2IO

And. Matthioli Comm.

10

Ep'meli.>Gjl.'.

tatur, ampliorefigura, quodfepromijfuni, nervofum, apio tenuius, oblongius, totumcfe circumtufum eft, &pediculo te-nui, ac longo depentlet: antequam decidat, vebementer rubet.Radice numerofa, altatfc arbor cobxret: ob id diuturna, &inextirpabtlu eji: batlenus Theopbraftus.Qtu fane yerba certofunt argumento,eam Diofcoridis lettionem plane deprava-tam ejfe, qua buic Mefpilorumgeneripyxacantb&frondes reddit. Qmnetiamfolium explicant oxyacantba a Diofccrideoxyacan■ e i us tn hiftoriafilentto dijtimulatum, quodfcilicet apii modoperambttumfit dtjfeclum. Sedillud etiam non ignorandum,th,r in- tantamoxyacantl)£iumbacMeJpilomterceftiffecognationem,titftMefpilitshxcoxjacantbxinferatur,omniuJpeciofiJii-feica. m a proveniat, & longe magis fruclifera evadat. Sed ut redeamus eo, unde codicis menda, qudt, librariorum incuna eft, nosdiduxerant, dicimm quod Aaaroli vocata fruttus nullisprorfus notis reclamant Mejptlu, quaprimo loco a Diofconde de-fcnpta /urrt. Siquidem ii exiguifunt, terna includunt oficula aliis Mejpilts duriora: quanquam magnitudine, &forma^ dijitmih, feramfentiunt maturitatem, origratibabentur,ftomacho noninjucundt &reltqutsdemq 3 notis, acqualtta-Aroau/ tl ^" s M° rum Jpecicm adeo repr<efentant,ut nonaliudhac inre ajferendumputaverim, quamqubdtdenifint Az.arola,& Diofcoridis Mefpila a quibufdam Aronta ditta. H<tc cum matuntatem fenferint, guftui baud parum placent.-quo fit, utMefpilu5 abtncolispro delittis, nonfolum cruda expetantur in cibis,fed tis etiam faccharo,mellej 3 aJfervataedamur. Eademgra-ai.era. tijsimusfunt cibus uterogerentibus: quippe non modo fapore placent,fed earum malacu fubveniunt.Qu& porro Mefp/h a-

Itqtabus Setania, & Epimeltdes appellantur, vulgaribus nc-II. MESPILUS ALTERA. flratibm collata nihil inter fe diffentire comperiuntur. Foliis

eft mali ,fed minoribus: ftoresfert albtcautes, cotonea maii <e*mulos-.fruttumrotundum, tattere umbilico qutnc^acutispro-iejitbus coronato: Habeturin vineis, bortts &fepibus.

_ propter nil mirum fcriptis mandajfe Diofcoritiem , alterum 2 o' bocMefpiligenuscopiofum tnItahanafci. VeruntatnenGa-lenum Lptmelidts appeUatione altam arborem a noftr-attbusMejptlis diverfamfumpfijfe, liqtadoconjlat. Ouantioqutdemltbro6.fimplicium medtcamentorum fcribit, ejusfiuflum a*cerbum ejfe , & ventriculo noxntm : Epimehdaautem aru-flicts ltah<£ anedonem nominari. Hoc infuper illud confirmat,quod Galenus de utrofc Mefptlorum genere, ftorfum dtver-fts capitibus tr.tdiderit. ln Mejpilorum btftoria Serapto aper-te ballucinari deprebenditur , qutppe qut forbt titulo omnja,referat, quk de tttroc^ MejpUorum genere fcripftt Diofcori- 30des. Verum etfi hac tnreis quidem aberret, declarat tamenprimum Mefpilt gentu nobis Italis Mauritanosfecutts Az.aro-lum effe: namq 3 is Arabico idtomate Mefptla Zaror appeUat.Vulgaria Mejptla devorata ccehacos, dyfentencos, & dtarrbceaaffettos juvant. Siftuntfaucium,gutturis dentium, &gingi-varumfluxiones,ubi eorum decotto oscoUuatur. lnhocft tnfi-deantfcemtnx, menfium abundantiam ftftit. Fit eJiccts Me-fp<tlts, rofarum fucco exceptis, addttis aliquot Caryophyllts, &coraUiorum rubeorum nonnihil, quinetiam mynfitcx riucis,cataplafma, ori ventriculi admovendum, ad compefcendas vo-mitiones, &pr<efertim, ubi cibus rejiciatur. Siccafolta in pul-verem afperfa, recentia vulneraglutinant, &fangutnis pro-ftuvium Jiftunt : ideo dantur qttofe utiliter ad cruentas re-jetliones. ln fumma ubi adftrittione, corrcboratiov.eq^ opitsjit,cumfoiia,tumfiuttusplurimumpr<£ftant. Mefpilorn: of-ficula, tn pulverem contrita, calculos i renibus valenter pcl-., r .. lunt, ubi cochlearis menfura ex vitio inquo vulgan petrofe-

rumvi-" ^ tntr adices decocl<nfuerint,eb;bantur.Mefpilorum viresreccnfuttGalemishbr. 7.fimpliciummedicamentorumfci>iqt<i-res ex ens: Mejpilijruclum, alti tricoccum nominant, quod tria tnttistn untverfumgeratgrana, qitvrum unumquodtfearbo-Gnen. r j, s e ftr> men> ceu ea; q, u in ma i u inveniuntur, ipjius mali: & acini, ipfius vttis: &ficus, minutaillagrana, quas cenchra- ^ 0midas Gr<cci vocant. Arboris bujusfruclus admodum acerbus eft,vixc^ edipoteft■ ventremftrenuecoercens: quin & tnger-minibus,&foiiisacerba b<ec qualitas nonpaucareperitur. lEtlibro 2. de alimentorum facultatibitsfic inquit: Horum ea-dem quocfapradittiseftratio: ambo enimadftrtngunt,fed multbfortiiu Mejptla, qtidmforba.Quamubrem alvofluentt incibo accotiimodittjsimeexbtbenturforba tamen tpfisfuntfuaviora: prorfus namq 3 ntbtlacerbi, ut Meflpila obtinent,fedfuccus eorum citra acerbitatem aufterus eft.lliud porro neminem puto latere,bac ontniaparce,non affatim,ut ficus,uvasq }effecomedenda: ntquaquam emm eis,utctbtsfedut medicamentispottus indigemus. H<ecnoviJje longetibifuentutilius,qttamfiprtmam bujus dittionis 'ovuvfyUabam ab antiquis Atbenienfibus per, 0 ,folum prolatamfcriptatnfc fuiffe cogno-fcas Mefpila, nuilis intus ofiiculis, mtftt ad me Verona Francifcus Calz.clarius. Arbor uh7tt\oi> 1//.'.i-j7i'<m< Gracis, LatinisMefpili item Mejpdus,& Mefpila nominatur: Arabwtts,Zaror feu Zarur.& Alz.arur.Mefptlusprima :ltahs & Hijpanis Az .aro-fineoffi- lo. Mejpilttsvulgaris, Gr<zcisM.io r ni\@- h ltaiis Nejpoio: Germanis, "Dlcjpc^ Hijpams, Nefperas, GalOs, Kefplter:

Nomini Bohemis ^yfipule.

' t Ne videamur bic temere communem letttonem immutajfe, qu£ eflpyxacantbx, leclorem admonere not> alienumduximus, variam ejfehujus locifcripturam in Gr&cis tum imprejststttm vetuftis exemplarihis. Verum eanobismagisprobanda vifa funt, quababentpyracantbam veioxyacantbam (idem enim effeputanuts,) innixi rationibus, quasincommentario addttximus. 4

Mefpilus duplex habetur .LMefpilus folio apiiC. B. Haec Aronia Dio /cor. Anthedon dicitirr Theo-phrafto &Plinio.MefpilusAroiiia ,Dod.gaI .&foI .Gef .hor.Lob.Tab.]VlefpilusprimaLac.taft.PaliurusAfricanaRuellii,qua2 8c vinofa cognominaripoteft,Gef.hor.Mefpiiusproprie,Cord .in Diofc. Azarclus

Caefal.