222 Morbi Callici.

fic ait: Ouod.fi aliorum humorumfiat evacuatio,&noneorum qui corpora noflra moleJlant,contrmum evenit, ne%entrn confert, &graviterferunt .Ouamobrem morborum caufasaltius invefligandas reclepatet. Quod affertt idemGal.i.Apbor.ltbro Morbosait inprimis maxima dtligentia indagandos. quomamfi refle conjiciantur, qua fit adbi-lendaproprie medelafacile conjiciemus. FRAN. Benefant&exfententiadixifh-.quoft, utnonpofim ijlorum >10:1deteflari judtcium, qtti nunquam fefatis evaftjfe vim morbi ducunt, nift in Emptricorum manus incidertnt,qui mtlladifcrimine&tatis,babitudinis,fexus i eodemmedicamentomortalescurant,fivepotiusurunt.AND'R Ottodminitaritnon esl abftrdum: nam & ejufmodthominumgenus,eapromittuntfe pr<eftaturos, qtuunquam r,efomntarunt qui-dem ,r ,edupr <£fliterint,pauctspecunii4conducli.Eft etenim tata morbt malitia,graveoentia,cantagiofa vit.ut nonin-juriamedtci, quorum exifti luitionemplurimifaciunt,id empiricis condonent,idett,tonforibus,fud<tis &circumfo-raneispbarmacopolis, nibilomninopurgitionisagnofcentibus, prtter ttnam colocyntidem, quam utfiltolamfemper i oMorbum amplexantur. Sed adpropofitum revertamur. Memoria teneo nonnullos melegijfe, qtti morbum Gallicum pitttitaGallicum Untum dixtnnt complican, id^ aflruere non dubitarum bocargumento: Hominem quendam defunttum membra-rui"/non P " n '« ^ciderat, cujusjuniltiris magna vispituiufuberat. Quodquamvis dederimfuiJ[e ,nibiL esl tamen.nampramtf.-compiicari. mus, cum quovisbumorum Galltcum morbum conglutinari. Huic igi'urcum multa laborajfet p:tuita vivens, qti&fuaptenaturaadjunciurasfemperdefluit,mortuotdevenijfenoneslmtrum.NamGal.Vl. Apbor.Semper,inqutt,inarticuliscompagibusjj bumorpituitofus aceruatttr, quem mucronem appellant. Ouodfi dixtjfent,ex vigintitncifiseoiiem morbo confeclis bttc omnibus apparuijfe figna fatis apttd meponderis baberet.At ego dum effem Roma a SunctiJpiruusdiverforiocttrationiagrotantium condullus, mecum^ejfet Bern trdinus Htfpanus Bartholomaus^quem no-yeris, ad Xenodocbtum incurabiltum fantti Jacobi fjptits accejftmiv, ukimultos morbo Gallico jam defunttos arti.culatim obtruncavimus, ex quibttsplerosg 3 , nnllapenitus inventapituita deprebendimus.Sed ttt proceaat oratio fub zoidemfere tempus hgno, quod Iudtcwn dicunt, iis prudentiores medtci temcre medebantur:quod meo jtidicto,experi-entia magis quam rationeprocedebat.Nam tignum.ut inferius explanabimus.bihofts & melancboltcis mimmecom-pettt, cum fanguineis &pblegmatictsmaxtmeconveniat,Gal.Vl.Apbor.fic dicente: Carnes habentibus bumidas fa-mem adbibereconvenit ,fames enim exiccat corpora.ilnde ncc audiendi funt a Germania medtci, qui morborum ge-neribusfere cunclis,bocexaqua decocto medentur. Nam apud Germanosapprime ventri declttos,plerun^ quod hocctir&geiwficcejferit,n9n ett mirum.curn cunclt eorii morbifere ventrts indulgentiaeventant. Verum quod fuperelivideamtts.Hunc morbum atatepatrum,/icut dtxim ts, irrepftffeconjiat: nec miremur,ctimftpe alias tnaltis morbisidemuftevenertt.Nam Phn 26.bifl.natur.Cap.i.fenfit, inquit,&faciesbominum novos^omm^xvopriore incogni-tosnon Haltamodo, verum & fere ttniverfe Europ e morbos,tunc quocj ? nectota ltalia, necper lllyrtcum,Galliasq 3 ,attt Hifp.tnias magnopere vagatos. Celfus etiam fepe ait incideregenera morborum, quorttm caufte & natur<t tgno - Jorantur. Caterumfons hujufce malt ab bepate eft. namcfecum eogradatim afcender-t, omnesinficit bumoresfedma-gis atrum bilem, & pituitam.Ouod cum itafit,nunc nomen ejus unde primum defiuxent, differamus.

T RAN CISCUS. lftttd abs te tacitus deftderabam.Nam quamvis qiuptam fupra thxeris,pluribustamenverbis (igillatim nornen expltcandum videtur, ut curn vigilantta n patrum mirtfiram cognoverimtts, qut nobis tndu-firiafumrna comparaverint hoc matum, quo nomine appellavertnt etiam non nefctamus.

ANDREAS. J-ocaris tu quidem: fedmebercule extrajocum boc unumfcias, ante Caroli Francorum regis ad-ventum, nu morbttm novtjfe Italiam, nec nomen audtvtjfe• tuncprirnum Gallorum intemperamia vtttorumc^ te-neritate conjuncta fuperbiafacra propbanajuxta habentium,hic morbus invaftt: prafertim^ cum per Campamampopulabundi vagarentur: nam (ut noflt a Sallujlio dittum) vittoria non faltem tnfolenies effert, verum ettam fapi-entiorescorrumptt.At eorumfuror, vecordiafyprocejsit eo, ut non abintattis, tionareltgiofis,nonab wfettisinjurta 40Vim abftinerent,faiu mfett&fo muliercuUjuxta babebantur, mhilfibi ojficerepoffe ducentes: qtu eft ejusgentis mi-ra fuperbta, innata.j 3 vanitas. Fortefortuna dum mcecbantur inciderunt in quafdam morbo confettas contagiofo,quem(ut parerat) contrabentes,nec a meretrtctbiis abftinentestum tn detertusprolabebantttr tum fanas ,quod ciete-rius,infictebant:tndevulgari morbusc<tpit,tttveluticontinens incendiumprovinctastotms orbismomentotemporisin vaferit. A Galhs tgitur qutguam primum emerferat,dici Gallicus jnre is morbus ab ommbus esicoptus pr<tterqttam,quod Galli uomen bocpatru infame non agnofcentes, Partbencpium a loco dixerunt.Porro quocunc^ nomineappel-letur,coittt inprmis ; &unius letti confortio contagiofus.prtmum pene viris infictt colem,Jcrotum,&ingutna tnfefiat.Os autem vulvafceminarttm quibufdam crufiis, & exulceratione,fiatim corrumpit, ex qtlogravu odor.&pas viru-lentum maxime ,dejiuit,ut nares ftnt propiits accedentibus non immerito conttnenda. Nam funt qiti crediderint con-Demorbi trabi noxamnonfolumcoitu,aclettuliconfortio,verumetiam folo odore. OutbusrefiagaturNicolaus Maffa,ntdla 5°cillicicon- aliquando contagioneGalhcumfieri ducensjedevenire ex ajfectis bumoribus, ahis^ Caufis nonnullts, ut febres, ca-tigioue. terajy agritudines indteseveniunt: undenonimmerito fibividetur, quomagis fctam aftruat fententiam, exemplapuerorum tion Lattentium.quos ipfecuraverat,ne totum hocfcilicet latti infettoafcribatur,appofuijfe. Addidtt etiampleroffe boc morbo affettos,qttorum colem & fcrotum nc% pufiuU.nefa exulcerationes unquam aggreff<t funt. Quamfententtam nosimprobantes, afferimus duplici de caufafiertpotuiffe, tum quod materia non merdaxpnmojecuroc-culte ferpens invaftnt, inde dtjfufa totum corpus ftvts accidenttbus corripuerit parva temporis intercapedtne: namex fubagttatione verendorumpori laxantur, & commode ingrediens inde virus bepar occupat.ut Conciltatoridiffe.177.de lepra dijferentiplacuit: tum verofieripotuijfet, ut ofculo, complexufc, dum venerem exercerent,mb<trentes,haud difficulter inficerentur.Nam mirttm non esi ex anbelitupojfe quempiam noxam contrabere, fi Plinio credtmus,qui lib.26.capj.f1c fcribit de morbo lichenas appellaveregraco nomine: latine, quoniam d mentofere onebatur. jo- 6®cttlari'rimum lafcivia, ut eslprocax natttra multorum in alienis miferiis, mox & ufttrpato vocabulo Mentagram,occupantem in multis totos utic^ vttltus, oculis tantum immunibus, defcendentem vero & in colla pettusfc ac manus,fcedo cutisfurfure.Nonfuerat hac lues apud majorespatreffc nofiros,&primum Tib.Claud.Cafartsprincipatume-diotrrepfit in Italia,qttodam Perftno equite Romano quafiorio fcriba, cumin Afia apparuiffet,inde contagtonemejus importante.Nec fenfere id tnalumfoemina, aut fervitia,plebescfc humilis, & media, fedproceres velocitranfituofcult.ldfiquis dederitpaucis ofcuiisfieripotuijfe, tanto magis conttnttocomplexu,jugicfoofculo dabtt.Nam &ptte-rosfamiliariter cognati deofculantur .ulnis gefiant, fecun: babent: indetenelli delicatifotum pituita multa tmbuti,contagtont funt obnoxii.Confentaneumfuerit igitur morbum Gallicum fola contagioneper mortalesgraffari. NamAjlronomorum apud mejamdudum eftexplofa fententia, qtii conjlellationib. hoc totum tribnunt.quippe quoniam fi

v srs