Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli Medici Caesarei et Ferdinandi Archiducis Austriae, opera quae extant omnia
Entstehung
Seite
236
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

23 6 And. Matthioli Comm.

Ficusar- f acu [ tat isfuntMectllioris: fubducunt tamen alvum utra^tum bnmtiUttimfui\e. Ftcw arbor caliddtenuiumc^ par-iusvlres. uum temperatur <e eft,ceuindicanttumliquorejus,tumfoliorumfuccus,valenteremmeontmttter%calidus eft.lt ac^nonmordtcattanttim, aut dflerottvehementerffed&ulcerat, &oravaforumreferat, &formicat, myrmeciasvocnnt,ejicit: quinetiampttrptrepotejt Porroficus agreflu,quam erineutn Gr<ece(Latine caprifictnn)nominant, tum ltquor,tumfucciis ad omniaqtwnfativ.t valeintor eft. Sed &crada, boceft,rami earumadeofuntcalida, tenuiumc^partmm tem-Carica- peramentojtt carnes bubttlas dm as,ft coqnendis adjiciantttr,fiiabiles ac teneras efficiant:hac deficubtu Galenus.Caterumrum vires no ^ s expertmento compirtum eft, caricas dttas aut tres, notle una in aqtta vtta maceratasafthmaticosjuvare, qui manef!ci U pr®- eas devoraverint.Democritus pracocesficusfieripoUicetur,fi oleo, & coltmbaceofimo arbor iUwatur.Et contra.ferottnas,coces ft primagrolsi, citmfabx ma.gnitttdincm excejfert, detrabantur. Ficum arborem item atq 3 laurum, e calo fulmintbus nonquoma- compertum eft.Ficus arbores. ut perquam pumila babeantur, & invafcultsfuper feneftrisJ]>ecientur a viatoribus, ita 10erTpof- docueremangones: abfcindito Ftcifurctilum verno tempore, paulb antegerminationem, prommentejam corculo,&fub-finr. indecontorto manibus cacumtnc, in quo vis vafeterra refertofurculum tpfumferito cacumine inverfo, circa quem hordeiFicus pu- nonntbil infpcrgito, &terra deinde obruito, demtffa extra tellurem refetta parte. Fit enim boc mangonio, ut inderoodo ha ram "li enafcanturparvuli, qmcircurn vasfefefundentes, breviadmodttm temporeficttsoptimosedant, pumilaperpetuobeanrur. manente arbore. Ficulneo lacle vermiculofafanantur aures: &ficulneisfoiiisfacileajfrictu citantur hmmorrbotdes. Va-ni quocj,probe maturantur,illttis caricis decoclis, additislilii,attt lridis, aut Altbea radutbus. Fict jruttm Gracis,Nomina. Latinis Fici, & Ftctts appellantur: Arabibus, Stn, Fin,feu Tin: Italis, Ficbt: Germanis, §(t'g<n; Hifbanis, Tigos: Gallis,Figtiier. Bobemis, Fijkftepei: & Ficus Indica, Italis, Fico d' Indta.

I. Ficus multa cognomina PJinius aiFcrr,veJ a %ura,vel a gente, vel autore derivata: vcrum variant &forma & colore tunic £,qu^ nigra,fu brubra,ex vindi candicans,veJ flava e/LFruftus immaturuSjiW©-, 20Groffusficcus H«ein> Jczricx : grana ficaria, myxzwlJlxs vocanr, frumenta PJin.FJoris veftigium tan-tum in fummo, tjua etiam in internam cavitatem foramen patet. II. CJiamar/icus,five Jmmilis ficus Lob.Chamffifyce arbor.Lugd.Ficus pumila ; Dod.III.Ficus Indica fpinofa:Carduus Indicus & EuphorbiumJo.Leonis,C Iuf.inCprd.adDod.hift.Gallic.FicusInclica,quamaIitjairidiculeOpuntiam vocant,Ge/lhor.Ficus Indica quibufdaPala Plinii,Lac.Tune,Lon.Lug.Ficus Indica,Dod.gal. & fol. Lob .Caft.quiab Oponte loco natali Opuntiam dici fcribit.In Infulis Peruvianis &Hifpaniolce alias fponte provenit.lndoru Tuneficifera,Adverf.FicusIndicaTlieop.CKf.FicusIndicafpino{a ,Tab .AnapallusBellonii :0-puntia vulgo ,Camerario.HucreferendaeftiJJa,quamIndoruferruminatricemAdverfaria 8cOpuntiamofteocollon, quod artuum frafturis & Juxationibus mire profit,Lug.hift.vocat, qu$ foliis fimil:bus,fedfruftufuperioreminore, exauftore hiftoriaegeneralislndiaerefert. IV. Ficus maritima, plantaelhn 5°

maritimis proveniens, quas exradicecopafta unumIV- FICLIS MARITIMA. alterumveemittitfoliufubrotundu^pallidevirefces,

exquo (utinFicuIndica fit )aliafuperneprodeut,a-deo ut hac ferie foliise foliisprodeuntibus quafira-mofafiat. Infoliorumfummitatibusproditflospar-vus oblongus, modo unus, modo duo, colore ruiTefi-cente.Hanc, ob fimilitudinem quam cum Ficu Indicahabet,inhancclaifem retulimus, Ficumq; maritimanominavimus , quam Neapoli ab ingeniofilfimo 8cdoftiflimo pharmacopaeo Imperato Ferrando no- 4®mine Sertulariae accepimus: quibufdam tamen 8c O-puntia marina dicitur, de qua plenius in hiftoria no-ftrauniverfali.cumfiguraaneminequidemhaftenus^ . propofita, fideliteream exprimat, ut eam doftiflimus

D.Joh.Rudophus Saltzmannus Argentinenfis Me-dicin$candidatus,noftri amantiflimus,una cum aliisplurimispronovanoftra hiftori a, animi cau/a ( cumJiocftudio ut Sc omnium Medicimepartium , maxi-me deleftetur ) depinxir.

n tgeig. PERSEA CAP. CXLVI.

Perfeas T)Erfea arbor eft in >gypto, fruftum ferens cibo idoneum, ftomacho utilem, in quo phalangia crano-confder colapta nomine inveniuntur, prsefertim in Thebaide. Arida foliain farinam redafta,illitu fanguinis& hiftor." eruptiones fiftunt .Arboremhancprodiderunt aliquiin Perfideexitiofameffe,translatamque in JEgy-ptum, mutata natura in cibos receptam.

QUeniadmodumfuperiusinmalorumcommentatione prodidimus, Perfeaarbor Aegyptta noneft (utputat Marcel-lus Virgiltus Florentinus jnoftras Italica malusperfica,fedplanta plurimum difttdensab ea,ut&Diofcoridis,&Ga-leni teftimontofacileprobari potejl: quandoquidem ii utramfofed alteram ab altera diverfam, dtverfts capitibus tradi-derunt.H<ec(utlib.4.deplant.bift.c.2.fcribitTheopb.)arboreftAegjtpti,af)eftumagna,fortnofa%:folioflore,raHto,tota%figurapotiftimum pyro vicina: nifi quod alterafolioperpetuo, altera dectduo eft. Fructum abtmdeparit,om tnj 3 tempore 6operfictt-.quippe novusanniculiifemper occupat.Maturitasanntverfariortiajflatuconficiturreliquttm crttdiore auferunt,atq, recondunt. F.ft magnitudtne pyri.figura oblongus-.amygdaU modo, colore herbidus.Nuceinttts habet.ut prunu,verimloge minore molliorecfe-.caro ejus fuavis,acpradulcis maditur,cocottu^factlis,&innocua,etia largtore cibo fumpta.Radi-ce arbor exuperat,tu longitudine,tu etiacrafiitudine,multitudtneq r M.aterie coftatrobttfta,dura,vifuq 3 decora,veluttlo-ttu-.quapropter ex ea&ftmulachra,&lettulos,&menfas,&reltqua fimiliafattitat.Exlris igitur Theoph.verbis.fi Perfeanota,ac delineationes cu noftraperftca malo diligenter coferatur,liquido patere arbitror,has plantas interfe diverfas ejfe.Hujus imaginem fuis coloribus ornata dono mihi dedit Tridenti Odoardtu Polonus Medicus,& rei plantaria'ftudiojifiimus,memio^ t l u * Syrta & Aegyptu peragravit De Perfea verbafaciens Gal.ltb.2.de altm.facul.hac memoria comendavit: Hanc etiamex Gal. planta vidi in Alexat>drta,qtu&ipfa magnis arboribus eftannumranda. Tradunt autmfruttu hujus apud Perfas adeb

noxium