ioi8 And. Matthioli Comm.
itemfoliorum mori cjathi menfura, lixivium efici vel caprifici cinereparatum, afparagi radicum detocium, agreflis la»ctuca, coris femen, bedera fuccus ex acetopotus, ruht ex vtno baufla, bieracium, dauci femen,melantbium dracbm&pon-dere ex aquapotum, aparine, melijfopbj/llum, &pbalangium berbaex vinopota.pentapbjllum, & hyacintbi radix,fe-dum minus. Oue veroad idem exterius tlltmnda commendavit,b<tcfunt,muUu6 ptfcts diffectus,malv<e deioctum.ai/ua ma-rina, & martnorumjuncorttm tenellafoha.Xec defunt compofita medicamenta ab autboribut tradtta, cjuteft quts vtdere& baberecupit, Galenum confulat Itbrofecundo deantidotis, ubt valentifitma dcfcribuntur antidota adpbalangtorumictus, epluribus veterum clartfsimorum medicorum monumentisexcerpta. In fumma tamen legitima Theriaca, & Mt-Tarantu ^ }r '^ at ' um contra pbalangiorum venenum c&teris praflanttora cenfentur. Sunt etiatnnutn inpbalangtorumgenerere-lx ycne- cenfeni<e,qk£nobisin Hetritria TARANTULAE vocantur:quarumbiftortam,&admirandafjmptomatafupertusItbronumJt fecundoabunderetHlimus,cum depbalangiisdilfereremus.Omnettam imbt docuimus, quo modoab iis tchatrentur mu- 10lld*?' 3 f uis ' n fl rumntii >duciisijj quamLongtpmis tripudiis, quareeofeconferrepoterunt,qui b<ecfciredeftderant.bro ii.
SM\o7rtp<Agce. SCOLOPENDRA. CAP. XLIII.
CIScolopendra,autdi£U ophioftene,rnorfumintulit, locusperambitum livorC fugillatur,&com-•^putrefcit: inteidumque,licet raro, faecukntus,atquerubercernitur. A morfu ipfo exulcerarilocusincipit, ulcusque id negocium exhibet,fere remediis inviflum: praeterea toto corpore prurigo fentitur.Haecubimorfum infixit, fal quam leviffime tritus,exaceto vulneri infpargeudus, aut ruta fylveftrisfuperponenda.Locus acida muriafovendus, & danda in potu ariftolochia cum vino, aut ferpillum, autcalamintha, aut ruta fylveftris.
peruira: Erreftres Scolopendras Hetrttfci centipedas vocant.Suntenim in Hetruria omntlus vttlgaris notitia vcrmes,innume-venenofc 1 ris utrintfe pedtbus referta, colorefubrufo: diverfo quocfcgenereconftant. Cateriim ea tantum tttu venenum reltn-confid. q mnti q U£ ntorfuferpentesmterficiant, ophiottona appellantur,quarum tantitm exiftimamus boc loco memintjfeDiofcoridem.Veruntamen qus.muniverfogenereeafint,baclenus compertum tionbabeo.Ouibufdam tn regionibus tantacopta increvere fcolopendra, utfugati ab ets populi,p/oprios deferuertm lares,quod Arertetis contigijfefcribn Tbeopbra-ftus.Progreditttr Scolopendra tam in anteriorem, quam inpofteriorem partem. licircofcribit Arijloteleslib. 4-. c .7. dehijloria animalium. qubd clijfecta Scolopendra alteraparte in caput,altera in caudam, movetttr &ferpit.Unde videtttrextftmaffe Ntcander y hanc btcipttem e/fe,ut ejus verba in tberiacis innuunt, citm inquit: Modica^pempbredon,bicepsifcpendras ftolopendra, cujuseuntis aU, ut remi navis,fefttnant. Non inepta qttidemNicandrt comparatio: nam Scolopendra pe- } 0morfus ilum rmltitudme veloctij 3 motu tnremem reprafentant.Harum morfibus (ut Diofcortdes ait) auxiliantur afpbodeli fe-Jiia *^ v '?nen,& ftores ex vinopori. Quinetiam (utfcrtbit Aetitts)ea omnta Scolopendra tttibut medentur, quaprivattm mtiritScolo- aranei morfibus conveniunt, de quorum curationepaulbinftruts dtcemus.Praferunt antiquorum nonnulli cinerem acetoyendra fubactum, & vttlnert tllttum, item fctllam: prtterea pulegium,rutam,&mentbam ex vinopotam.De martnis Scolopen-flaancu. tra ^ imHS f ti p erius i,b ro fecundo.Nec tamen mtbi compertum eft, aliam noxam ab iisinferri, quam tngentem pru-ritum iis tantitm partfbus, quibtts inhaferint (utfcribit Ariftoteles, & Diofcorides) earum erucarum more, quapilis bor-rent, quapraferttm in ptnu vitarn agunt.
SCORPIO. CAP. XLIV.
4.0
CCorpionis morfuinflammari ftatim incipitlocus,&indurefcit,ac intentusrubet, vicifiimqjdolore*^premitur: modo fiquidem exaeftuat, modo frigore occupatur. Labor repentefatigat, aliquaudo me-liufculehabet,aliquando recrudefcit.Confequiturfudor,horroris fenfus,&tremor.Extremscorporispartes refrigefcunt, inguina extolluntur,per iedem flatusexeunt, capilli eriguntur,pallor membra de-coloratj&doJor tanquam expungenteacu,per univerfamcutemfentitur.Perculfispraefenriexauxilioficulneum lacin vulmisinilillatum.Scorpius ipfejCjui iftum vibravit,tritus,&percuifoiocoimpo/itus,fuae plaga* remedium eft,ob cxcam quandam naturarum(ut conftar)difcordiam,quf antipathia appel-latur.Prjeterea tritus,&impofitus cunt fale,lini femine,&alth^a,/corpius con venir.Sulphur ignem nonexpertum, refina terebinthina exceptwm, & emplaftri modo adjedlum,auxiJiatur.Itidem galbanum adfpleniiformamduftum,& calamintha, quaetritaillinatur, &farina hordei in vinoparata, indecottoTutae.Semen trifoliae herbae tritum, & vulneri injeftum opitulatur. Haec ad affectum locum pertinent.Pofthaecquamefficaciffimispotionibusutendum, cujufmodifuntarifto\och\a,pvaefemm corticisbi-nae drachmae cum vino,:ufa gentiana,& pulegium decoftum, & baccae lauri pauco numerotritae,&ca-lamintha cum pofca in qua magnopere difcoqui debet:cupreifuscumvino,&ruta,necfecusficulne-um lac:laferpitium fi adfir:fin delideretur,peucedani fucco utendum.-efficax eft potum trifolii, & ocimifcmen .Horum autem omnium vicem penfat jugis lavacri ufus,evocatus fudor,& dilutae vini potiones.
PLura, ac variaantiqttis numerantttr Scorpionumgenera, ut latius libro fecundo diximus, quorutn altj multum, alijparumfuo ultt offtciunt, alij veropro dtverfitate tocorum nibilpenittts ladunt. ldquod teftatur etiam Arifloteleslibro S. cap. 29. de Hijloria antmalium bis verbis. Morfts etiam beluarum ex locorum diverfitate plurintum dijferunt. 6oNam tn Pbaro, tocisfc ahis non Udunt. Alits vtro &pracipue in Scythia multi, magni, & nocui funt, adeo utfi velbo-mmem velquamvtslefttampercujfermt, tntertmttnt: nec fuesevaderepoffunt, quamvis cateros virulentosichtsmini-Srnrpio- mefentiattt. Porrb Nicander in Theriacisfcribit eoum octo reperirigenera, bis verbts: Agedutn aculeodolorifico artna-pii^ige- xumfcorpionemcanam.eju&ifctetricumgenus. Ouamebremprttnus albicant,neque fonttcus neijtieletbaltsesi. SedcuiftopxNi. rutiU?en<enttcant,caloremflagrantemtfemortaltbm furorem incuftit, quo malohomiuts hormeconcutinntur,&fri-candro. gore, perinde ic quifebre divexantur, & acrifiti incendttntur. Qui lividus esi, matam treptdationem, & motionem tri-butt bomiHibus, qnospercujferit, qui ceu atteniti, & vani, &ftulti rident. Ahus viridante colore, quifimulac corptts ho-mtnis concujferit, tremores, &frtgora tlhco admitttt, acrisc^grando talibus videtur circttmfl<tre, etiam fi Sol ardenttf-fittne radiis fttis flatnet. Talts tantaque ejus ftimuli ajjlictio, cujrn vertebra ntvetn (legofeptem, cum nonplttresfcor-
M ' ' pionum