Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli Medici Caesarei et Ferdinandi Archiducis Austriae, opera quae extant omnia
Entstehung
Seite
918
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

9'.3

And. Matthioli Comm.

nacibus candidior, ac minus ponderofa, fed viribus nequaquam comparanda arariae. Uritur cadmiafuperiorcarbonibusobrutaj donectranslucidafpeftetur, & ferreiitercoris modo buJIet: moxextin-guitui vmo Aminao,quaeademplaftra prseparatur: fedquae adpforarum medicamentapraeparatur,aceto. Alii hoc modo exultam conterunt in vino,rurfumque Milicrudo tori ent,donec pumicofa vide-atur: iterum<]ue tritam ex vino, tertio urunt,donec prorfus in cinerem redigatur, mhii fcabritiae reti-nens: hacfpodii vice utuntur. Lavaturautem inmortariotrita, eifufa fubinde aqua,dum foraium ni-hil emergat: dein coafta in paitulos reponitur.

Cadmia: iT Adinia duogenera,alterafattitid,alterafofiilu. H<ec duplexeji. llna metalliexpers. Altera aut as aut argenttwcon.id. KJ cont i nen j TaclitiainfornacibusioncrefcttMbi£Sconficitur,tr:pLiciappdlatJcognom >ne .NamLotrytein eatn appel• 10

lavereflut uv&fpeciem refert. Oftracttem auttm > qu& tejiis, & Platitem qut crujlu jnmlufuertt.Sunt ettam qut tn boc» ijfj genertcalamtttm oflendantabarundtnum figura. Decunturhacaferreisperttcis,qutbuscum <tsinfornacibusfufumhaiiniru agitdrt folet:obducuntur ennn cadntta.qut. decuffafrijstper medium calamtfactem refert.Fofitlis autem qit<tmetallumnoncontinet ,quamq 3 Germam lapidem calamtnarei>1 vocant, lapiseft non admodum durus,fublutet coloris,qut ac-cenfusluteum fumum edit.Hac utuntur nrarit falri,qut ex<creOrubalcumparant.SiqutdemJine ea tdparari nonpo-tett. Qu<e vero n;etaUunuo>ytmet. Germams $ob<U dtfta, mgro colore, affertur in Bohenuam ex ducatu Brunfuicenft,aGofelauufodtnis ubichalcitis&MyJicopiosejouiuntur.Hiicerodendifacultaieadeopradita eft,utf»J}orum manut &pedesexulceret.Nec fane mtrum,ciim tnrtts b^ufta animalta quacunifeperimat.Boheim bancCervtfta, ajiate admifcent,adnecandas muft as: namubt prtmum tam deguftarunt, ftatim emonuntur. Cactmitevttiuffc meminitGalamItbrofcMoria nono jitrplicium medicamentorum, f.cnqutensCadmrafit, ttbtinfornactbus nsparatur,nemf etotatcrratlla,ex qtta 1 o* lGa '" asgeneratur. ;n jornactbusin altt.megerente velutfuligtnemqu^mptam, & fanliam, ftveutcum^ appellarelicebtt.

Atfi non terram,fed laptdeni uvncuparevelis ex quo infornacibtufecemendoparttmftt <es,fartin> cudmia ,partim di-pbrjges ntbilJane retulerit. Sed & in argentet: ttutaUu effintur jimtlt fcreticne.fi vegenerattone, aut qucn.odoi uncjjvocarevoles.Quin & expyritt laptdeinfornacibtu ujtofii cat n.ta. Ctteit m ubf^Jomacetn Cjpro cadmta invenxtur:acjure quiffam illam lapidem nuucupet. ltacyfin Solu,quoiempore ego intnfutaperegnnabar,paucifimum etiam re-liquum erat cadmts qiu infornacibusfit.Veritmlapidibtis,quiin4rontibiis.&rirurepirtebantur,a*netalluprcfeclb ac-ceptis, eos in Afiam , italiamq^portavt adanmos, a qu.busfummam milamgratiam, quodfe velmax tt.um v unusac-Citlmia ceptffedicerent, &qu<t alta omnicadmiamultoeffet pmjiantior.httaiemierte n.tnto quts lapidofam vocet cadmtam.Upidofa. At q Ud(om i f/ jj a a [j ajn botrytim.aliamplacitm tr edtci r.umupant.Botrythi q utdtm, qu<t in edtttcriLm etov.o-

runt, inquibm foinacesextruLUfunt.partibus ccUigiturJlactttm verb, qtiatn tnferioribus. Ac liquet fanebotrytin ejfe 2°tenuiorum partium,craftorum verbplacittn:utramcj s autem vi deftccandi,cett aha metallica oninta. & laptdofa,terre-nafr.Vorrbpra.ter deftccandifacultatem, medtocriterttem extergit.Attamen,qu<s. infornactbut colhgitur,igne<efacul-tatisaltquid habeat necejfeeft. Meritoitac^lavanteseam^medicamentmiefficiuMmediocritertumdeficcans tum ex-tergeris abfcfc mordicattone,utile ad ulcera tmplettonem expofcentia.&in ocvlis,&tn toto corpore. Tortbuicera n.agno-pere bumidaacputrefcentia, tncorportbus impendto molltbtu, quaha funt eunuchorum,pueiort.m, ac niulierum.ejuf-tnodtcadmta adjuvat.Atindurioribu(,&conteHtioribus,qiuvaletitiusdeficcarit,requtruntur.ltaq f illudfempermemo-lia tenendum,fermonem ad temperatam, & mediam excejfuum naturam, in iis qu<t ttafimpluiter efferuntur,referen-dum: puta citm dictmus medicamentum aut ulcera carne tmplere, av.t 1 tcatrice claudere, aut ahud quidvis ejusgenerisprtflare: ad qttam utiq, & nos nunc refptctentes leviter deficcatortam,abfterfortamc/- cadn:t<e ejfefacultatem dicimus.lti cahditatu auiem, vfr giditatu d;ff< <emia ,tcn.perata quodair.modoex-ftitcadn ;a, rempencutrvm tnftgnitereffi-4.©c ' ens: bMG^^^Quibusmaximea ( .Jhp"laiurVltniit,Itbro34.capitelo.ftctnquietts:Metalia<trisn<ultismoduinftru-gl, n- uni Medicinam, vtpote tiini uheta omnta tb< ocyf imcfanentur. Maxiii.t iamenprodeHcadmia.ht (inedubto bac &in argentifowacbuscandtdior, ac mintupondercfi ■jtd ntquaquam ecn.paranda diarne. Flura auiem generafunt.Hamifaipfelapis,ex quojit <es, cadnua vocatur,fujvru necejfanus,medicin<t tnuttlis. Sicrurfusinfornacibusextfiit,altam<} 3 nomi»is fut origmeni rectpit. Tttauicm egejiaflan misatt^ ftatu tenuifmaparteniaterta, &camcrislate-ribusvefornaciumprt tjuantitate levitatis apphcata. TetuifimaeHin tpjofornactum ore. quoftan;m<e eluclantttr, ap -peliata capnttis. exujla, & nhnta levitatefinntitfavtU<t Jntertor opt ma 1 ameris dependens, &ab eoargtmento botry-tis cogniminatarponderofiorh <tc pnoredexiorporrbfecnturu. Duoejtt. colerts:eetertor cinereuf .puniceut melior fttabt-lu, oculorunicfc niedicatneni is uttliftima. Tertta efttnlateributfomaaum. quaproptergravitatem, adcamei asperve*nire non potutt H t.t dicitur Placitis & tpfa ab arguntent0, crufta vtrtus. quampuntex, tnttts varia, adpforas utihor, &ctcatrices trabendas.Vluunt exea duoalta gcnera.Onychitis extra pe»<e caruiea intus ouycbii ntaiuiisJimilis. Oftracitisiota nigta & cAterarum fordidipma: vulr.enbm, ntaxime uttlis on.nis autan cadmia in Cyprifvrnaalus cpiima: bacJ>ltnitts,qui a Galeno tn hoc diffenttt,qubd dtxeiit fojstleni cadniis.m ftifuris t antum neceffartam, & medicituinutilem,Ca<3mu ciinitamen Galentucontrxnumfcribat. Cadmu omnegctm vtdimrn fdpemstnplurtbus Germanialocu, ubi <t s, argen-oCr ' tu<i±&aurtchalcunt confuttur. SedJpeaatnn botryttnapttd Perx,enum qtiinto aTndentclaptde &apttdSboz.iuminTirolen(icom tatH,ubiinquamplurimufornacibus<ts,acaliainetdllafunduntur. Botryttscadnn<eftuftuluni fanepul-cherrimum nov;jstme ad memtftt Sagabria Dalmatu urbe,clarifttmus Medicus Jofepbus Salandttu Bergomenfis: qu<tadeo in racemt modum congefla esl.ucplaneuva fjrectem referat.Ponb ojjficinit omiesTutiam,qt:<tpcmpbo/yx eft, Cad-miamperperam nominant.Quandoqutdem Tutta tllis vocatafnift mea ntefalht optnto)Cadmiaefi eOotrytisautplaci-tis,aut oftrdcttis genere.Nefy entm mirum ejfe debet,quod Cadmidproprio dmtffo nominean pompholygis locvm fuccefje-Nofhina. tit,cim etiam Diofcoridu tempore fpodti hco uterentur Medici. Metallicum,tiuodGr*cis ii<x<fiu.«ot,Latinu ttempariter 60& Itdlis Cadnnd nomtnatur: Arabibits Glimta feu Cblimta: Germanu ©ratVtt' 2Cugf?etn.

Moolov, POMPHOLYX, S PODIUM, ANTI-

spodium. cap. xlvi.

T30mpholyx fpeciefola,non genereafpodio diftat. Siquidefpodosnigricat,&plerunq;ponderofiofA eft,palearum pilorumqueplena, qu?fi purgimentum quoddam, quodabaerariarumofHcinarumpavime nus,&.fornacibus everritur.Pompholyx vero pinguis eft,&candida,ufqi adeo levis,ut in auras

W • — •- . « volarc