Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli Medici Caesarei et Ferdinandi Archiducis Austriae, opera quae extant omnia
Entstehung
Seite
165
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

In lik primum Diolcoridis. 165

incifarufnunciamunam: Atquelib.duodecim,ftentinollaobturatahoris 24.deinlento igne abfq; fu-mo ad medias coquantur: refrigerata coletur, vitro indita loco calido (ficenim diutius incorrupta per-durat) referuetur.Hujus aquae calidae unciae decem aegro purgato exhibeantur mane,totidem ofto horisa prandio in le<fio & ad duas horas fudare debet: V iftus obfervatur ut in decofti ligni exhibitione,fblumpotus variat, qui idem elfe debet cum priori, ciim duplex non paretur ut ex ligno. Hic modus trigintadiebus (nulla alia purgatione intermixta,cum largus fudor fatisfaciat) continuis obfervari debet, segroin conclavi remanente. Poft id tempus, a?ger 4.0. diebus cibis boni fucci utetur, & vini loco fit aqua hocpa&o prfparata: Sume radicis taleolos parvos deco&os in umbra exiccatos unciam una,infunde per ho-ras 24,inlibr.i2.aquae,dein utpriusad mediascoquatur,Scadufum(fingulisdiebusdecodlioneparan-> do)fervetur. Smilax aspera PeruvianaC.B. SarzaparillaCaef.obiimilitudinemcumfaiilaceafpe- a fp erira, quam Hifpani Sarza parillam (quali dicas Rubum viticulum) vocant.Zarza parii!a,Lac.Dodo.Mo- nomina.na.Lugd.Salfa parilla,Lob.Tab.Sarfa parilla,Lon. Smilax afpera in Zacynthi infula, quae falfa parilla ( srfliliXeft,diverfaa fmilace afpera Italiae, Alpino.Duumeft generum: altera radicibus tenuibus. colore alboadfulvumvergente,innovaHifpania:alteracrairiorib.radicib.acmagisfulvisautfubnigris,efficaciorquae U(u«.in Hondura juxta flumen quoddam reperiatur: de hac Monardes. Hujus ufum, Hifpani primum ex Pe-ru in Europam,nunc a triginta circiter annis invexere. V ariis modis & in lue venerea,8t in frigidis capi-tis affe&ibus exhibetur, ut habet commentator, at vel folius radicis decoftum, vel ipfius pulverem, velcum Guajaco & aliis mixtum.Simplicillimus modushic.-AccipeSarz? uncias ofto,aque lib. 12.coquan-tur adremanentiamlibraruquatuor,addeficcharilibrasquatuor. Hujusdecoftiexhibeantur,pr^mif-, fispurgantib. unciffitresmane& veiperi: velpulvistenuiilimusexpulpademptointerno nervodrach-mae uniuspondere, cumprsedicta decoftione mane jejuno ventriculo & ve/peripoft cesnam, cum viftuboni nutrimenti, & potuaqua; ejuidem, exhibetur: quidam pulverem cum vino exhibent. Vel hocpa-fto: fy. faifx uncias duas ; Guajaci uncias quatuor, jujubarum demptis oi!ibus,numero triginta fex,pru-napallademptisoffibusnum.vigintiquatuor: Florum borraginis, violarum,fingularumunciamfemis:

Hordsi mundipugillum, aquce libras duodecim: coquantur ad librarum o&o abfumptionem; cujus de-codtiexhibentur mane& vefperiuncisedecem, additafyrupi violatiunciauna.

pmj©-. rosa, cap. cxil

\

p Ofa refrigerat, x [ 8caftringit,]fediicca magisaftringit. ^Suecusrecentibusfoliisexprimitur, de- a OnbaKA>-feftisforficeunguibus(ficappellanturcandidaefoliorumpartes) reliquum inpilapremi,&teride- n £ D A j|j tbet in umbra,doneccogatur,8c ita adoculorum circumlitiones recondi.Siccantur etiamnum folia rofa- Cac. ^rum, continuo verfata, ne muceant, neve fitus in iis infideat.Aridis rofis,& in vino decoctis exprelfus li-quor,facit ad dolores capitis,aurium,oculorum,gingivaruiTh,fedis ) refti inteftini,ac vulva: penna illitus,autinfufus.Eademiinecxpreilionetufa,praecordioruniiiiflamm*ationibus,humidisftomachivitiis,igni 0facroilliniprodeft: ficcis actritisfenilnaafperguntur. Mifcerifolent vulnerariisantidotis,atquecom-pofitionibus, quas anthcras vocant. Folioutuntur incallibleghara. Flos, quiinmediisrofisinveni-tur, ficcatus, gingivarum fluxionibus efficaciter infpergitur, Capita pota citamalvum8ccruentasrejeftiones fiftunt. ^

rosei pastilll c a p. cxiii.

PAftilli, quosthodides.vocant, hac rationeconficiuntur. Rofarum viridium,quJEnuiloanteahumoremadefaftae extabuerint,drachmf quadraginta, Indicaena rdi drachm&deccm^nyrrhx drachmae fex,tritaedigeruntUr in paftillos ,qui trium obolorifm pondusxqutnt: /iccatiqj in umbrain fiftili non pi ca-to,atq;obturatoreConduntur .AJiiadjiciuntcoftidrachmasduas,iridisUlyric£totidem, 8c vinumChi-umcummellemifcent. MulieribusmoniliUm vice collocircundatoufuifunt, adretundendumgravefiidoris virus. Tritusetiamutunturadil!itiones,&diapafmata, quaefiuntadfudorescoercendos, itaut a balncis inarefcant corpora, dein frigida aqua abluantur.

ROfit adeo vulgariseftplanta, ntfuperfluum omninojudicaverim ejushtfleriam a me defcribi debere. Esi domeflica B-orarum& fylveflris. Domeflica multafuntgenera, qus. tn ufum medicum veniunt. At vulgatifitnu in Italia trium funt C0D, ^ er »generum albicantes, punicex, & qu<t ex albo rufefcunt, quas vulgo appellant incarnate. Praftantijsim£,quie puniceo co-lore rubent: proxima laus iis, qus, m rufum candicant; vihpnualbicantes,in quarum tamengenere ea odoratijsima ex-cipiuntur,qtuHetrttfcu Damafcen#,& aliis Mofchettevtdgodiciintur.Siquidemnonmodoc<tterasexcellunt, quododo-re admodum fuavifragrent,fed quod etiam magis alvum fubducant, id quod indicat earumjucundifitmm odor, Urbanainbortis, viridariis,pomariis & vineuflorent.Sylveflris infepibus,fenticofis, nemortbus &campeflribusprovenit.Rofc di-verfispartilms conftant, quo fit, ut pro diverfls tam mternis quam externisparticulis,diverfum quo^temperamentum fi-biafcifcant.Primum itaq 3 terreflribus & aqueispartibus, qux tameninipfts medtocriterfehabent, Jubftanttam &aftri-ttoriam factdtatem acceptas referunt. Ab aereis vero &fubdulcem, & odoratum faporem affumunt. Ix his demum,qu& tgnis naturam fequuntur, amarorem concipwnt, ac ettam coloris rubedinem, qu& fcilicet rubicunda fpeclan-tur, quofit, ut plus infit caloris puntceis, quam fubrubentibus. In recenttbu; aftricliontpraftat amaritudo, infic-cis vero minime : eaq 3 propter compertum eSl , earum dejtcienda alvt facultat >n , quam priores Qraci non ani-tnadverterunt, tantum ex amaritudine provenire, ciwt recentes alvum fubducunt, f.cca verb nequaquam. Succus ^ brarutnfnedicamentis componendis expetim, prtftantior e puniceis elicttur, item tx fubruttlis , veriim huic inftrmior fa- difutiHmcultas. Dilutum Gr&cis e quo rhodopharmacum alvttm innoxie dejtciens conficiunt, pleruma, ex fub-

rubefcentium maceratts aquafoliis paratnr: etft hacin re iis Damafcetta Hetrufcis vocata longepr&ftent: quippe ex ea-rum vicenis devoratufolnsfaale qtudem, &citra noxamfubducitur alvw. Rofarumfuccus referat, dtfcutit, abftergit,

&dt~