f

I

il

304

And. Matthioli Comm.

&faris craflum. Alii biduifpatio aquam efFundunt, novamqj adjiciunt.Melius eft lf ve,radicula non cu«ratum, quod fuccidarum virus oleat, & fi manu in concha fricetur cum aqua frigida, albefcat, nihilin{eduri,autconcreti habens: veluti quod cerato aut adipe adulteratur.Oesypum excalfacit,explet ulcera8cemollit, prcefertim fedis ac vulvae, cum meliloto & butyro. In vellere appofkum menfes, & partus evo-cat :ukera non aurium modo fanat, fed & genitalium cum anferino adipe:contra erofos angulos oculo-rurn fcabio/bs(jue,genas quae occalluei unt,& ciliorum defluvia, efficax eft.In tefta nova torretur,donecredadtum in cinerem pinguitudinem amittat.Ex eo etiam fuligo colligitur) utidemonftra vimus,quae inoculorum medicamenta commode addi folet.

C l

J'| ; i i :,»•

y Um la,n& fuccida, & earnm[ordidapinguitudo } quam Graci Oefypum appellant,&officitiarum vulgus lfopumhu~ 10J midam vocat, plemfime a Diofcoride defcriptafint, nihil nobit hic relictum eft,quod declarandum,vel adjictendumNom na ^ f utem " 5, Cater ' m *& ov 1 u °dGr&cif, Lana Latinisdicitur, pariter & Italis: Arabibtu , S-auf, aut Suf: Germanisominii ' ©cljmuljsige "SBolIcn; HiJpanis,Lana: Gallis,Laine.Quod verb Gr<tceilwB&,Lattneitem Oefypusytmmatur:Arabui,Senjeratal/: ltaltce, Ejipo: Hijpanice, ifopilho humido: GaHice,Graiffe de ta laine forge.

IfK

m

«h i ■■

. H

«j i'

II:

Tlnvx.

C O A G U L U M.

C A P. L X V III.

LEporiscoagulumtribusobolisexvino, venenatorum morfibus, coeliacis, dyfentericis, &foeminisfluxione vulvf laborantibus, ac rejedionibus a peftore,auxiliatur,fanguinem in grumos concretumdifcutit.Poft menftruas purgationes appofitum vulva cum butyro, prasftat mulieribus, ut concipiant: ?°potum vero partus enecat, & a puerperio,pariendi fpem adimit. Equi coagulum,quam hippacen aljquivocant, privatim cceliacis,dyfentericifqj convenit.Hoedi, agni, hinnuli,caprea? Jaticornis,& dorci.apri,cervi,vituli,bubaliq; coagula fimiles naturas fortiuntur,contra aconitipotum in vino,& concretum Jacinaceto convenienteraffumuntUr .HinnuIiprivatimtriduoapurgationibusadmotum,partus fpem in-tercipit.Vituli marini,caftorei viresrepra»Jentat: comitiaJibus,ftrangulatis vulvis,potuconferreexifti-matur.Sed li fit vituli marini, hoc experimentum eft: aqua infpergitur, qua paulifper cum alterius ani-mantis,tum praicipue agni coagulum,maduerit: nam fi erit fynccrum, ftatim liquefcit in aquanv.fin mi-nus, confimilepermanet. Excipiturautemcatulis, quinondumnatare poffunt. Infummacoagulumomne diilipata cogit, & coatta diilolvit.

3»

Coaguli \ Nimalium coagulum (ut Arifloteles memoridprodidit lib. 3x.21.de biftoria animalium ) laciis fubftantia eft: quip«conflder. l\p e q U bdm eorum ventriculo, qu<eadhuc Laclent, contineatur. Eft ergo coagulum lacignem habensintra fefe, quodciim animalis tepore concoqueretur, cafeum traxerit. Habent coagulum omnia ruminantia: & inter dentata utrinfelepus. Ouo vetuftius coagulum eft, eo praftantius: tale enimprofluvio alvi mederiprtctpuepotefl: attfe etiam quod leporiso .. eft. Sed Laudatifimum hmnuli: htc Ariftoteles. Quodautemleporinumcoagulumfanguinemrejicientibusconvemat.utfjfuUat* Diofcorides fcrtbit,minimeqmdemprobare videtur Gal lib.io.Jimpl.med.ubi fic inquit-.Coagulum omne acris,ac dtgeren-ei Gal. tispotentia eft, ac nimirum etiam exiccatoru: nam neceffarioidfuperiora comitatur. Ac leporis quidem coagulum comi-tialem morbum.fi cum aceto ebibatur,praterea proftuvium multebrefanareproditum eft:fed & lac in ventre coagulatumdiffolvere: quod certe &nos expertifum'ts,nonfolitm inleporino.fed etiam in aitorum animalium coagulo. Attamen le-porinum omnium ejipr<eftanti(simum. Sed & fanguinem tn ventre concretum fimili modo epotum dtjfolvit, ac efficactus +°fortajfe cdteris lepormum-.verum tion folitm,quod qutbusdam fcriptumlegitur ,fed&hoccommuneefiommcoagulo.Ouidam autemfanguinis ex tboracerejediones leportnum coagulum epotum fupprimereprodideritt. C&terum nec aliumquenquam eo ufium novi,nec ipfefum aufus acri utt remedio ad affecium adftriciionem pofcentem. forro coagulum equi-numad djfentencos,& ccehacosaccommodartfcripferunt nonnulli. Atphoca coagutum eximie aptttm ejfequtdam pra-dtcant,tanqua>n vires obttneat cajiorij. Verum quacunfyproditum ejl, quodfc coagulum fecundttm effenti* tottus pr<e-ftareproprietatem,non eji nunc ternpus exponere. Ouam vim Diofcortdes contra venenatorum morfus hic tribuit coaguloleports,caprea,hinnult,cervi,eandem quocj^ Nicander in Tberiacis hifce verftbtu:

E p j' rife Tccntocv anivuKOS vixgiuo KctyusH ?T£>oe<js vi/igo!0 tbotfeiQ ocno\V(Mcrat Hv^xc

H ixxfiav vijJltw , iIam J[i) H<x\ixotv (^tvov. J O

A xVi" JisynoCToevTX nvifVQotKov uy Jt7rtfvnxc

AgXltftXUV JQSOVTt JLvU notTOt.&X>\t> (AOIfatST frgKClV CV nvxHttS (itfvos 7lO\lS OC7tO(*igotr,

Ejus nomen Gr<tcum tt/tvx : Lattnum,Coagulum: Arabicum ,Anfea,Anfhae,feu Anfbaa: Itaiicum, Caglio: Germani-c«w,£'ipp/^imn lipp/C^ 5vd§ lipp: Hijpanicum,Coalbo: Galltcum,Prefure.

2m-f. ADEPS. CAP. LXIX.

AD eps anferinus,autgallinaceusrecens, &finefaleconditus,advulv£evitiapro/icit.Sale invetera-tus, & qui temporis fpatio acrimoniam concepit,vulvas inimicus eft. Recens exemptis membranisin fictilemollam demiffus, qujealterotantocapaciorfit,quantusfitmodus adipis, quem curareinfti- 6&tueris, obftrufto diligenter vafe flagrantillimo foliexponitur:eliquefcens indehumor in fiftilealte-rum excoJatur, donec adeps omnis abfumatur: mox loco vehementerfrigidoreconditur, &ad ufusdigeritur. Alii fittilc fulciunt fuperaquam calidam, aut tenuem & elanguidam prunam, quajfolis vi-cem penfet. Eft & alia curandi ratio. Exemptis membranis teritur,conje &u/que in ollam eliquatur,ad-

i'efto minuti falis momento: mox 1 ineo colo transfufus reponitur. Utiliterin medicamenta additur ,qUfaflitudines,& fatigationes levant. Suillus adeps & urfinus hoc curanturmodo. Recens ; pr£epinguis,re-nibuspotiflimumdetrafl:us,inlargioreaquaca2lefti,&quamfrigidiflima,exemptisque tunicis,diJigen-tiffimemanibusconfricatur,&exprimendofermeficcatur, fubindeqjnova aquaabluitur:cfteru fidilicapacitatis dupla; inditus 3 in aquam demergitur,& fubditislevibus prunis fpatha movetur, eliquatufqj

colo,