Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli Medici Caesarei et Ferdinandi Archiducis Austriae, opera quae extant omnia
Entstehung
Seite
221
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

In Iib. primum Diofcoridis.

221

AMYGDALiE.

CAP. CXXXIX.

A 2

AMYGDALE

A Mygdalaeamar$ radicum tritarum deco&um vitia cutis in facie corrigit. Illitae nuces idem munuspraeftant.-menfes admotae ciunt: capitis doiori auxiliantur 3 illitag fronti, aut temporibus cum aceto,vel rofaceo.-epinyftidas fanant ex vino:item putrefcentia ulcera,8cquaeferpunt, & morfus canum cummelle.Earum autem efu dolores finiuntur,alvum emolliunt,fomnum faciunt,urinam cient:contra fan-guinisrejediones cum a amylo,t& mentha affumUntur: renu vitiis,& pulmonum inflammationibus b a Catac-.[ex aquain potu,aut eclegmate cum refina therebinthina dantur: calculofis, difficilique urinae in pafTo n ' «P v *v* 0 auxihantur:illin«£tu cummelle,8clad1ehepaticis,tuffi,&inflationibuscoli, c nucisavellanaemagni- cumtudine: quinis,feptenifv.e praefumptis,ebrietatem non fen tiunt potores.Vulpes ii cum quadam efca eas amylovoraverint, emoriuntur. Gummienim calfacit,& adftringit: rejicfentibus fanguinem, potum auxilioeft:impetigines,quaefummumcorpus occuparunt,illitumcumacetotollit: tuflivetuftaecUmdiluto (a Qrib"vino potum medetur: calculofis cum paffo bibere prodeft. E nucibus Graecis, dulces cibo idonfiae, fed no legit.multominus valentinremediis,quamartiarae: attamenextenuant,urinamciunt. Recentiumfeucum c Meumfuo putamine 3 humida ftomachi vitiaemendantur.]

limplicu

MygdaU tam dulces,quam arnam frucliu funtubitfo vitlgu notifiimi. Dijferunttamen inter fe: nam amara majore ter.2o 'excalfaciendi, exiccandicfj facultate prtedits funt, qium dulces: quofit, utetiamdulcibtis longe prmferantur ad ^"orfmcraffos, pituitofoscfe bumores expettorandos.Arbor eft Amygdahis,Jpettat<e fatisproceritatis,caudice craj[o.raro tamen,re~ confide-fto,corticeafpero,paxcitradicibus.fiqtndeniplurimumfinguUnmtiturraAice,robufta,grand!,althdefcendente. Folia "tio.habetperficoper omniafimilia,qua quoq 3 tota amulatur planta, nam&flores in amygdalo (pettarentur, quales tn Perft-co,nifibujtts fiturationpurpura rubefcerent.Floret vere incboante.Nuces edit cordit figura,quaantequam obdurefcant^integra cum putamine comeduntur, & prtfertim ab utero gerentibus, funt enim gufttii non ingrata.Duplici contegunturputamine, quemadmocttonjuglandes :funt alia majores,ali<e mmores.leguntur Augujlo menfe ad jinem aftatu, cum ex-tima earum tunica debifctt. Traclugaudent calidiore, quojit ut m Apuha, Siciliafe optinu jCopiofiJsinuijproveniant.

Gaienus dulces paucis perftrtngens li.u.de alimeritoritfacultatibusfic ifiquit: AmygdaLe nibilprorfus adftrictoru facul- Amyg-tatisfortita funt: fola enim extenuandi,atij s abftergendi vi pollent: qua tim vijcerapurgant, tum bumorum epulmone,ac tborace excreatns moliuntur,acpromovent.Dulces rmpinguant,lateris dolores, ac tuftm fedant, &pr<efertim earum qj I ,cremor.Oleum ab itsexpreffum mulcet intnnfecos dolores omnes,inteftiriorumprafertim, uteriac renum, fi caiidum fexunciarumponderebii>atur,eft enint certum auxilium. Et de utiocj 3 Amygdalarumgenere dijferenslib.6.ftmplicium medi-camentorum,prmioamards,deinde dr.lces profequitur,his verbis: Amygdala,qiu quidempaiam amara furit, omriino ex-

tenuandi vim pofiident : quod &qualitas ipfa tndtcat, &ex-perientia comprobat. Ac de amara qiiidem qualitate tn qudrto Amyg-horum commentdnorum proditum efl. Caterum duo expe-fientia exempla proponi fatis esl, unde vim eorum pofits di- facult»^,fcere. Stquidem epbelim expurgant, & excreatiombus expe-clore pulmonecfe, crafforum lentorumc^ humorum impetidioconferunt. Porro h<tc oftenfa funt genere quidem incidentif,

Jpecie vero extergentis ejfe facultatis. Quin & quod per ac-cidens facultatem item habeant ab objlructnne liberandi,& ipfum fupra deuionjiratum ett, fed & experientia mon-I ftrat: nam in jecore crajforum, vifcoforumque humorum triextremis vafis impattorum obftruttiones abunde expurgarit;cxpediuntcfc. Outn & laterum ddlores ab ejufmodt caufa na~tos, & lienis, & colt, & renum fanant. Porro & ipfa arborumverfafimitem fortita vim eU: nam hujus radices cocla, at-que tllita ephelsis purgant. Otjotquot vero funt amygdalddulcia, & ipfa levtculam amaritudinem pofident -, qua ta-men dulcedine fuperante occultatur e&lerum id temporisfpatio clarum fit. Demonftratum autem retrb esi, qualitatem Amara»^dulcem moderate effe calidam: hactenusGalenus. AmygdaU,utTbeopbrafins , & Plinius prodidere, ex amaris dulcesjiunt, pa&o fiiifi circumfoffo ftipite, & ab ima parte circumforato, defluens dulces.undique bumor abftergatur. Et contra, dulces amarefcunt,fi primo germinatu tenella arbores a pecore decacuminentur.AmygdaU (ut etidm tradiditGalenus) non multum fuppedi-tant alimenti: quanquam eis plerique utuntur, & ad robo-randam venerem, & ad rejiciendas vires. Amara gallinas,&gallinaceos necant,ft ab iisdevotentur. Eadem contnts,& fronti, temporibufy tllit<e, capitis dolorem mulcent, &fomnum conciliant, & pr&fertim ,fiaqua Verbenaca excipian-tur. Hdc utGrtcis t^uvyJlot^ou, ita etiam Latinis AmygdaU Nomityi?vocitantur: Arabibtts , Jauz., Kauz.,feu Lauz.i: Italis, Mando-le: Germanis, 9}?<inbdfern.' Hifpanis, Almendras: Ciailis,Amendes: Bdhemis, Mandly.

+ ift vulgatis Grdcis exemplartbushicnoii legitur *jxJlvoa/Ax, id eft,&mentha. Veriim diclionem banc vertit Mar-celltts ex antiquiscodicibus,quos habuijfe teftatur: eam quotfa & Ortbaftus, & Serapto ex Diofcoride tranfcribunt. Quyt

ut verx Diofcoridis lettimadftipulantur, ita boclocomentham addendam ejfeputavimus.

T 3

Amygda-f