Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli Medici Caesarei et Ferdinandi Archiducis Austriae, opera quae extant omnia
Entstehung
Seite
413
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

10

*III. ORNITHOGALVMmajus Spicatum.*

to

3°

40

50

In lib. Secundum Diofcoridis. 413

vtaceratumjjCarniuni jure, deinde perlinteolumexprimitur cremor: quernetiam venereispotionibtu mifcent recentio-ruut nonnullt .PrsJiat idem cremor bibttus ad urina ardores, &prafertim ft Melopeponum, cucurbttarum & cucumerumfemen addatur: valet item potusad dyfentericos, fiqtttdem humorum acrimoniam retundit,&prtfertim ubi tx aqua pa-retur in qua candensferrum extinttumfuerit. Veronenfespro bellartis utuntur. Manduntur una cum cortice,qui,qubd fitajperacftccus, exputtur, exuHo cremore.Sunt radicesb<e, ut expenentia compertumefl,&ex dulcedineconjtcipotel\,m(a lfactentium,&humettantiumgenere,fedflatas quodammodogignunt (lmunt,Uvigant,emolliunt.) Ouodogvrfoyx-XarGr&ci, Latintpartter Omitbogalum nomtnant: ItaliOrmtbogalo, Gallt CbtirUs. Ormthogalum alterum, GracisCptfoyctXovsnfov: ltalis Orntthogalofecundo. Trafiita Verovenftbus appellati,Venetis Dolz.olmt &Trafi dicuntur.

Ornithogalumpropter lafteumflorumcolorem, fimilem eiquiinovisgallinarumeft, quodaliquiBulbinam TheophralK 7.hift. 13.8c Athenseicenfent. I. Ornithogalumprimum, Matth.Lacun.Lo-nic.Lugd. II. Ornithogalum albumminus C.B. Ornithogalum 2.Matth.Caft. Lugd. Ornithoga-

lum, Dod. gal. Gef. hor .Caef.Lob.icon.Lugd. Orni-thogalum candidum vulgare,Lob. obf .Ornithogalumcandido flore, Cord. in Diofc. Ornithogalum alterumminus , Cam. Bulbus leucanthemus minor. Dod. fol.Lugd.BuIbusfoI/equius,Taber. III. OrnithogalummajusSncATUM, ex radice bulbofa, oblonga, csepaelimili, magna jfatis & candida,cui faepeplures bulbi jun-guntur, caulis unus, rotundus, cubitalis, & aliquandoaltior, nudusexfurgit: folia enim ftrata infimamejuspartem cinguntfena vel oftona, etiam pauciora, cubita-1 i longitudine & digiti latitudine,modo anguftiora,mo-do latiora(ut Lugdunenfis hiftoria duabus figuris often-dit)tenuia : caulis etiama medio in fummum ufquepluribus floribus ornatur, qui veluti fpicam conilitu-unt, hi oblongis pediculisinfidentexfexfolioliscom-pofiti, foris herbacei , intus lattei coloris , Phalangiifloresreferentes, in quorum mediolutei apicesconfpi-ciuntui: quibusfuccedunt filiquae triangulares,feminanigra phalangij inftar continen tes.In Gallia Narbonen-fi circa Monfpelium in agris frumentaceis provenit:fed 8c in afperis petroiis aliquinotarunt. Sunt quiOrnithogalumDiofcoridiscenfeant: alii anScillaEpi-menidiaapudTheophraftum 7.hift. 1 x.dequaPliniuslib.19.capo. Epimenidi)nomine,fitdubitant. Molydefcriptio apud Diofcoridem convenire videtur. Dici-turOrnithogalumfpicatum, Lob OrnithogalumNar-bonenfe, Dod. fol. & Lugd.cui 8c Ornithogalum ma-gnumMyconii. Ornithogalum majusMonfpeliacum,Clus.Pan.Ornithogalum alterum, Camer. apud Matth.Bulbusornithogalofimilis,Ctefalpino. IV. Cyperusefculenta radice rotunda : Theophraflus 6. de cau fisplantarum 16. Cyperimeminit, cujusradicesfuntdul-ces, & ciboidonese, quod huic noftr£econvenit,aliis vi-deturejufdem 4. hift. 10. Malinathalla, &Piiniilib. 2i.cap. 15. 8C29. Anthalium: Auftori libri dePlantis Ariftotelislib. i.cap.j.Margarita? ^gyptice.Trafi, Matth.Caft.Caef. Lugd. Trafi Veronenfiumvel efculenti Cyperi, Lob. Dulcichinum. Gef.hor. (cui 8c Schjenocaryon) Dod.fol. CyperusdulcisTab. Cam.cui &C Granum azelon Arabum: Malinathalle Theophrafti, Columnae.

yJlrx.

TVBERA.

CAP. CXXXIX.

T

Ubera rotundae radices funt,fine caule,fine foliis, flavcfcentes, verefodiuntur.eduntur.

Cruda8ccofta

T'llbera, qua. occulta quadamfacultate terra tn feparit, conglobat, vumerofa in Hetruria a rufiiciseffodiuntur, quod T b -magnatibusmaximeexpetantur tncosnis.Duo eorum in Romano agrobabenturgenera-.quorum altericandtda.pulla c0 U a( "^ rvefo alteripulpafubeH.Rimofus utriufy cortex,ac niger. Esl &tertium genus tn Ananienft, & Tridentmo tracluprove-niens, Uvi cortice, colorefubrufo, caterts longe mintts, inftpidum, &guflu injucundo. Tuberum memtnit Pltntus lib.19. piiniut60 cap.2.ficinqutens: Ftqtioniam a miraculisrerumcapimus, fequeniur eorum ordinem, in quibus velmaxtmum esi ali- deTube-quid nafct, aut viverefine ulla radtce. Tubera vccanturbxc, undifa terra circumdata, nullis^fibris mxa, autfaltem rlbus "capillamentis, necutiqueextuberanteloco, inquogignuntur, autrimasurgente, nequeipfaterra. cobarent. Corti-ce etiam tncluduntur, utpUnenecterrameffepojfumusdtcere neque altud, qttam terra callum. Siccisferebac&fabu-lofis locis.frutetofiscfe nafcuntur. Ixceduntfepe magnitttdinem tnalicotonei,etiam liberalipondere.Duo eorttmgenera,arenoft denttbusintmica,&altera fyncera. Difitnguuntur&colorerttfonigroife& intuscandtdo. Laudatifstma qu£

Aphricie crefcunt. An ne vitium id terr<t ? netfe entm aliud intelligipotest: malum ne td eaprottnus globetur magnitu-dine, quafuturum esi, & vivat ne aut non,baud faciJearbitror intelligipoffe. Putrefcendt enim ratio communis esltiscum Itgno. Lartto Lictmoprmtono virojura reddentiin Hijpania Cartbagtnepaucis bis annisfcimus accidiffe, mordenti e ^ p j in>

M m 3 tubtr,