Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli Medici Caesarei et Ferdinandi Archiducis Austriae, opera quae extant omnia
Entstehung
Seite
1017
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

In lib. Sextum Diofcoridis. 1017

corporetototremor,diftentiones poplitum & inguinum,convulfionibus non diflimiles,in lumbiscol-leftio exoritur.&perpetua urimj libido laceilit,multaq; reddendis excrementis colludatio:univerfa cu-te frigidusludor emanat,collacrymant oculi,oifufisqj nebulis caligant.Horum iftibus ficulneum cine-rem adjcctofale trito ,8d vino imponere oporcet:aut radicem fylveltris punicse quam tenuillime tritam:autAri /blochiam cum hordei farina,&aceto fubaftam. Ulcera aqua maris proluenda,aut apialh i deco-fto, foliaqjejufdem illinenda.Lavacris perpetim utendum, & propinandum abrotoni femen: anifum,ariftolochiam,cicer fylveftre,cuminum ^EthiopicunijCedrides triias,platani corticem ,8c trifolis herbffemen:piivatimautem,fingulorum exiis binasdrachmasdare cum viniheminaconvenit:item myricaefru&us, & Chamsepityos. & viridium cupreilipiiularumdecoftum, admifto vino.Suntquifluviatilis10 cancri expreili fuccum cum lafte, aifumpto apii fejnine, confeilim moleitiis liberare prodant.

PHaUttgiorumgenera quanqudtnplura avetenbm defcribuntur :tamen Aetiuslib. ij.cap. iS.fcxtantum numerunt, ^orumhtsverbit.lnphalangiorumgenerepmnum quidemrbagium, alterum Ittpum, tertium formicarium, quartum cra- generanocolaptes,qutntumfclerocephalum,fextumfcoleciumappellant. Acprtmum quidem Rbagtumjdefl,actneum,figura ex Aetiorotundum e(l,colore vero mgrum I actmuvte,wgrit (imilitudme,uudeettam appellattonem accepit:&osquidem]Uxta me-dium ventrem babet,pedes vero ex utrac^parte quam brevifimos. Alterum vero Luput appellatum, mufcasperdit, eis^pafcitur,ac corpus qwdem babet latum & volubUe,partes vcro csrca colium ipfis mcijs, funt: Amphus autem & osejus e-mmenttas tres babet.Tcrtium autem Mynnecium,boc estformtcartum diftum,formic<£ maxima afiimulatur.colore fu-Itgtnofo: corptu vero ejus velut aflris quibusdam infignitum eft, maxtme circa dorfum. Ouartum detnde Cranocolaptes,>0 fublongum esi, & Vtrtde,flimulumq 3 juxta collum babet, attfo ft m quem irruat, locos ctrca caput pcttt. Quintum Sclte-rocepbalum diftum, caput babetfaxeum, crobdurutum: lintamenta veroper omnecorpusfimtlta ammaltbus tllts, qu&circumvolitant nottulucemas. Sextum autem Scoleciumfive vemucartum appeilatum, fublongum esl & fubmaculo-fum/maximecircacaput.Ac^luquidemJpectespbalangtorum enumerantur.haflenus Aetius. Quitamen cujufcuncj 3pbalangtinotas, & tndtciafeorfumnon defcrtpfit (genm emn: diverfum diVerfat]tioq. J parit jympiomata) jed omma tn }conimuHefimulcollegit.Quamobrem fiparttculattm cujus^phalangiitndictaperfefctre cupin.us.tticandrum tonfula-„ ctler ., tmus hfiquidem tn theriactsprater id qtiol plura,qudmfecerttAetius pbaiang<orumgencrareddtt JinguLort<m etiampn- & morfujvatim tndiciadefcrwitfuis verfibus, qut itaparapbrajitce in Lattnum verturuur. Optra jam nunc noxiiconjidera pba-langtt, ftgnafyejusmorfiu.\Primus itaq 3 fplendtdus Rbox appellatur,mgerplane, accumulatispedibmprorepens, medium Kll0Iventremore,& dentib. feptum babens.Cui ab boctnflittumfuertt vuhm,perinde corporeappuret atq 3 firuhil qunquam)°fauciatusforet: oculi veroinferioreparte rubefcunt.frigusjuxta tn corporeadh<tret,tnfigiiurfiattmy 3 color,& men.br a

hominis a fupernis ad tma vergtre videntur: neq ; penufemtne uvidus demittitur, fedLumbosoccupansttafrigusgenuum Afterion.nextts d jfolvtt.Ajlertonjamfecundum obferva,tn cujus doifo pinguia quadam relucetit.ac luctds. incorpore vtrguU.Per-cujfumab bocinexpeclattts horrorcum flamine quodam adoritur,caput vero fomnusgravat,genuum & metnbrorum ne-xus, &imbecillitasfit.Cyaneum aliudfublime,crimtum,&afperumaqualtterejf.Difficilem corport infert tlludpunttu-ram, quodcunq } iabefaftaverit, corfygravi languorefuccumba. Nox & caligo tempora ctrcuwfiant, vomttunifyedit ecollolubricum, ab araneis telis non multum dtftantem, adeot^ tandcm tntentum fubmimflrat. Ab hoc alttu est Agrojtes• A S ro ^ e, •quijpecte fua lupofimtlis eft, mufcarum interempton, qiti apum obfervarorefi,cuhcu>:iqui pfenes dicuntur, & cejtro-rum, & omnium qus. ad telam ipftitspervenerint.H cimbetlemplagam, & vanttm vulnus honttni tnfitgit. Qttod autem . ,Dyfderi, fivejpbeceum appeUant,ruttlumfati5,vefp£crudts vefcentiperJimile.Htcfi quemptam vuluerarit,inges e vulne- '4° re tumor engitur:morbi etiam quidam adgenua, ali.is ettam nervorum cordis.&venarum languenttum trepidatio aliasvirtum dejittutto, utpercujfum japius domst,atiritertmat. Pxtrc.mt malefictj animal,fomnum adferens, qui bominemquiefcere ab bujusfecttli laboribusfaciat. Eft prsterea Formicarium dictum, quodformicts planifimtlefit, cotlo qutdem Formi-rutilum,reltquum corpus nigredim ex putredinefatta, pareft, unihrfelatumJiellatum dorJum,puntttsq 3 diftitiblumge- Cinasn 'rens, cutfubctnertctum tempus ad modtcam cervicem attollnur. Atfyex bocpbalangio dolorespriorumJimtles venena- ^ ^torum vemur.r.Sunt & alta parva pbalangia fcarabeuJimilia, qu<£ m agris inter legutnmafua carpunt pafcua Horum,circa cruciantem morfum tubcrcula, &puftuUexurgunt, cor oberransfurit, linguamconditeobmurmurat,oculietiarnfubvertuntur. Educaturm Aeoypto tnperfeafohis, quem Cranocolapten dicunt,phalxna fimtlis qua circum lucernas Crano-cttm impetu volitat nofte.Ejusborrtbilejempcrcaput tntejfattter nutat, uterus autemgravatur. Htc ubi cuiptamftimu- c ° ^lum infixertt.quem cervicetenusgertt, factle fane cttra omnem laborentad tnteritum ductt: bdc Ntcander. A quo tamen50Ijoc dijfenttt Aetitts,quod fclerocepbalum ttsftmtlefecerit befitolts, qu<c noctu lucernas circumvolitant, Nicander veroliuic cranocolapten comparavertt.Sed jam caprofequamur,qri<t depbalangiorum icttbus tradtdtt Aetius.qutlocofuperm p faaijrjctata ficbabet.QuaperctiJfosapbalang!isconcomuantur,communiafuntjuxta magnttudtnem,&parvttatem dijcreta. gi orumMorfusporrotenuis ist ttt vixconjpiupojsif.tuworatttem lividtu,qnibufdam ettamrubicundus:frtgiditasadeft ctrcage-i&uum &•nuajumbos.&fcapulas nonnunquam verototum corpus aggravatur: amplius &dolorajsiduusade!i,tremor,pallor,vi- g na&cu *giHJt. Quibusdam veropudendi tentigo, & circa caput prurit us, aliquando ettamcirca fttras: ocult bumefti, & lacbry- [10>mantes,ac cavi.&venter in&qualiterelevatur. Ir.ttiniefcit autem univerfum corptts, factesq.,&maxtmecirca Itnguampartes.adeo ut impedito fermonebalbuttant demorfi. Qtttbufdam vero urin<t emtttencU dtjfuultas adest, cum pudendittnttgtne, & dolore.Si veio minxertiit,aquof<eipforumJuiit urtn<£,qu<eda»i aranearutu tel i fimtita tnje habentes,&vo-mittts qttocj 3 fimilis: altquando vefo &per vomitum, &per ventrem taliaexcernuntur.Csterumin calidam aquam de-60 dolorelevatafibividentur -.postvero ebalneoegredtentibusintenttm doletpudendum. Senioribus verbpudendumplurimum laxatur, acminime intendttur.Ate^ bac quidem communiter ad omntum iclusfequunttu. St vtio cranocola-ptes altquem percujferit, caput magis dolet,& vertigmes confequuntur,frtgus continens,deliriu,corporisjaftatto,&ven-triculi punfttones.Omnes autem a phalangtis percufijuvaritur afltdttis balneis-.ictus etia locus ex trifolit bitumtnofi deco-clo,citm oleoproluatur,tetum vero corpus ex cerato liquidijiimopinguefiat.Juvantur etiamfomentoJpongiarttm tn calt-do aceto tinftarum,&plaga contmiie adbibitarum.Cataplafmata autem eis conveniunt:bulbi,fanguinaria,j>orrum,fur.fures aceto wcofti, hordeaceafartna tncoftis cum ea in vino aut melle laurifoliis,ruta,grop, capnnum ftercus cum vtno,amaracus cum aceto,fylveJiris rutacum aceto &cyperus-.hacietm Aettus.Caterim Dtofc.vartis tn locis hujus totiusoperisde wdtca materia pltira alta medicameta intus tn corpus fumenda adverfusphalangtorum morftts commemoravit,pr<e-ttr ea qu<e boc capiteJpeciattm retuht.Ea atitem funtjt fiiinmatimcolligantur,myrti baccar* fuccus ex vino potus,fuccus). item ft-