Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli Medici Caesarei et Ferdinandi Archiducis Austriae, opera quae extant omnia
Entstehung
Seite
228
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

228

And. Matthioli Comm.

Auftor cfl: A cofla i n Moluccis humiles eflTc & frudu pufillo nafci.T riplici donantur cortice,cortcx exti-Nux vo- m usquibufdamNarcapthum Diofcor.cenfetur: medius vero, quireticuli inftar fruftui circumjicitur,mica. Macis dicitur: tertiusnucem quam in Officinis habent,continet. IV. Nux vomic^ (quod vomitum ci-eat)officinarum:hancnec veram vomicam,nec methellam elfe Anguillara putar.Nux metella vera,vo-mica officinis ; Lonic. Nux metella, Lac.Nux vomica, Lugd.Tab.Cord. hift.cui & Canina. Nux metclvulgo,&: Fungusorietalis C£efaIpino,verbaalterircisincIufaexfecunda commentariorueditioneadje-Nux me- cimus,maxime propter vomicas officinaru V. Haec nuxmethel cenfeturLug.Nux vomicavera feu me-tella officinaru Lon.Nux vomica,Lacun£e:Hippomanes Crate vas quibufda. V I.Qua? pronuce Methel aCommentatore proponitur,ad Solanu,(Iicet Cardanus dubitet)referimus,cujus duo /unt genera:alterufrufturotundo & femine albo: alterufcetidu,fruftu oblongo Sc femine nigro. Primu Solanu pomo fpi-nofofeminealboC.B.Stramonia feupomufpinofum,Trag. Stramonia,Dodo. gal.& fol. Gef.hor.Lac.Lon.Fuch. (cui & nuxmethel) Lugci.Stramoniumperegrinu,LycoperficumGaleni^afw/^wwA^ Do-don£ei,Lob.HyofcyamusPeruvianus,Cordo hilLSolanufpinofum,Lac.Tab.Hippomanes,AnguillareGef.hort.Nuxmethel Avicenn3e,TatonlaTurcis,Paracocalo Gr3ecis,corona regia,Nuximproprie,po-mum verius,Mandragoris potiiis quam Solanis adnumeranda, Solanum Romanum Monfpelii, Solanipomiferi genustertium,Gef.hor. Nuxmethelftve Stramonia Alpino, Caft.Cam. Malufpinofum Sola-num manicu alterum Diofc.cui caput oli v^,fed hirfutius tribu it & Theophraftus Iimile fruftui platan i

Strarao-ma.

10

20

VII. SOLANUM FOHTI-dum fpinofum.

3°

fetidum Nuxmethel Avicenna?Csefalpino VII. S olanum foetidum pomo fpinofo,feminenigro,veiStramoniafpinofu. foetidanigro femine,planra e/i frutico/a,humana /uperans altitudinem,ex cujus radice fibrofa,alba,prorationetotiusplant£e,parva,cauIisex/urgitunicus^craJfus,ina;qualis,ftriatus, viridis, bicubitalis, alti-orveantequamin variosbrachieturramos:hosfoliacinguntampla,quorualiquapalmum longitudineexcedunt & latitudineada^quant.quae inftar foliorum Xanthii laciniatafunt, in acutiorestamc & lon-giores angulos definunt, viridia,venofa, ex pediculis leviilime villofis dependenria,gravi/IIrno & tetroopii odorepr£edita,queetianontrita,fedfalteveftibustranfeuntiummotaemittunt.Floresinextremis

ramis dodrantales, ex calicibusquinquangulis viridi-bus, oblongisprodeunt, colore albi, calathi inftar inte-gri, qui in acuminatos angulos definunt,in quorum me-dio ftamina quina, etiam fena (quse extra florem non fe-runtur) quibusfmgulisfingulacapitulaoblonga, alba,uc in iiliis albis refident, quae pulvereetiam afperfa. Hisfuccedunt frudus copioii, brevi, angulofo, crafloquepediculo infidentes, ex rotunditate oblongi, nucemjuglandem magnitudine squantes : horum exteriorcortex viridis, undique aculeis horridis cingitur, quiexficcatus, fponte inf^uatuor feceditpartes: inhorummedio fungofa membranofaque fubftantia,cui undiquefemina deprefla, lenticulae forma, multo quam in alteraStramonia, quas femine albo eft, minora, tanta copia in-fixa funt, ut pomum refertum fit,quas ante maturitatemcandida,matura vero atra exiftunt & amara.Nafcitur inMalavar umbrofis locis & fecundum aquas: noftri inhortis colunt.Hoc primus Chriftophorus Acofta piftumpropofuitDaturae nomine, fic enim Lufitani&laBur-ladora, hoc eft, facetum nominant: in Malabar Unma-tacaya: in Cavara,Datyro: apud Arabes, Marana: apudPer/as & Turcas, Datula dicitur. Germani ^ytclfolfrcttWlfc (fincfcnDC vocant. Maximapars Medico-rum iis in regionibus lcgitimam Nuccm Methel Ara-bum eflecenfenr. An forteSolanummanicumDiofco*-ridis? Nucimetellaecongener Cam.in Matth.Frigidaniexceffutertio & ficcam fecundi hne conftituunt: perni-ciofa idcirco qualitate non caret. Seminis triti dimi-diamdrachmam ex vino qui hauferit, diu velut mcntealienatus remanet, aut ridens, aut ejulans, aut dor-miens, aut alteri colloquens & refpondens, omniumtamenpoftquam adfe redierit immemor. Sinimiafu-matur quantitate, interimet: licet Gentiles adprovocandasurinascum Pipere & foliis Betele idcx-hibereioleant: fed aliispotius utamur certioribus: Gentiles Medici adcuram eorum qui fumpferevocati,vomitumprovocant,fortcsqueligaturas&fricationesadhibent, qua?finonfufficiant, balneaexaquacalidapraefcribunt ad fudorem movendum: Porroavomitu Vinum propinanr, cui Piper& <^ 0Cinnamomumadmifcent. Seminepernofteminacetomacerato,deinexaftetriro,utiliterillinunturherpetes milliares & eryfipelata ferpentia, brevi enim fanari A Cofta monet. SicSc Radicis drachma exAvellatu y" 10 P ota * omnum profundum inducit, in quo varia infomnia & mirce rerum facies obverfantur. Hu-Indica. j usa dhucduofuntgeneraqu£eflorepotiirimuma praediftodifferunt, fiquidem colore fint flavo &fe-cundumpediculosnonnihilrubent.Seddehisinhiftoria. VIII. Avellana Jndica hicproponitur ob-longa,cum fuo involucro & eodem exuta:ejufde varietatesaliquod adduntur: dicitur Areca Scaligero,Vartomano, Lugd. Arecafive Faufel, Clufii: Faufelfive avellana Indica,Sylvatico: Faufel,Serapioni:F refel Avicenn^,Lugd.Faufel Garzi£e,Lob. Areca Caft.T ab.Nuci Indic? affinis fruftus Indis Areca fiveMehen- Faufel C^fal.Aveliana Indica Acoftae. IX.NucuIa Indica Tab.Aveilana Indica Lob.X.Mehenbethene»bethene - Lob.

5°