Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli senensis, serenissimi Principis Ferdinandi Auchiducis Austriae &c. Medici, commentarii secundo aucti, in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei de medica materia : adjectis quam plurimis Plantarum, & Animalium Imaginibus quae in priore Editione non habentur, eodem Authore
Entstehung
Seite
275
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

c

In Lib.fecundumDiorcoriais. 27 j

morfibus uiperarum ,canum, hominumquemedetur: urinsediTficultates,tenefmosqije exacetomi-tigat.Eruum tabidis,qui aiimentum non fentiunt,toftumAad nucis magnitudinem melleexceptu,fumptumqueconuenit. Eius ciemor perniones, & pruritus in toto corpore, fanat fouendo.

Ervvh officin£ ,Gr£corum more ,Orobum appellant .\C<eterim quod ex Alexandriu ,Syriaq- Venetias Eruiconfide-conuehitur, aliud nimirum femen reprxfentare cenfemw, quam E rui, quodfrequentifimum in Hctruria nafcitur,ac ratl °-feritur. Folia mittit Eruum,qucd uulgo Nocho uocamus, lathyri,uel cicercuU uulgo uocat£ £mula: florcm piforumodo,admodum rujifccntem: filiquas forma tcretes,ct oblongas,in quibm femen,colorc in aliquibus paUido,in nonuUiis candido,in quibttfdam uero rufvfccnte. Torro cion hoc ignorarct Brafxuolus,crcdidit Eruiliam,qu£ Thcophra- Brafauoli, &* o jlo,Galcno,ac P aulo ochros appeUatur,legitimum ejfe E ruum,nominis uicinitatefortajje deccptus. Q ua in re Fuch= Fucl1 * la P Ius •fius quoq; hallucinatus dcprchcnditur, qucd fuo de plantarum hijloria uolumine Cicerculam uulgo uocatam ,fatiuumEruum cffe exijlimaucrit: ctfi cicerculam omnes rci herbari£ pcriti Galcno lathyrum appcllari non dubitcnt. In cUccrcula cnim, ut periculumfacicntibus clarifimum ejl,haudquaquam e£ rcpcriunturfacultates,quibus potlere Erutitradidit Diofcoridcs. Ciuandoquidcm pr£ter id,quod omni prorfus amaritudine uacat,Iargius ejitata nunquam fan-guincm pcr ucficim, er aluum cum torminibus elicit, ut de orobo fatcntur Diofcoridcs, er Galcnus. Ex quo planeconjlat tam Brafauolum,quani¥ttchfium,utriufq; pace, hacin rc deceptos ejfe'. Sed ignorandum non cjl, quod ct(iEruum ab agricolis fcratur; habctur tamen ©" inter fponte nafcentia: nanque er per fe intcr fegctcs frequens ori*tttr .Verumcitma paucis cognofcatur, illud interuic't£ fpecies annumerant. 'Animaduertendum pr£tcrca cfi ,quod quanquam ad Ertttnam fartnamconjiciendam eligit Diofcoridescandidius Eruifcmcn: Galcnus tamen Itb. 1.»0 dc facultatcaluncntorum, candiiumpaUtdo,ac rufcfccnte, longe mtnuspr.cjlare fcribit. Q uapropter Brafauo=hts Galcnirationem minime habttiffc uidetttr,citmjibi ex Diofcoridis tantim fentcntia pcrfuafcrit, albim crui femcninmedicamentorumufutamrufum,qum paUtdum uirtbus antcceUere. TLrututrcsprodiditGalcnuslib. v 1 n. Eruiuires exJimplicium mcdic. ita inquicns. Orobus dejiccat quidem excejftt fecundo intcnfo, calfacit uero primo. Porro qua- Galeno.tcnus amaritudinis cjlparticcps, catenus incidit, cxtcrgit, atque objlruttiones expcdit. C£terum fi fumatur copio-sc,fanguinemper urinaseuocat. Et libro 1. dc alimcntorumfacultatibus ait.Bouesapudnos, utapudalias plerajqucgcntcs, E ruo in aqtta cdulcato pafcuntur. Hominum cibis prorfus hoc fcmen damnatur. ejl enim 0~ infuauifi=mum, CT pratti fttcci. Cxtcrian in magna famc nonnunquam ,ficut Hippocrates quoq; fcripfit,necefiitate coattiho*mncs ad id etiam confugiunt. N os cruo injiar iupinipr£parato cxmeUe utimur,utmedicamcnto craffospuhnottis,thoracisq; humorcs expurgante. Candtdum minus cjl mcdicamentofum,quam id,quod adflauum,aut paUidu colorem$ o tcndit. E rttum bis elixum ,cr in aqua identidem condulccfaftumjnfuauitatcm ccrte dcponit ,fcd utta cttm ea o~ ab*

L V P I N I jiergendi, er incidendi uim, utfola in eo relinquatur terreftris

fubjiantia. Itaquc citra amaritudinis inteUcttum deficcans jit e=fculcntum. ld Gr£cis 'dgoj&of, quod Lattnis Eruttm nomtna- Nomina.tur: Arabibtis,Hcrbum,Keifcne,jiue Kerfene: Italis,Eruo; Gerrnnis, Erucn: H iftanis, leruos: GaUis, E rs.

ei^oi. LVPINI. CAP. CIII.

Sativvs Lupinus notus eft. Cuius farina cummelle delindtu, aut potu, ucntris animaJia expellit. Ipfiquoque macerati, & cum fua amaritudine efitati, eademcfiiciunt. DecotSum corumidem munus prsftat, cu ru-ta,& pipere potum: quarelienofis prodeft.eodem uke-ra tetra,qua£ theriomata uocant, gangra;nas,incipientemfcabiem, eruptiones puftularum,vlcera in capite manan-tia,uitiligines,maculasque fouere utilifsimum: menfes,

& partus extrahit, cum myrrha, & melle fubditu in vel-lere. Eorum fariiiacutem,liquorcsquecorrigit:inflam-mationes cum polcnta,& aqua mitigat: tubercuia,& co-xendicum cruciatus, ex aceto lenit: ftrumas in aceto co-<Sa,illitaque difsipat: carbunculos rumpit. Decofti cce-lelti aqua,donec in cremorem lentefcant, faciem abfter-gunt: medentur pecorum fcabiei, cum radice nigri cha-mxleontis,itaut tepente deco&oabluantur. Cit urinamradixcumaquacodia. Lupini triti, vbi maceratu dulce-fcere coeperint,cum aceto poti, faftidium detrahunt, &cibiauiditatemfaciunt. Gignuntur& fylueftrcs Lu-pini,fatiuis fimiles,fed omnino minores: qui eadem qugfatiuipoffunt.

z Servntvr