Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli Medici Caesarei et Ferdinandi Archiducis Austriae, opera quae extant omnia
Entstehung
Seite
229
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

In lib. primum Diofcoridis.

229

Lob. Tab.Lugd. Eft etiam ex Avellanis Indicis XI.Anacardium (a cordis fimilitudifte & Colore ) Avi-cennae & Serapionis Lug.Anacardium Cord.hift.Lac.Tab.Anacardus, Caft.Csefal.cui & Anacardiumrecentioribus Gracis, & Perfea forte Piinii, Anacardum a Coftae.

Kxgvx 71 ovrmoe.

NUCES AVELLAN£

CAP. CXLII.

N!

' Llcesavellanae,quas & leptocarya vocant,ftomacho infeftse funt: ipfae tamen tritse,8c in aqua mul-L fa pot«, tuffi veteri medentur: toftae,& cum exiguo piperis potae ,deftillationem concoquunt.Cre-matarumciniscumaxungia, aut adipe urfi perunftus, alopeciiscapillumreddit. Ajuntnonnulli ufta10 earumputamina, &incinerisfpeciemredafta } cumoleojcaefiorumoculorumpupillasinfantibusde-nigrare, perfufo fyncipite.

NUX AVELLANA.

AVellantnucesideb Gucis Vonticadiclafunt,quodinGraciam(ut Phniusinquit) e Ponto frimiim allat<efuerunt.Jti

Avella-narutn

ltalia tamen & n urbamrum, & in fjlveflriumgenerenume-rofereperiuntur. Cxterumexdomejltcuali<*oblonga,alixro-tundafunt: veruntamen oblongas &pr/efiantiores, & guftuigratiores ejfe conflat,&illas pr<efertim, qu&putamine vehemen-terrubent, &fractu rtunimefuntcontumaces, qualesfuntVi-centina.qtu tafuavifuntfapore, ut piftaciisfere compararipof-Jint. Siquidem non omnibus Avellanis idemfapor reperitur, ne-qtte eadem pulp£gratia:Jiquidem aiia prndulces ac manfufaci-les, alix vero aJperiufcuU, & ingratiores, & manfu duriufculxbabentur. Oblongmferius maturitatemfentiunt, celerius verbrotundct: quapropter tlU vegetiori funt nucleo, diutfe perdurant.Sjiveftribits coryletis fere mnurnerisfcatent Tridentmi montet,qux oblongaspariter, &rotiindasUrgiuntur nuces, tanta uber-tate, uteas rurafaccts legant, ubi matuntatemfenferint.Avel-lanarum planta, qu<& corylus dicitur, raroprocerafpeciatur,fed ^° r y''qux ab ipfisftatim radicibus nurnerofos emittat caudices, titfru-ticofafit: arborefcit tamen, e quibus infummitate rami exeuntfrondoji, ac virgis non brevibus, enodi materie. Foliis eft Alnofi-miltbus, Utiorlbus tamen, crijptoribits, tenuioribus^ &in am-bitu ferratis. Corttceveftiturtenui, albis maculisvarto.Radici-busnititur minime crafis, altis tamen, vivacibus, acrobuftis.

Florere hanc arborem non videmusfedjiHos emittere Autumno,quotemporefolia decidunt, longi piperisfigura, dehifcit is ine-unteVereac defluit,cumfoliaprofiliunt,tunc calyculacea tegu-menta totidem quot jult,fuprapediculum exeunt, eorumcfc fw*gults nucesfinguU.Veftitur Avellana nucisputamen, virtdt cal-lofac }3 membrana, in extremitatibustamen mollior, &fimbria-ta in barba modum protrabitur: quofit ut quibufdam b<t barba-tctnuces appellentur, etftgenus reperiatur baudbarbatum,fed adeo brevi amiclu, ut putamen anteriuriparte nadum vi-deatur .Nucleus primv molli calyculo innafcitur, alba occlufu$medulla,atquifubindeindurefcenteputamine,isadolefcit,tenuimembranacircumplexus. Nucinucleusquandoc^albus, qnando^purpurca veflitusmembrana,dulcisfereAmy-gdalarum modo, fed duriorepulpa. Domefticiz babentur in bortis, vmeis & riridariis: Sylveftres vero ubic^ proveniunt infylvis &fecusitinera.Bilemnucesaugent,&dyfenteriamfaciunt,uberiusdevorat<£.Tritatamen,&exmulfabauftd,tufi Avella-veteri medentur, & cum exiguoptperis baufta defttllxtiones concoquunt. Crematarum cinis cum axungia, autadtpe urft50 ferunctus,alopectdcaptllumreddit. Putaminatpft crudaintenuempulverem contrita,&exvinoaufterobauftadracb- teJ ,marum duarumpondere, diarrbwamcohtbent,&albafceminarum projluvia: veriim ad hoc, ac ettam menfes cobibendos,funt qui magispr<cjlareajftrmentfubrufefcentem medullam, quaputamini intus inbarens nucleum circumambtt. Ajuntnonnulli ufia earum putamina ac oleo excepta, cafiorum oculorum pupillas infantibus denigrare,perfufofyncipite.Ob-fervavit fimplexrujiicitasferpentem prorfus obtorpefcere, qu<s. Coryli virga percuffafuerit,&tandem emori:necfortaffemirum, cum nux ipfa cuinficubtts &ruta devorata, venenisacvenenoforum animaliummorfibusrefiftat.Qleum enu-cleis exprejfum articulorum dolores inunctum juvat. Aveilan<e ( ut memoru prodidit Galenus tum Itbro fepttmo Avelli-jfimplicium medicamentorum , tum fecundo de alimentorum facultatibus ) pltts babettt ejfenti* teneftris, ac fii- narumgid<e, quam Juglandes: quin &pluspr<tbentalimenti, ftquidem denftoresfunt, &minuspingues. Dtoclesauclor eft,A- Galen*vctlanas nuces minus amygdalis alere, cibis in ventriculo fupernatare, largius efitatas caput tentare, innocentiores tamen60 ejfevirides, quamarida. Nucesqu<tnxgvoc-xovTmti, njuterfoiiclgvixGrMU,LattuisnucesPonttc<£,nucesPraneftttu, & Nomina.nuces Avellan<edicuntur: Arabtbus, Agileuz.,feu Bunduch: ttalis, Noccivole:Avellane, & NoceUe:Germanis 3 :

Htftanis, Avellanas.- Gallis Noyfilles Noyfette, & Melline: Eohemis Vuoredi Liiskoutty,

Avellana, quae Februarii fine communiterflores eleganterrubentes inftar ftaminum oftendit, He-racleoticaTheophrafto,quodexHeracIeaPonti translata:diciturNuxbarbata,Plinio:NuxavellanafeuCorylus recentioribus. Alia eft fativa, alia fyl veftris. Sativa fruftu eft oblongo, rubro, haec vera ponticaveteru m:alia frudlu rotundo,eoq;veI minore vel ma jore,h£eccj;eft A vellance tertium genusCord.inDio-fcoridem, & Nuxavellana major Lugd.dicitur. Eft & Corylus Macedonica, cujus nuces in racemumcongeruntur, monentc Gefhero.Habetur & Byzantina pumila apud Clufium 8c Tabernaemontanum.

U Huc