fluuntq ; ob conclufos humorcs. Qui tteroigni admoti/ranguntur,cr difiiliunt, non quidem tantum humoris infe continent,quantum priores,ut eo terrctt£ partes cohiberipofiint. Quos autem ex lutogenuit calor, ignis terit inpuluercm, propter terrenamficcitatem . C.rfe-ritm qui cxfutcispittguibus,0" bituminofisconflant,accenfi nonfecttsacligna ardent. Cttittsgeneris eftgdgates la-pis, quo Cimbri) cr alij pleriq- Germanu tnfirionspopulipafiim lignorm uicc, qttortm inopiam habent, ad ignerti

utuntur.

63