Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli senensis, serenissimi Principis Ferdinandi Auchiducis Austriae &c. Medici, commentarii secundo aucti, in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei de medica materia : adjectis quam plurimis Plantarum, & Animalium Imaginibus quae in priore Editione non habentur, eodem Authore
Entstehung
Seite
491
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

InLib. quartumDioicoridis. 491

SANICVLAM.

»•

t ©

30

rius in Cuminicommentatione diximus. Meminit utriuscj; Sym* Symphyti u-phyti Gdlenuslibro vm.de Jtmplicium mcdicamentorumfacul=tdtibus, ubiitcL fcriptum reliquit. Symphytum petr<eum ex con= ex a en °'trarijs conjlat uiribus: babet enim iitcidendi uim quampiam, qu<tcolleftum in thorace, o~ pulmone put expurgare poteft. Habetetiam quandam contrahendi uirn, qua eiefiiontbus fangutnis auxUtiatur: er tertia adeasinefl humiditas qiudam non immodiceca=lida,perquamgujlantibus dulce apparet, er odoratu iucundum.Commanducatum fitim extinguit,cr arterLe afbentates fanat.

Porro fecuttdum omnium dtftarum utrium miflionem fimul digeerere abunde poteji, fimulty corpora contrahere, er conjlringe=re. proinde enterocelis impomtur, er ad conuul)'a,<y rupta cumoxymelite bibitur. Porrd qui ipfum in uino decoftum ad dyfente=riam, cr rubrum profluuium exhtbent, utuntur tanquam deflccante, er contrahente. Quiuero ad nephritin renumue dolorem,tanquam expurgante, er ittcidente. Symphytum uero alterum,puta magnum ,flmilem dt(io uim habet: non tamen guflantibusdulceefl,nec odorantibus odoratum. Sedhis faneamodo fcri*pto diuerfm efl. Cceterim quatenus uifcofltatem quandam, ermordacitatem obtinct,fciU<e flimile efl. Vtuntur eo ad omnia, adqu£ iam difto. Quod avy-QvTov -zsvr^caov Gr<eci,pariterLatini Symphytuin petreeum, er I tali Simphito petreo uocant.

Quod uero <ju'^<$utov tttgov Gr<eci,Symphytum alterumL<tstini appeUant: Itali, Confolida maggiore: Germani,V ual uurtz:

Hifpani, Suelda maiore, er Confuelda maior: GaUi, OreyUed 'afne.

t Nc quiscommoueatur, quod nos hlc folia adiccimus pr<e*ter RueUij, er Marcelli interpretationem. ld enim ea ratione ft*cimus, quoniam in Aldino codice hoc loco 4> uAAoc, hoc efl ,folubabetur. Tum uero quia folia thymi pulchre iUi herbse quadrant,quam uerum Symphytum petr<eum cenfemtis.t lUudpr<etereabocinlocoadnotandumefl,quodubicommunislettiohabet 7r|utAou srfoxAHriKoV,hoceft,falmm prouocans, in Oribaflo legitur susrfiKoV, quod eft adflringens.

Nomina.

0'Aosiov. HOLOSTIVM.

CAP.

Holostion quadrantalisherbaeftpufilla,tribusquatu6rvedigitisfupcreminensextrater-ram:folijs, viticulisquecoronopo,autgramini proximis,guftuadftringentibus: radicealba,prse-tenui ufque in capillamenti fpeciem, longitudine quatuor digitorum. nafcitur in collibus terrenis.

40 Vfus eius ad rupta in uino pota: nam & carnes coguntur dcco&ionibus addita.

Hoiosttvm ctfl a ncmine, qttod equtdem fcum, cognofcdtur in Itulta; cam tamen plantam tUi conflmi- Holoftii conlem effc crediderim, quam libro fccundo in Coronopimentione a Goritienflbus idco Serpcntinam uulgo uocari dixi* Wcratio.mus,quddmiruminmodum ferpentiummorflbusopitulctur. Htecflquidem herba efl exigua,humi procumbens,qu<efolijs,cdulicults'q; coronopimodo exit,gufluddjirittgentibus:radtcetenui, lignojacj;. Hafcitur tpfa quoque incoUibus, ac etiamfabulofls locis. Ex his utiq; qutfpiamfacile pojfct hanc herbulam pro holoflio habere: quanuis hocego pro certo affirmare non aufim. Recenfetur Uoloflium intcr fymphytigenera. Scd haUucinatur haud dubic qui Quorundamcredunt eam herbam cffe Holoflwm, qttam PilofeUamherbariorwmuulgusappeUat .nam quanquam Ptlofella dttta error *frequens nafcatur in collibus ;folia tamen edit ole<e proxima, albicantibus pilis horrida, unde iUi nomen. lifdcm ue*

5 o fliuntur pihs er caules, qut humt fcrpunt, ac reptant, e quibus poflea prodeunt flores aureo colore. Radicibus ni=

titur breuibus ,er tettuibus. Scdhxcciusdelincationihilprorfus Holoflio competere uidetur. pilosellae Pilofells de-plurafuntgenera,quorum unum nafcitur tntcr faxa Saluatino monte in comitatu Goritienfl :folijs in terram flparfls, f cn P tl0 > & Ullongis, echij inflar, pilts innumcris, lanugineq; obduttis: caule duum palmorum longttudmc: flore cyani flmilitudi= rc? 'lte, maiorc tamen. Pr<ejlat hsc planta ad uulncra glutinanda: quinctiam ad enterocelas, tam tllita, qukm pota.Hacnobis Pilofellam maiorcm liccdt appcllare, quando nondum conflet, an uetcribus Gr<ecis ,aut Latinis cognitafuerit,ri quibus nomen mutuari poflimus. Tota Pi lofcU<e planta uehcmenter adflringit: quapropter huius rci tton igttari pa«ftores maxime caucnt, ne ouiumgrcges in tUispafcutsimmorentur, ubihuiufce plurimumgignitur. Quandoquidcmdepafcentes oues tanta alut adflrtttione afjictuntur, ut indcfacile emoriantur. Htnc didiccrunt medici, eam mcdcridyfentcricis, er uteri profluuijs: quin er nulneraglutinarc tam fcilicct exterius, quam interius illata, cccliacisq; mxgno effc auxilio, er btliofis uomitionibus: crucntis item ffutis, enterocelis, O" omnibus tn uniuerfum flratturis opemftrrc,fed pr<ecipue caluarU. C<etcriun ut ad Holoftiu.m noflra redeat oratio, ingcmefateor nuUa hdttcnus plan*

tdm