324 And. Matthioli ComiW.

Crimni f^Rmnumcraftvr z,e<t,auttritici farinaextititapudantiquos,quaadpultem conficiendam utelantur: qua/^iedNwnfn*' ^-^panis dtutius viclitarunt ,ut Plinius efl auctor lib. 18, cap, S. Kf /Vwc id Graci, quod etiam Latini Crimnum >& H/«Jpani Farina atorcolada, aut Rolum vocant.

t Nefy Ruelktm, ne^ communem, vuigatamc^ Grtecam leclionem hic ftcutifumus: fcd Marceilifm, quiprolatifi-mi cedicu teflimctnio non (v :ixT ^yx7oy,quodfacifeco>ifuiatur ;fed xHXTf^yxfov,quod agre concoquatur ,legendum putat.

o\ v? x, OLYRA. CAP. LXXXIIIT.

tj" Idcm zefegeneri + oiyra adfcribitur 5 fed minus aliqUanto nutrit.In panes, ut zea, cogitur, Fit quo-J^que ex oly va craiFior farina, quamGraeci crimnon vocitant. to

o* fid* z.emeffcffecie»i,D'wfcoridistefiimomo,ambigitnemo,tametfihac <ttatenonferaturin Italia: ideoq ? Gal.iif'

eon ei. \_J£ em oljrampoUerefatultatib.ait,quibus &z.ea: it.n.utramc^inter triticum,&bordeum medium teneretempera-lap^ 6 ' mentumafferuit.AddtuiturautemMarcellu6,Biofcor.interpres,Htferecredat,olyram aSecalevulgovocato,equo rufliciAlptum cultorespanem conficiunt,minme differre.Qua inre Plinium alioquifibifamiliarem,haud accurate legijfe vtde-tur 3 cam nonanimadvertentfeorfim ac differenterfcripfiffe illum deOlyra&Secale,quodJpeciatimFarraginem appeliat.Nam ltb.8.c. io.de olyrafive Arincaficidem habet Plinm:Ex Arinca dulcipmuspanis,ipfaJpiJsior quamfar,& majorJpi-ca, eadem & ponderoftor.Raro modiusgrani decem&feptem libras implet. Exteritur m Grxcia difficulter, ob idjumentisSffcile. dariab Homero dicla.Hacejl, quam olyram vocant. Eadem in Aegypto fertilisjfacilisfe. DeSecaleautem fcribensLtb.iX.cap.16.ld aHtem,inquit,quod, Secalefive Farrago appellatur,occari tantum defiderat.Secale Taurini futmAipib .Afiam vo-cant,deterrimum, &tantttmadarcendamfamemutile. Fcecunda,fedgracihftipula,nigriciatnfte,fedponderepr<ect- 20puum.Admtfcetur httic Far, ut mitiget amaritudinemejus, &tamenficquotfeingratijsimum ventrt eft:nafcitur quali-cufafcfolo.bxc ille.Qutb. nonfolhm liquido conjlare non ambigo,Secalam quiilem abolyra dijfewe,fedquodnullum aliudfit granum,quam vulgarisStligo noftra. Siqutdem b&cprater id,quod in Italia adhuc genuinum nomen retinet,ubi Secalaubifofere appcllatur, c<tterisquoq 3 notis Pltntan<t Secali correfpondet. F.ft.n.fcscunda,fttpula trittcograciliore, nigricans,turn tpfa,tum ejtts panis: qutnetiam rufticifarrisloco,triticiaut Miltitertiamparte admtfcent,utpanis amarorem amit-tat, qua feminum mtftura olyra minime indiget, citm dulcijitmumperfe conftctatpanem. Ad hacplurimum dtfferre Oly-Oly f ^ram a Secalanollratc teftatnrgravtjiimmauthorGal.ltb.i.dealim.fac.ubtftchabet,deTypha,Olyra,& Zea fcrtbens: Ty-fereat ix P^ M f emen extrinfecuscorticem babet velutioljra,&Hordeum,veritm decorticatum inpanescongentur:&paulbpofl tn-quit.ExnobilijsimaauteOlyra,citmut decetfuentdecorticata,nomtnatimTragum conficiunt:td quodrepetiit lib.de at-tenuante viclusrattone,ficinquiens:C<eterumfemen tttHordeum,Olyra,&Avena,eJl n:undandum,&corticeJpoliandum: 30ideofe dicebat Pltmits,qubd in Gr<eciaOlyra dtjficulter exteritur.SiquidemSecala vulgaris noftra decorticatione non indi-get,quemadmodum necTriticum,cum ipfa tritura tantu nuda efolliculoprodeat.Pr<eterea ex colorequoc^nofcitur,Oly-Brunfel- ram non effeSecalam vocatam,utGal.Ub.i.de alim.fac.TeJiatur his verbis-.Color in hordeis quide &Olyris eft albtts,in triti-flij&Cor- cisautem fubfiavus,id quod nufqua inSecala vifitur.ln eode verfatur erroreOtto Brtinfelfius,& Jantis Cornarius,quorum^Hermo- f ententlu manifejio ea,qu& dixtmus,reJragantur.Prater id nonpojfum non admirari Hermolaum,Manardit &Ruelliunt,laiRuellii aliequi dottifitmos vtros,qutpf>equi uno orefateantur,quod tamen nufquam reperitur,Olyra Plinio Siltgtnem nuncupari,&Manar. c i m K non ftHginemfedArincam Olyram vocaverit,&Jpectatm de utrafytanqttam de rebusinvicedifcrepantib.fcripfe-SiU®o an- rit enim pro Jiligine intelligit quoddapr<tftantifimifrumentigenus,bcttjusfarin<t felecttore parte vete-

tiquoru. * es paneni conficiebant omnttipr<eftantiJsimumJcvifiimumg 3 .ProOlyra atttem ahamjrttgisJpeciemfe qua dttlcisfiebat pa-

nis.Plinit aute verba funt tuc:Efiligine laudatifimuspants,piftrtnarumq 3 opera laudatifttma.Pracellit in ]talta,ft Cam- +0pana Pifts nata mifceatur. Rujfior illa,atPifana candidior,ponderoftor vero Cretacea.Juftum eft egrano Campan<£,quamVocat caftratam,e modio redire fextariosquatuor ftliginis,vel egregalifine caftraturafextarios quinq^. Pr<tterea floris fe-

inodium,&caJlratd,emodioredirefextariosquatuorfiliginu,velcgregalifinecaftratura,fextariosquinq 3 Pr<s:tereaftoriifemodtum,&cibaru,quodfecundanu vocantfextarios quatuor,furfurisfextarios totidem.E Pifana autemfiltginisfex-iarios quinq } ,catera pariafunt.ltem eodem li.c.io. Smilago,inquit,extriticofit lattdatifitma,ex Aphricojuftum eft,e mo-din redtrefemodtos,&polhnisfextarios quinq;. Ita n.appellar.ttntritico,quodflorem inftltgtne.Hoc <crari<tofftcina,cl>ar-taridtc^ utuntur. Et cap.tt. Panisfumma latts, ait, Siliginisbonitate, &crtbritenuitateconflat.Pltmo quofe videturfub-fcribere Gal.lib.i.defacult.alim.cap.deTritico,depanibusfcribens,ubific babet: Et apud Romar.os quidcm,ut etiam apuddlios fropemodum omnes, quihm ipft iniperant ,panis qutdem purifitmus viTi/yvhys tdefiSiltgineus : qut autem bitic ejlproximus i?wi< A x\ I tijs, tdejl Semilaceusynncupatur. Verttm owMlxXts qutdem Gr<tcum nomen eft, & anttquum: SfAlymVerbnec^Grdtcumeft^neq^tpfamaliterpoffumexprimere. lnterpanes igitur Siligineusplurtmum alinientipr&ftatpojlipfttm autemSemtlacetts,tertie locoMedius,qui& wynetM?®-awrejivf©- dicitur: quartum pofi bunc fordidorumge-tius,inqttibtts ftirfuraceus eftpoftremus. De olyraautem agens: Olyrimfanepanes,tnquit,fi ex bona Olyrafiant,poJl trtti-ceos faltem funt pr<tftarittj?iwi,fecundi autem ab his funt Typhini. Quod ft olyrim ex vitiofo femtne fintfatti, Typbini nontrunt eisinferiores: h<tc tlle. Ouibtis fane nulla dubttatione convincitur,contra eorundem docltjitmorum virorumfenten-ttam, Olyram noneffe Siliginem • qttez quantum differat a Secala noftratt, non folitm expanis ipfiusproftantta fcire quisSiliginis poterit,qutaliterfcntiat fedetiamexejusbiJioriaapudPlin.lib.i8.ca.io.tibifichabet:Stligonunquammaturefcitpariter,delcri- nec u n a Jtgetum tninus dilationem patitur, propterteneritatem, iis, qu<t maturuereprotinusgranum dimittenttbus, fed?Uni" minm quam c<tteraJrumentainfttpulapericlitatur quomam femper reftam habet fpicam,nec rorem continet,qui rubigi-nemfaciat:h<tc iUe.()tu fane evidenter admodum diftinguiintSecaU vulgaris,&Siligitiis antiquoru differentta,s. Sed mi-rum, qubdfecuta a Romanis <itds adeo bocpr<tftantifitntumJemen neglexerit,ut nonfolitm tn ltalia, ubifrequenttpimumbabebatur, fed in tota Ettropa, nufquam boc <tvo reperiatur.S E C A L Efolioprovenit ttiticiaugufiiore,fitpula tenuiore,fed ftrmiore, ac procertoreffptca pendente, ariftis infitmiortbtts, fedfcecundisgranis: diufioret, adeo ut quadragefimo tan-Secate tttm dteafiore maturefcat.Seritur alptnis t racltbus. Refiigerat & humeclat ordineprimo :emollit,abfterfione non vacans,vulgarii p lts movet. Sordidesefficit (Plin.lib:t&.ca.i6.) efficitpanes,agreftibtts hominibusidoneos,amarulentos aclentos,at^fa-cilepermeabtles: mitttts alit quam triticum <& hordeum. SecaU vulgarisfarina, quodgluttnofa emplaftica^fituttliteradditur in emplaftris pus moventibus. Seminis decoflum ttne.ts ventrispeUtt,pr<tfertim addito coriandri femine. ideotfeMulomedici Secalam decottam dare folentjumentis, qu<t tineis infeftantur. idonea eftfarina adglutinum librarmumparandum, eft enim ceteris tenacius.Culmorttm cinis aqu<t fubaftus & illitus,peium ,manuumq 3 rimasfanat.Culmi aquamacerati utilesfuntfeftucandis vitibuspjmi enim, autgentftavicem explent. Olyra, Gracit 0V11 >'g*, Siligo Latinis ditta,

al'ui