110 And. Matthioli Comm.

Jlrobilinam non aliter prafert Gxlenus, nifi quodomnes caliditate tantiim antecellat: fiquidem in univerfum in mldi-cantentii componendis a Diofcoride neqaaquam diffentit, videlicet quod mter omnes terebinthmaprimas occupet fedes,paulb po\i declaravit, dicens. Inter refinas optimam, tanquam medicarnentum tn multiphces ufus accommodatum,tnerito terebintbinam affirmaveris, v.on tarnen caliditate primas obtinere. Excalfacit, extrabit , emoUit, abfergit, de-Nomma. Arbor, qtiaGr&ceriftwt!®- LatineTerebmtbus appellatur: Arabice, Baton, Boton, Botin, five Albotin: Italice,Terebintbo: Gallis, Terbentin. Kefina vero ita Latinu vocata, Gracisnuncupatur: Arabibus, Ratim, fiveNa-tig: ltalis Ragia: Germanis, Jjfln;,

TcrebinthuSjT-f^/c^Diofcoridi^Galeno & Paulo: rff/fiy^Theophrafto: apudNkandrum legiturrf/^/^quo locifcholiaftes idem vult elTe quod Terebinthum herbarii vocant: cujus fruftum

^ Avicenna grana viridianominat:ipfam ver6refinam,Glutenalbotin,Nicandroalexiph.TEff*/w//V. Refi-duplex na omnis duplex eft,aiia liquida, alia ficca, ad quas differentias omnia refinarum genera referii polfunt.eft.Colo- Colophoniam videtur Diofcorides a pinu vel picea fumere, quse non ea eft,qua hodie utimur: cum no-ftra relina fi.t ficcillima, veterum fuerit liquida,quam aliqui cedri picem credunt,vulgo pixficca Greeca,noftu ^ dicitur: friftametiam vocant Colophomam: tk. Gr£ecifriaamrefinam,fimpliciter ^ vht ^appellant,utdiffert. 4« de tuenda fanitate, & 6. methodi, apud Galenum legitur.

n lot*6y{A. PIX LIQVIDA. CAP. LXXVIII.

DIx liquida,quam alii conum vocant,e pinguiifimis pinijpice^cj; lignis congregatur.Optima eft fple n--*■ dens,fyncera,l£evis. Contra venena,phthifim,purulentam excreationem, tulles, fu/piria, & pedorishumores,quidifficileextulliuntur,efficaxeft, eclegmatecyathimenfuracummelle dato: tonfillarum8c uvae inflammationes, angincEq; utiliter perunguntur: purulentisauribus infunditur cum rofaceo,&:illinitur cum trito fale ferpentium morfibus: adjefta vero pari cera, icabros ungues extricat, impetigi-nefque emendat: vulvoe duritias, ac fedis tubercula difcutit: cum farinaq; hordeacea, 8c puei i impubisurina decofta,ftrumas rumpit: cohibet ulcera,quce ferpunt,cum pineo cortice,aut fulphure,aut furfuri-bus lllita. Ca;terum cum thuris manna, & cerato profundos ulcerum finus conglutinat: riinisfedisScpedum magno auxilio illinitur: ulcerareplet, &c cum mellepurgat,quin & cum uva palTa,&; melle car-bunculos, & putrida ulcera emarginat, difrumpitque. Erodentibus medicamentis, quas feptas vocant,probe immifcetur.

nwfW, PICINVM OLEVM. CAP. LXXIX.

Orib. no y-. pj ce q U0C jpiffdjeon appellant,feparato liquore aquofo,qui fupernatat pici,ficut ferum[Iafti.]Na-*--'expafa,quandiu pix coquitur,fupra cortina vellera pura madefcut,acceptoq; halitu ejus exprimun-tur invas,idqjtandiu fiat, donec pix coquatur. Quas pix liquidaprsbet utilitates: alopecias capillo re-plet cum farina hordeacea illitu: quibus & lxquida pix medetur:jumentoru ulcera, fcabiemq, emendat.

AqvbsiSc vx*i*ios»!. FVLIGO LIQVID^E PICIS. CAP. LXXX.

Flt hoc modo e liquida pice fuligo: in lucerna nova, qufe ellychniumhabeat, nonnihil picis incendi-to, lucernamque fidtili vafe in clibani fpeciem conformato, fuperius in anguftum fornicato, inferiusperforat o,ut clibani eflefolent,operito, & adoleri finito: confumptoq; liquorenovum infundito, quo-zdfutEcientem ufui fuliginem colIegeris.Viseiadftringens,acrifque.llfuieftad pigmenta,quibus pal-pebraslinunt,& venuRant,Scadcircumlitiones. Item ubiglabrisgcnis pilosreftituioportet,ad imbe-cilles, lachrymofosque oculos, infuper ad eor undem ulcera non inutilis eft.

PIX ARIDA. CAP. LXXXI.

Concla- T Iqvi d a pixdeco&a in fpiifamcoit, [quamvocantaliquipalimpiflam,]quoingenerequasdam vi-finonle- l _^f c iniodoientefcit,[bofcascognominata:]alteraiiccaelt. Probaturpura,pinguis, + odorata,fub-grt Orib. ru ^ refinofa. Talis Brutia & Lycia, picis reiin£eque fimul naturam habentes.Calfaaoriam vimhabet:duraemolht, pus movet,tuberculapanofque difcutit, ulcera replet: vulnerariis medicaminibus com-mode permifcctur.

+ Hoc loco non ivuJlvt, id cft,odorata, ut communis leclio babet,fed i§u/l>js, boc eR ,vifcofa legitur in Oribafn codicemanu fcripto, hbro u.fimplicium. Harum lecttonum quafit mehorjnprobationepicisficc£,aliorumfitjudicuim.

ZMS W*. ZOPISSA. CAP. LXXXII.

O p i s s a m aliqui ajunt derafam navibus refinam cum cera,quam alii apochyma appellant. Ea diifi-^pandi naturamhabet: quoniam marino fale macerata fit. Alxi pineam re/inam hoc nomine voca-verunt.

TAmetft de plurilus Picisgeneribus, de oleo, earumqjuligine diverjis, acpropriis capitibus dtfferat Diofcorides: cttmtamen borum omnium biftoria notior fit quam ut a nobis explicari debeat, operd pretium non ett, ut de bispluribusagamus. Sed quontam fortajfe nonnullos delcttabit attdire, quonam modo pix tpfa conficiatur, ut illis &mibi fttTicis co- fitisfaftum, btc rem paucis aperiam, omnta^ de ea referam , qus. Tndentino traflu in Tlemarttm montibuscoram clare& paran- P er jp exI - Sic ergo picent, qtt£pafiim navalis dtcttur, eo quodptcandts navigiisfitapttfiima, artifices conficiunt. Vete-dx rano, res pmos,qu£prorfm teda confectx fintjrn particuUs fecunbus concidunt,ut ex alimm arborum trttncts ad cwbonis opus

fieri