/

184

And. Matthioli Comm.

Cafhnea jdmodumapta eft-fiquidem non modo ex eafiunttrabes, tigna, ajferes,&pedamenta,fed&cadorum CDjlx&eo-iT/livc e- rum ctn[im: ver "'" 'gn*™ mepta.' Montium, & opacugaudet magit quam campejlrtbus, & apricis. Creavit quotfo na-luial. ~ turaaliud Cajlanearumgenus, in orientalibiu regionibus, de quo tam apttdantiquos, quani recentiores f quantum vide-rimlegerimj 3 ) nemo ejl, qui meminerit.Arbor ejlCajlanea lucJpectat<tproceritatis,foliopenrapbj/Ut fents tamen divifu-7is fed longe bumana mantt, quin etiam Ricintfolio,grandiore, longoac tenuipediculoappenfo.F.cbnwsfert in cacumtne,magnitudine nofirattbtts aquales,fubrufo colore, veritm duriore ac craftore putamine, aculeti raris,fed robtijiis acjirmis,& caloreflavefcentibtu rfingulifingulam includuntcajianeam nojlratibusferefimilem,crafiorem tamen rottmdioremq 3amice fubntgricante ,praterquam anterioriparte,qua ir.terno ecbtni putamtni conjungitur.ea enim albicat,macula cor-disfguramprsfeferente, quemadmodum videmusin repentis veftcarinfemme. Totus tdemrobujlttsefi,ftmplex tainen,nullam intrafealiam tuniculam babens qtu carnem ambtat illifimilem,qua noftrates caftanea conteguntur.Sapor pulpdtvulgarib.ferefimilts babeturfed dulciorpaulo,nec adeo mandentib. gratoft tamen exftccofructu id quidem recfepercipipotefi.Adfitringunt, &fiatM devoratxpartunt. EQVINAS bafce caftaneas appellant Conftanttnopolitani, quodanhelo-fis.ac tufienttbus equisplurimum auxiliiafferant deyoraU Dantur quofcfanguinem rejtcientibtts. Plantx ratnum, unacimprdgnanttbusecbints mifttad meConftantinopoli Gulielm. Quaccelbemts Flander, medicis mftgnts, unacum quamfrum"r flurimis aliis, de quibtts in epiftolis latins diximtts. Caslane* vebementerftfttmt tum alvi, tum ventriculifluxionss,tdq 3iet. maxime ficca: quin & fanguinem excreantibus profunt. Trit<t cum fale melle^ ,fubaclrabtdorum canum morfibusiittliter impountur: & cum bordeacea polenta,& aceto illitte mammarum durtttas difcutiunt.Venerem excitant eo quodflatumgignant. Largitts in cibis fumpta capiti dolorem inferunt, inflant, alvum adjiringunt, ac agre concoquuntur: at~tamen qum cineribtis obruta torrentur,vulnerato prius in latere cortice,crudis&elixis innocenttores redduntur,prnfertimfi cum ptpere, &fale, velfaccbaro edantur. lnterior cafianearum membrana rubens, qua albicanspulpa circumveftiturex vtno aufteropota, duarum dracbmarum pondere,fiftit valenterimmodicos omnes alvifiuores,&fanguinis rejeciiones,quinetiam cumparipondereramentortim Eboris, albafceminarum profluviacobibet ex aqua alba Njtmphejt haujia. DeCaftane- ca fl ane is dtfferens Gaientts librofecundo de alimentorumfacultatibus,ftc inquit. Caftanet, omniumglandtumfuntpra-ftantifitma. Sitntqta bosfructus Xo-ssl.Mvt: appellent: bi namifc&foli interjiuclus agreftes alimentum memorabilecorporiprabent: hacleim GalemtsAlludporro in bisverbis animadvertendum, qubd Caftane<e,quamvis eas Gal.plurimum nutrireprodtderit,nor. tamen in ctbts commendantitr.fi comedanturfrequenter. Kam^ tttidem aucior eft Itbro de tentti vichts ra-tione,ftntHU in aqtta cocta,ftnt toft*,ftnt etiamfrixa. femperefitantibus noxam tnferunt,mttltocj 3 magis,ft crud<e. edan-Nomina, tm . Quodetiam Itbro decibisboni &malifuccimemoris,mandavit.Cajiane<t ita Latinis vocata,Gr*cisY.x<?xvxpaqJlix.vm HxKxvoi, u Jhcs it Xc7si(*x dicuntur: Arabibus, Sadianalacb, Caftal, & Stebulot: ltalis, Caftagne: Germanis,

^CfTcn; Hijpams, Marones: Gailis, CaJfaignes: Eobemis, Kasftanj/.

10

20

arum vires exGil.

3°

Caftanea hx ? xvx & * x < txvhx , aCaftaho Magnefiue urbe, Phocioni: NuxheracIeoticaMacrobioPlinius lib. 1 f .cap. 2 ^generaofto recenfuit. ApudGermanos triplexgenus, unu fylveftrium & duo fa-tivarum.Sy 1 veftrium proventus in Alfatia inferiori:fativarum qu^dam minores,que populares & cofti-v» Plinii videntur: quoeda vero grandes ex Allobrogibus allatae, quas Marones appellant. Verum figura8t fapore etiam diiferunt.Nux EuboicaTheophrafti cenfetur,quam J uglandem aliquando Gaza vertit.Caftanea herbariis dicitur. II. Caftanea equina Lob. Caft. Cluf. Pan. Lug. Tab. Ca?f. qui dubitat anfitMyrobalanus folio Heliotropii Plinii.Addit & tertium genusLugd.hiftonaCaftane^ humilis, proveni-^ a t t a entisadmontemPiIatinonlongeLugduno. Quartum

kj Pi. L L A. habet Monardis, & exeo Caltor, Caftanearum pur- 4-°

gativarumex India.

Kymr.

GALLA. CAP. CXXIII.

Ga '!aruconfidct.

GAlIa fru&us eftquercus. Aliqua omphacitis ap-pellatur x parva quidem,fed f articulorum manusmodorugo/a, folida, nullo foraminepervia. Alteraaplana, levis,pcrforata. Eligi debet ojnpbacitis,qu£e ef-ficacioreft. Utriufq; vis vchementeradftringere: trit$excrefcentiasincarne,fluxionesgingivarum&uvf,at-que oris ulcerationem cohibent. Nucleus dentium 5°cavernisinditus, dolorem fedat. Crematsecarboni-bus, donecigneflagrent, &vino,aut aceto,autacidamiuiacxtinftae,fanguinem fupprimunt. Deco&umquibus infiderc expedit, efficax eft, &conrravuIvasprocidentes, fluxionesque. Capillos denigrat, acetoaut aqua maceratse : dyfentericis, cceliacisque cum vi-no , aut aqua tritae convenienter illinuntur , autbi-buntur : obfoniis addi debent, aut integra? in aquaprajcoqui, in qua nonnihil excoquendum eft , quodhisaffe&ibusconferat. In fumma his utcndum adad-ftringenda, autfiftenda, autliccanda,quaeopusfunt.

GAlU vulgo notifsim<e funt eoscj 3 ferunt arbores om-nes ( ut Piinitts auclor eft ) qu<t &glandem. Nafcttnturfoledegeminisexetmte: &fuftunimto exctpiuntur, arefcuntprotinus , nec ampluts adolefcunt. Quercus in Italia pr<eterglandes duo Gallarunt genera ferunt. Minores qu<t rugoftcute Jpeftan.tur , fullombns , & cortarus expetita } qu<eGrxco nomine emphacitides dicuntur. Majores verb,

quA