Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli senensis, serenissimi Principis Ferdinandi Auchiducis Austriae &c. Medici, commentarii secundo aucti, in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei de medica materia : adjectis quam plurimis Plantarum, & Animalium Imaginibus quae in priore Editione non habentur, eodem Authore
Entstehung
Seite
162
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

162

And. Matthioli Comm.

funt laurinis, Vilignciscrajliora. Mcminit ArbutiTbeophrafimlibro i1 r. cap.xvi.dc plintdrumhijlorict, Rcinquicns. Arbutus ,qu£ pomum cibo idoneum fvrat, magnitudine nonnimiumprxjhxt :corticem tenucm, tdmari*ci fintilem habet, folium inter ilicem, er Uurum: florct menfe iulio. F lores fingulari appcndice parte pofirema ra*ccmatim cohsrent ,(pecie quifque myrto oblongo fimilis, er magnitudine tantus: non foliatus, concauns, tanquamouum excalptum, orc aperto. ciim autem defloruerit, retinaculum perforatur: qiwdq; dcflorucrit, tenue ,ficutuerticiUm circa fufum. Fruttiu atmo integro maturcfcit, ut fimul hunc haberi, atque alterum flore ftondcri contin»gat.hadcnus Thtophraftut. Quiein Betruria nafcitur ,folia profvrt Uurum, ihgncisuc fimilia ,brcuiora tamenp.uilo, craf.ioraq;, colorc potius pallido, quam uiridi, m ambitu ubique ferrata, rtibra pcr mcdium excurrentc co~ftd. Caudex cortice ueftitur ftibrubro, afrero, fquamofoq;, a quo rami prodcunt rubenttorcs ,ac lceuiores. F/o=ret mcnfibus lulio, er augujio ,flortbtis candidis, paruis, lilij conuallij uocatifigura, racematim dependentibus. E vquibus fruttM gignuntur rotundi ,forborumfire magnitudme: qut pnmo exortu utrent, deindc flauefctint, maturiuero rubent, ajpcro taflu, nuUo intus oficulo ,fragorum modo, quorum ctiam cfflgicm refirunt. Sapor his iitfipi*dm ,fimul er aujicrus: quinetiam dum cduntur, linguam, er palatumftimulant acerofa quadam fubftantia,qua ex*tertus conteguntur, tta ut plane accrofi uideantur. Hismaxime delettantur turdi, CT mcruU. Quoflt, ut hyc*me, quo temporc ipfa poma maturitatcm fcntiunt, citifmodi aues tnibi laquek, retibus, altjsq; aucupij generibus fa-cilccapiantur.Arborisfbliacoriarijscxpctuntur.Suntqui crcdant ,arbutum maximam opcm pr<eftare aduerfuspeftcm. Quamobrem aquam, qu£ cxfolijs cxtratta fit, admifto offe in cerui corde reperto, ubi ftatim morbus in»uafit, magno(ut ipfi aiunt) luuamcnto <egrotantibus exhibent. Arbuti meminit Galenus Itbro v i i. fimpli-ciummedicamcntorum,ubi paucisinquit. Arbutus arboripfaquahtatcacerbauna cum fi-uttu cft. emn mcme*Nomina. cylum nuncupant. T .ft autcm hic , er inftnfutftomacho, e>~ capiti dolorem inftrens. Huius arboris nomen Gr<c*cum cft KofAafof; Latinum, Arbutus: Arabicum, Hatiladib: italicum, Albatro: Htfranis, Madronho, autMa-dromciro: Gallis, Arbouces.

10

Arbuti ufus,& uires.

10

A^vySttAou. AMYGDALAE.

CAP. CXXXIX.

Amycdalae amarne radicum tritarum deco-(ftum uitiacutis in faciecorrigit. IllitcEnuces idem mu-ousprajftantimenfesadmotacciunt.-capitis dolori au-xiliantur,illitsefronti,aut temporibus cum accto,uelrofaceo : epiny&idas fanat ex uino:item putrefcentiaulcera,& quae ferpunt,& morfus canumcum melle.Earum autem efu dolores finiuntur,aluum emolliunt,fomnum faciunt, urinam cient :contra fanguinis reie-itiones cum amylo,+ & mentha aifumuntur: renum uitijs , & pulmonum inflammationibus ex aqua in potu,auteckgtnatecum refina tertbinthina dantur :calculo-fis,difficilique urinx in paffo auxiliantur: &illinttucum mellc , & lafte hepaticis, tufsi, & inflationibuscoli, nucis auelhnaj magnitudine. quinis, feptemsueprcpfumptis , cbrietatem non fentiunt potores. Vul-pesficum quadam efca easuoraucrint,emoriuntur.

Gummicius calfacit, & adftringit: reijcientibus fan-guinem, potum auxilio eft : impetigines , qux fum-mum corpus occuparunt, ilhtum cum aceto tollit:tufsi uetuft® cumdiluto uino potum medetur:caku-lofis cum paffo bibere prodeft. E* nucibus Gisecis,dulcescibo idones, fed multd minusualent in reme-dijs,quam amarse:attamen extenuant,urinam ciunt.Recentium feu cum fuo putamine,humida ftomachiuitiaemendantur.

Amygdalae tam du1ces,quam amart fruftui funtubiq; uulgo nottjUmi. Differunt tamen inter fe: nam amarx ma=iore excalfactendt, extccandtq; facultate pr<edit£ funt,quamdulces. quofit, ut ctiam dulcibm longe pr^jrrantur ad craffos, pituitofosq : ; humores expeftorandos. Galenus duUcespaucisperftringenslibro ii.de alimentorumfacultatibm, ficinqutt. Amygdal^nihilprorfusadftrittoria fa*cultatis forttta: funt: fola enim extenuandi, atquc abftergendt ui pollent: qua tum uifcera purgant, tum humorumc pulmonc, ac thorace excreatus moliuntur, ac promouent. E tde utroque Amygdalarumgenere diffcrens libroAmygdatoiu v i. Jimpliciummedicamentorum,primo amaras,deindcdulces profequitur his uerbis. Amygdala , qu£ qui*uires ex a. ^ cm amarafunt,omnino extenuandi uimpofrident: quod er qualitas ipfa indicat, er expcrientia comprobat.

Ac dc amara quidcm qualitate in quarto horum commentariorum prodttum eft. Cxteriim duo expcricntu excmpla

proponi

Amygdaloruconfideratio.

I®

40

S ©