i6 And.Matthioli Comm.
lychnide fylueftri, aut aeoniti radicc, quod pardaliunches uocunt ,ade6 torpcfcunt, cr ftupidi rcddimtur, ut potiutmortui, qu.hn uiui exiftimentur: ueruntdmen albi ucratri contattu mirificc cxcitantur, uircsq; dcpcrditas rccupe-rant. succo cotuU manus illit<e apum, ucfbarumq; aculeo non infrftantur. Qxod itcm nialua pr.cjlat oleo contufa,corporisq; mcmbr>s iUitd. Qui polemonia: radicemgeftauerit,<i fcorpionibus non icitur: etfi iftus fit, nulla neq; mo=leftia, neq; noxa afficitur. Vorro tanta eft arundinis, erfilicis difcordia, ut arundinc uomcri anncxa ,filices in agroenat£penitusdeperdantur. Atcontrkmagnaminter fcineunt amicitiam arundincs,cr afparagi: quippc inarun-dinetisfati longe Ixtiorcs, qukm alibi adolefcunt: quemadmodum C" v.ites, quz ulmos, populosq; fcandunt. Magnjinfupcr conueniunt amicitia myrtus, er olea: itcm hjcc, cr jicus . Orobanchc fola pr<efentia lcgumina ftrangulat.MetcUarum nucum cfu pcculiarm enecantur canes ,quam ccetcra animalia. Cimiccs leclularijfiuiui deuorcntur,non folum quartanis fcbribus rcmedio funt, fed ctiam pcrcufivs ab afpidc profunt. Martyrcs ,jilcs, cr muflcU galli= * onas non attingunt, quce rut£ fuccofuerint pcruntta:: neque uulpes eas inuadunt, qu.c pulmonem uulpinum comcdc-rint. Vipcra fagi ramulo obuiamfattagreffm/iftit, er uelutiattonita manct. qttod itemfacit arundinc ctiam Icui-ter percujfa. Furcns clebhas arictc tantim confpcfto manfuefcit: ncccft taurus tamfirox, qui jico arbori adathga=tm non mitefcat. Magncs lapis mirc jvrrum ad fe trchit: atfi allio confricetur, id ncutiquam agit, niji fanguinc hir-cinolotus uimaballio obfcffam rednnat. Succinumpaleas, er ftftucas ad fe trahit: mhilominits olco illitumeas rc=fpuit. Equi, quos lupus momordcrit, er pcrnici curfu, er prolifica probitatc pollcbunt: at fi luporum ucfttgia cal«cauerint, cruribus objlupefcunt, ac conuelluntur. Carnes ouillc a luporum morfibus dilaniatdc, c.cteris teneriores,er gujlatu fuauiores cxifiunt: at earum lana ucftibus contexta, pcdiculos crcat. Lco animal frrocifimum prxfcn=temgaUum miritvi in modum ueretur, ac magis tcrrorc concutitur audito cius cantu . GaUinacci puUi clcphantem,boucm, er eqimn minime metuunt: atquifi v.mbram tantum milui in aerc uolantis conjhcxerint, ad matrcm maximc 2 opertcrriti confugiunt . Nec fccits agunt oucs, er agni htpo confpetto. Idcmlupus fciU.-e bulbo contafto quampri=mumfideratur. Hycn£ umbra contcfti canes obmutefcunt. item hycti£ ipfius Itngua a latratu, ac morfu canum etiarnmordacifiimorum ftrcntcm uindicat. Polypodium hcrba cancro animali admota efficit, ut is paruo tcmporis traftutum integentes cruftas, tum ungucs c pcdibus abijciat. Ctcont.c platani folijs nidos implent,ut indc itcfocrtilioncs abi=gant, quibus cum ingens odiumgerunt. Hirundinesapiunt comportant, ut tineas, cr blattas nidis vumtcas arccant:item er chelidonium maius, quo obc^catis pullis uifum rcftituant. Caterum laurifolia nidulis important palumbes,dccipitres hicracium, corui arum, upup£ adiantum, cornices fupinam uerbenacam, turdus myrtum, perdix arundi=nem, ardcola carum, aquila caUitrichum, galerita gramcn, cygni uiticem, ut a diuerfis animahum iniurijs fc uindi=cent, dut ab alio quocunq;, quod noxam adfcrre pojitt: tam adtmrabilis in uolatilibus , er quadrupcdibus habctur ip=fius natur£ inftinftus, circa rerum uircs abfconditas. Catus quadam herba adeo gaudet, ut illi cdturi£ nomcn rccen= 3 otiores indiderint. Kaiu iuncum,ranunculum, crftoebem diligunt. Teftudincs, er ciconi£ origanum adamant. Ser=pentcsfcentculi affricatu uifum recuperant. Leo deuorata fimiaftbrem efficacifitme difcutit. Cerii£,cr ftr£ caprenon modo diftami pabulo iUata uulnera in Crcta infula fanant,fcd er infixa tela uenatoribus rcijciunt. Vrfiformicasdeuorant, ubi mandrdgoram deguftauerint, quibus mirifice fanantur. Elephantcs deuorato chdmxleonte animah 0=leaftrifron des dcpafcuntur, quibus incolumes euadunt. Anferes, andtes, ac rcliqu£ aquatic£ aues fiderite tantiattherbafm incommodis mcdentur: ficutigaUvi£ helxincm dcuorant, grues iuncos, panther£ humanum ftercus, apribedcram, er cinaram ceru£. Vr£tcrca rhabarbaro fiaua bilis e corpore deijcitur, itemq; manna, er fcammonio: pi*tuita colocynthide, cr turpeto: bilis ucro atra heUeboro, cr Armcnio lapidc: ficuti cr uencna thcriacd fuperdntur.Oculorum£gritudines curantfolo contdftu fapphiri cr anthraces. Ebrietas amcthyfto lapide drcetur. Sangttum dc=fluxus iaftide fiftitur. Topatio appcnfo uenusinfirma rcdditur: item er uitice lctto cubantibusftrata. ¥ormtc£ alis 40uefpcrtiltonis, er upup.c cordc fugantur. Qttin er ferpcntcs ueterum cdlciamcntorumfuffitu abiguntur: ut blatt£,er papihones hircino iocinore incenfo. T orpcdo pifcis noi 1 modo manu,fed cr longiori hafla contatta tangcntis brachiumftupidum reddit, quanuis ualidiftimi/s mufculis conftet. Catablepha quemcunq; oculo conftcxerit, enecat,cr /ipcr mille paffus diftet. N ec inter homines defunt, qut laudibus,cr oculorum intuitu conftcftos effdfcinent. C£terumfi c£terarum uolatilium penii£ aquilinis permifceantur, brcui carie contabefcunt: qucmadmodum teftudmum chor=d£ contaft£ difrumpuntur ,fi una tantiim cx lupi inteftino parata inter eas refonet. E odem pariter modo tympanctouina peUc conftrutta franguntur,fi tympanum lupina mcmbrana coteftum inter alia pulfatur. Tantd mufias,tibijs }c£teris'q; idgenusinftrumcntisfacultasaduerfus tarantuU uencnumtncft,utlangucntcsctidininuitosnonmodoadchoreas,ftltdtionesq; aUiciat,fed ctiam perfanet. Qninetiam tanta ut poUent Marfi, ac Tfylhcotraferpentesjtt eosfolo contdftu enecent. Taurus perunttis rofaceo naribus ftatim ucrtigine corripitur. Lapts Thracius aqua madens $ oigni admotus prater rerum naturam flammam ftatim concipit,ncc rcftingmtur, nifi dffufo olco .Seddc his haftenus:quandoqutdcm breuitatijludentes plura adhuc filentio pr£tcrcunda duximus.
t Htc locus(utmihiretuht cxccllcntif. mcdicm Auguftinus Gadaldmus)inantiquo codiceita legebatur: «VoyKCdV £iot<$ogetr ototsov xjjtccv ccvcmp(t>ovti( ■ Id cft: in tumorum differentiasunumquodquc ipforum reftren=tes. QU£ lettio non folim ob id magis probari poffct, quam uulgata, quod dcgmatica fit, illudq; dogma innuat,quod facultatum mcdicamentorum caufdm in tumores ,cr meatus reftrebat; fed quod etiam eius dogmatis memineritGdlenus hb. primo de fimplmedicdmentorumfacultatc cap.primo, his ucrbis .f iv&V jj -iv -ycLp H stz rot pty&H, >yutcc <rxhy.xrx , o-yjt&vfe xsu ttovm oim&g ovcriv. Hoc eft: Qjtidam enim in magnitudines,
figuras, o~ fitus tumorm er medtum reftrunt.
Iris