In Lib. quintumDiofcoridis.

gore cogitur, er concrcfcit, mutatq; res illas, quibiu continetur, in lapides, ut in quodam Gotbijc fd nte euenire pro=butifiimi authores tejlantur. Cuitis guttcefolo perfufc, curn moueri, aut agitari nequeant, ab ambiente aere denftn*tur, er lapidcfctint. Qttod fipneterca uerum cjl, in montibm Vyrcn£te cffe loca,in quibut aqu<epluuiales lapide=fcant, id idcof.eri poffe uidetur, quod aquxs cum tcrra permijlas ucl folis calor paulatim concoquat,uel itifignis pro*ptcr calorem ficcandtuis, qtt£ tcrr£ infit, confpiffct: utroque cnim modo ex eis poteft effici lapis. Neque ncccjfc ejlconfingcre, aut comminifci aliam uim, qu£ idipfum agat, quam quatuor qualitatum, aut cam, qux ab ipfis intcr fc a~genttbus, er paticntibus orta loco tribuitur. Sed hic nobis f tbit inquirendum, cur unus tantim qttandoq- gignatur Cur pauci,lapfrs, cur ucro plures uno loco efjiciantur. F itigitur, utarbitramur, unus tantkmlapte, cum locus,qui conccpit ma- jl 1 "'" la P ltcriam,folidusfuerit,acmeatibutcarens. Quippeconclufmcaloromncm tumoperant,tumfacultatemundiquein es lant '

* o matcriam conftrens, unum duntaxat lapidem gignit, er ipfum quidcm magntm,aut paruum,fecundum materix qua=

titatem. quapropter plerunque fingulares a jrigore effciuntur, cim purifiimi fucci, ex quibus conjlant,rarius muUtiacmagtuinlocttm unum congregentur. Veriuncontraplurcsgignuntur lapidcs,filocusnonfuerit planefolidus,fcdmcattbus rcfvrtus, pcr quos calor ipfc difcurrere queat: nam fi meatm pauctfucrint, calor materiam diuidenspaucos cfficit lapiies; fin multi, multos. Ad htCcplttresgenerantur lapidcs non modd ex prxdtdis ,fcd ctiam ex rn.tteri£ diuerfitatc. quandoquidcm calor partem uniusgcnerisfecernens ab altcriusgeneris parte, plures cfjicit lapi=dcs .Item plures cfjiciuntur cx multisuniuslocircccptaculis, in quibusinfufa materia in plures partcs diuiditur: ft-quidcm in ca fi-igus tton minta, quam calor uires futis exercere potejl. Qui lapidcs pr£tcrca pro diuerfa materi£ mole magni, aut cxigui redduntur. lifdcm modis quoqueglarca,cr filicesjiunt: etfi ij f£pius aquarum impetu, quifaxafrangit, o~ comminuit, cfficiantur. H attenus caufas cxplicauimus, qtt£ lapides, cr metalla efjiciunt. ltunc ad eo=

* o rum dijfircntias progrcdiamur. Colorum itaq; difcrimina, qux in lapidibus fyettantur, materi£, ex quagignun = r .apidum co-

tur, diuerfitatem mdicant. unde unus, er idem lapis f£pe uarios colorcs confcquitur, quod fiat cx diuerfi coloris ma iores unc k uateria. Dcitidc calor, ciim ipforum lapidumjit opifex,coloribm materiam inficit: nam obfcuros ipjius colores illujlra 're, illujlres uero obfcuros rcddere potcjl. Cuius eff:dus exemplum clarum habetur in coloribus ijs, quibus fittiha uafa pinguntur. nanque colores omncs, qui ad uafafitlilia pingenda, uel inficienda parantur, antcaquam in fornacemconijciantur, abhisplurimum dtjlant, quiinfitttlibusipfis igiie torrcfattis, pojlea uifuntur. Quandoquidem etfi fi~dtlia £risfquamafuper porphyrite lapidc Uuigata, admifta aqua, infcda rufo colore, terisferc modo, appareant;igncm tamcn fornacis cxperta, uiridia efficiuntur. Sicut er color, qui exfirri fquama paratur, melinus efficitur.

Lapis etiammm, qucmfiguli nofirates uulgo uocant zaffara, porphyrite lapide Uuigatus, colore fubnigro crudxddhucfiftilia tingit: fed ignc perco(tus, in c£ruleum pr^Jiantifiimum mutatur, ut nobis apertc dcclarat c£ruleus,

)o ac pulchcrrimus ille color, quem uulgd pittorcs uocant Smalto: is enim cx ipfolapide zaffara nomiitato, cum uitromijloinuitriarijs fornacibusefficitur. Verumhanc colorum permutandorum facultatcminfi-igore 11011 inuenias.quare lapides ab ipfo coafti colorem eundemferuant, quo prius eorum matcria infvfta fuerat. Ex his adduci poffu*mus, ut non temcre credamus, quod pleriquc fluutorttm, ac torrentium jiliccs coloribus itif upcrficic iingantur: quo~niarn modo aquarum inundationc madejiant, modo folis calore ficcentur. Solis ettim caior,a quo filices ipfi teflate s i-rio ardcnte adeo incakfcunt, ut uix tangi pofiint, ipforum quidem colorcs (Htfitfilittm fvrnax )facile immutare po=teft, licct id magis euenire conjiet in eorum fuperficie, quam iti centro. Dtffcrunt er metalla inter fe colore, ff>len- Metalloru cfifdorc,fapore, odore, pondere, er facultate. Color primum uarius iti mctaUisconfricitur, tiam unumquodquc fuum |^ entix P lu "fortitur colorem. Aurum fiquidem inter metaUa idcofului coloris cjl, quod calor uel terram in fiauedinem quattdamfynccramuertcrit,anteaquamcumaqua mifceretur, ttclfuccum tpfum moxfuturum aurum. Aes uero fuumcolo=

40 rcm habct, er eum qttidem fubrubrum,co qudd terram nonnihil impuram adufferit calor. Ferrum autem fubnigrumcfi, proptcr tcrram ualde impuram, er adujlam. A rgentum porro candtdum eft, quod tcrra eius fucrit alba. Ea~dem in c£teris fingulis colorcs inuejligandi ratio. Sequitur deinde eorum fplendor, er nitor, qui ab aqua tantitm( utdntc dtximus) prouenit. Ex quofit, ut quanto humor ipfe tcnuior, dcnfior, purtorq- fucrit, co metallum niti=dius, ctc ffrlendidius efjiciatur. quam ob caufam reliquis hac in parte preflat aurum. Atq; hittc etiam faporem odo=remq; fibi mctaUa afcifcunt: dum enim aurum igne comburitur, terr£ ipfiusfynceritate, qu£ optimc cum aqua com-mijla ejl,fumum perexiguum, er uix fenjibilem cmittit, er dulccm, ac fuauem magis, quamfccttdum. Argentumue-ro contra, quod terram tmpuram, licetcombujlu dtfificilioremobtineat, plus fumi eruftat, quarn aurum, v fub=fcetidum quoque odorem exhalat. Sed tamftrro, quam £ri multo maior fumi copia effunditur, atqne una odor lon-gefcetidtor, quodfcilicet adu&am contineant terram. Plumbum dentque ac ftagnum, 0b aqtu rcdundantiam, hcbe-

S o tes admodum odores promunt. Nec alia dc caufa tm £rea, tumferrea uafa, qui rem hancfcite cognouerunt, ab ufucoquinario abdicauere, quam qtiod aduft£ terrx, quam pofiidcnt, ualde amara qualitate cibiomnes, qui in huiufcc=modi uafisuelcoquuntur,uclparantur,uelafportantur, uelreponuntur, factle inficipojiint. Id quodnonmodoguftum male afficit , er exafferat ;fed etiamin uentriculo naufeam, er fubucrjiottem commouet. I n hoc ergo admo=nitosfeplafiarios uolumus, ut ab horum uaforumufucaucant: nam quandoque compcrtum cjt, quod acida medica=mcnta in cacabo xreo (qu^fuit pharmacopoU uel ignauia, uel impcritia) decofta,fetta ac pcriculofa intulerunt £-gris fymptomata. P rtterea metalla omnia ponderojifima f.mt: cuius rei caufa eji dcnfttas ipfa, qu£ fequitur botwrtterr£ cwm aqua permiflionem. Hincfit, utgramfima qtt£que pondera metaUis hquefaftis fupcrnatent, modd ma=ior fit metaUorwm quantitas, quam rerum, qu£ ipjis dcmcrguntur. At hutus rei experimentum quotidie facere U-cet ,fi argcntuin uiuum in aliquod ucts infundatur, ciq; metaUica pondcra fupcrponantur, auro cxcepto, quod fo=lum intcr c£terafundum petit, quoniam plus c£tcris ponderet: argcnto enim uiuo ipfa pondera non alitcrfupcrna=turc dcprchcndcntur, qum aqttx Ugna. Cxtcrhn aurmin ipfo mcrgttur, non modo quod pondcrofius Jit ;fed

etiam