2 o 8 Ancl. Matthioli Comm

Armeni-aca.

10

20

niacorum,eju% fere fapor is. At ex Armeniacorum genere non elTe, nucleus oftendit, qui ut perficorumftnatus eft.Serotina majora, alia minora:majora vel fla va, quae aCotoneis cognominata,vel alba,vel vi-ridia,vel buxea;minora, vel rubra,quae fanguinea dicutur,vel flava. Ratione faporis, dulcia 3 acidaj vino-fa,amariufcula, auftera.Ratione oilium, quorundam olTa a carne feparari non polfunt,qu£e dura na ai-cuntur,non quod fervari diutius poifint,fed ob carnis fubftantiam duriorem,qua? modo candida,modolutea, nunc ex albo fubrubea: in quibufdam nuclei difrupti obfervantur.Sic & figura differunt,qu^damorbiculata, qu^dam in rotunditate oblonga,qu^dam cotoneis iimilia & colore & odore,qu£eprimas te-nent: qu$da a nucis fimilitudine Nuciperfica: alia qua? mangonio fafta perficaamygdala vocantur, obnucleum amygdalorum modo dulcem.Sicdeniq} ex his cpfdam lanuginofa, aliaglabra,la;via,exterms& interius virentia.I V. A a m t n i ac a malus exgenere perficorum Galeno, quare prascocia,inter perficarecenfuitPlinius:h3ecdifferuntfapore&:magnitudine,funtetiam parva,prunisvulgaribusnonmajorajalia ut mediocria perfica, alia majora inlitione,aliasexigua: funt & candicantia nucleodulci. Dicunturpraecocia & perlica minora, Brunf.Perfici quartum genus, Lon. Malum armeniacum velprscoquum,Gef.hort.malus Armeniaca,Cord.in Diofc.Lob.Dod.gal.& fol.Lac.Lug.Caft.Armeniaca,Tab.Cselal-Citria. pino.V.Cir ri A .Limonia,Arantia,triahcecmalorum genera in officinisufitata,adunumgenusperti-nent.Citria Theophrafto wcHinovh TiffcWearegione: Malum Hefpericum & Chryfomela AthenEeolib .^.k /r^ocGalenoMedicamalus: quibufdam Afsyria: adnumeratBarbarus in fuoCorollario,Nupti-alia prf grandia & melonum orbiculata facie. Varietas enim eft pomorum tam in magnitudine quam Ia-pore: quadam in molem decem librarum pondo excrefcunt:quae Gallis pomcires,quafi poma citria,vo-CMntur aliahisminora:aliaLimoni1magnitudineautpaul6majora:faporevehementiore &remifliore:iiem dilutiore faturatioreq; colore.De his vide Theophrafium^.hifi.^.. i.de cauf plant. 22. Plinium lib.

Limoais. i2.cap.5.SoIinum cap .49 .Macrobium3.Satur. ip. Palladium in Martio. Recentiorib.dioitur Malus ci-tria,medica,citrium. VI.Limonia mala ex citri genere funt, fed minora, cute minus crafta, fucco acidio-re.Plures differentif :aliaoblongiora afperiora,cortice cralliore,fucco dulciore, qu^ maxime proban tur:al ia l^viora,cortice tenuiore ,fucco acidiore:funt in Hifpania,vix nucisamplitudine,odore caeterispr$-ftantiore,arbore excelfiore,fic & pufilli dulciifimi in Zeilan habentur,Scaligero atteftante:86 in Syria infylveftribus frequentia exigua & acidiilima. Recentiorib. Limonia, Limones.VII.Aurantia mala forteab Arantio Acha jx oppido, vel Arania a gente ejus nominis in Perfia: aliis a corticis colore luteo, quareAurea Virgilio: an Ceftianum malum Galeni 2 .de compof.fecundum loca. 1. forte Martianum malurnapud Suetonium in Domitiano.Sunt qui CitrangulumAvicennae &Mefuei ftatuant.Cenfentur infitio- Jone ad nos deveniife:Si enim Arantius Citro inferatur, Arantius vix cubiti altitudinem'excedet:at fi con-tra u itrus in Arantio,ad magnam proceritatem pervenit.V ariant fapore fucci,acido,dulci,medio feu vi-nofo. Dulcia fuperficie magis funt glabra,l^via, mollia-.acetofa duriora ac afperiora.Cutis colore magisviridi, magis flavefcente,qu3e citreolus,magis croCeo,quae Citrangula dicuntur:reperiuntur etia fine fe-mine,& alia in pomo duo genera acinorum habenr.noftris amarus eft cortex.-meminit Scaliger inZeilanhabericorticedulci &fuavi. Variat & corticemodorugofo magis minulve,aliquando extuberat forma

rotunda, aliquando oblonga papillaru inftar. Recen-P Y R A. tioribus Aurantia,Anarantia& Aureamaladicuntur.

VIII. PomaAdami: hK-cfoliiscumlimonibus (fedmajoribus) floribuscum Citro,fru<ftu,fedtrip!oqua- 40druplove majore, cum Arantiis convenit. Poma A-dami, Cord.in Diofc.Caft.Lugd.Citriusaltera, Cord.hift. Malus Afsyria , Dod. Tab. Pomum Afsyrium,Lob. Ponziras, Caefalpino.

Auratia.

Pomadami.

Pyrorurr;conude-rauo, &.genera.

A 71M.

P Y R A.C X X X 11.

C AP.

5o

PYrorum multa genera. Q ujb tamtn omnia ad-ftringunt: proinde adduntur convenienter in re-pellentiacataplafmata. Deco&umeficcis, &crudai-pfa alvumfiilunt: jejunos efitata laedunt. Achrapyra-ftrigenuseft, o^uodtardiflimematurefcit. Vimpyroadftringentiorem habet , & ad eadem convenit:ftringunt etiam ejus folia. Lignipyrorum ciniseffi-caciterhisauxiliatur, quosfungiftrangulant. Ajuntfungos, fifylveftriapyracumeis coquantur,innoxi-os fieri.

QVoniam Pj/ra vulgatifiima funtnonmodo inltalia , fed 6°ubic^ in tota Europa : qut provemunt ubifo m colh-bus,agris, vineis, bortit, & virtdariis, fylveftria vero locisin-cultis &in fylvis. Varia ejl quocj., Pyrorum facies: quod citmomnibus notumfit, quemadmodum & planta: tdeofuperva-•caneum duxi eorum arboresperbiftorism explicare. Multaacvaria apudnos Pyrorum numcrantur gcttera, quemadmodum& apud antiquos, odore,fapore, colore, forma ac prover.tu dif~ferentia. Qutn etiam & fylveftria quofr copiofa vifun-tur. Antiqui, ut Plinitu refert librt &captte decimo quwto

celebra-