In lib. primum Diofcoridis. 109
ricfa ipfam deindein aliis compluribtu Hetruru locis,videlicet in collapfts Romanorum <tdificiis ac ruderihus: fedfrequen-tem admodum injapidu collibus prope Pucinum caflrum, Adriatuo fwu non longe a Tergefio: faxofa enim & calidaamat loca. Ab bacftpe,dum illac iter baberem, &fruftus&folltculos caprarum cormbus nonabfimiles. quibufdam in-tus befliolisculicisfigurampra feferentibus,&refinam decerpfi: qua etfi omnium prafiantifltmafit, non tamendiu ett,qtiod Venetias defertur ex Cypro. Antea coclam afferebant,vel quod ejfet advectu apttor, vel quodimpofioribus ad adul~ tertbm-terationemaditushocmodofaciliorfieret: verumliquidautper fe exarboremanat, jam firequens faclaett. Caterim thin»,quiaterebintbina jamdiu in ltaliam non advebebatur (ut fupra inlartctsmentione dixtmttsj larigna non modotere-bintbint locumfibi vendicaverat,fed etiam cognomentum.At cum eodem loco a nobu depinea,picea larigna, abiegnafcrefina,&earum a quibtts colliguntur arboribus,abunde fcriptum fit,operaprettum qutdem non esi,ut bic tterum ea repe-tamus. Sciretamencouvenit,rarifiimaseffeabietesinmonttbusTridentmis, quxprater fluentemlacbrjmam,aridamfnndantrefinam-.fedfiquadam invemuntur bac e$l(ut Plinius inquit') arboris morbtts. Cujus rei mamfefiumargumen-tumefl,quodomntsabies quareftnamfundit, tabidaftt,putris&canofa Brafavolus derefinis dijferens, Pliniuminea- Brafi. o-rumbifloriaaDiofcortdedijfenttreautumat,quodfctlicet Plintushb.24. cap.ti tradideritfummasrefin/t jpeciesduas.fic-cam&liquidam.ficcaminpinu.zrpiceafieriUiquidameterebwtboJariceJenttfcoyCuprejfo. Diofcoridesverbexpinu,
& picea, & liquidam pr&terficcam baberifcrtptum reliquerit. Quos tamen melnts erat ftc conciliaffe quod quamvis af-ferat Plinius ficcasrefinas eptnu, &ptceacolligi: nonproptereaobflat, quominus ferantpanterbujufcemodt arbores &liquidas,&ficcas refinas QuaudoquidemmTridentinotrattup uribus vartififelocis, epinu,piceaantealongo temporecafis.foltfcfe ardore afiuantibusLiquidas refinasexudarecomperunitslartgru nonabfimtles: quodetiam ftpe eventt in af-feribus ex bifcearboribtuparatis,&tn tignu,veltrabibus,qu<e adificiis coaptantur. Verum enimvero rn.il/ni dicere Phniit20 erraJfe,qaodLiqutdarumgenerilenttfcinamadfcribat qtueslnoftramafticbe } caterisprofeltodurtor. Aih.<cfctreettarn Colr-convenit, quodqtt£mojfictnis Colopboma Htjpanica, Gracacfo dtcttur, tlltus jpecies esi qttam coqttere D:ofcoridesedocutt. pborvsConftatbac coloribus dtverfts, utpote cryftallina, hjactnthina, faturatocfc colore, pro refinarum ex quibus conficitur, va- J d *"rietate.-quippe (ut Diofcoridesait) alia candida eft, alia olei, alia mellis colore, qualts efi lartgna. Ottce vero a ColopboneJonu urbefibi cognomentum comparavit, ett (ut refert Plin lib. 14.cap.20.) prater caterasfulva: nec^ alta de cauja vo-catnr & Hijpantca, & Gr<tca,ntfiquodex tifdem etiam regionibus advehatur. Attamen animadvertendum esl altam abbac, qutnefyfrtcla, netfeexcoclaett,haberiColophoniatn: fiquidem fcribitDiofcoridesqubd pinea, piceaq, liqutda,acpinguis reftna ex Colopbone ajferebatur:ob td<jf s Colopboniaper excellentiavocabatur.Quod ttem refiatur Galenus I1.7 decompof med.pergenera,ciim mquit. Oupniam veropiceatn refinam &friclam, & colopboniam appellare confueverunt,fciendum venit, aliam quxndam effecolopbontam Cbi<t mafitcluperfimilem, molltens aiiqtttdbabens, quemadmodum30 illa,&thus. Ethbro2 ejufdem. ER,inquit,interliquidasetiamcolopbonia tburisredolens, quanonnuliis folavocaturcolopbonia,odoratu fuavitatem quandam referens,, nt abietina,&calore ftcut illa mediocripradtta: nafctturadmodummodica, atq^ob idpretiofa esi. Forrofiquijpiam diceret, noncognovijfePltnium, nec^Diofcoridem, hquidam abte- AHegnagnam, quam aliqui lachrjmam, nonnullt vero abietis oleum nuncupant, ettm ne tantillum qutdem a verttate defcifcere liqi icUputaverim: fiquidemhi dehquidaabiegna (quodlegerim) ntbilmemoruprodtderunt. Terebtntbtnarefinaattxtl atur p]' 0 ^ &laterum doloribus,fanatcumlabiorum,tum facieirimas. Scabtem &impetigmem delet tlhta, uicera expurgat, & ?nn 'ta."vulnerarecentiaglutinat. Splenemattenuatf<tpedevorata, valet adarttculorum dolores nempead podagram,chtra- Te-ebin-gram, & ifchiadicos affectus, ubt frecjuenterfumatur ttnct£ pondae, additochamxpttys, attt falvia, uut ftacbadu tkinsereCp tlvere.Terebintht&refinarummtmtnitGalenuslib.8.deftmpltciummedicamemorum facultate,ubiita fcnptumre- U uS "liquit j Terebmthitum cortex,tumfolia tumfruciitsadfincioritan quiddam obrinent:fed & fecundo orhne excalfaciunt.4° Itaqttequodettam deficcent, mahifeftum esl: recentes quidemetiamnum humtdt^tnodice: ficciverb, ordine fecundo Terebin»adftringunt,roborant,repellunt. contrahunt. Cxteritntfructusartdiu propinquuseli etiam tertio ordinideftccantium. g7*eft enim adeocalidus, ut mandentibusprotinusejuscaliditaspercipiatur. ttaqueetiam uritiamprovocat & henibutpro-dctl. Patdo fupenus dereftntsdifferens, ftctnqtitt. Refins.omnesdefucant. &excalfaaunt Caterum inter fedtfcre- R f fna-pant,qubdpltu, ac minus babeant ingufiu qutdem acrtmoni<e, in facultat* vero caliditatis: tum quod alu p 'us. alu mi^ ru vire»nusfortitafuntpartittmtenuiratis:pr<ttcreaqubdnonnulLtadftrttt^onisjunrparttctpes, alu nequ..quam. Vrimas nieruttomniumnoninjurialentifcina-.eam vocant maftuben Nampraterquam quodpaucula et adestadjlrictio, adcoutfioma-chiventriffy&jecorisimbecillitatibus, &pblegmonisconventat, tnfuperilh tntsi mordacttate Vacansdeftccatto: mini-mum enimacrisefl,&maximetenuiumparttum. Interal asprafertur terebtntbtna, manifefiam qutdem, nontamenfimilitsr atty maftyebe,adftrictionempojiidens. Caterum adjunctam h.tbet amarttudinem quandam, per quam magis50 etiamquam maftichedigerit. Obeandem qitalitatem tneSl &abflerfio, tantaqutdem ,ut&pforas fanet: quin etiamqti* w profundorefidet,C£teris refinismagis attrabit, nimtrum ciim tllts majorem babeatpartiutn tenmtatem. Attamenpicea,&hacetiam magis flrobilina acnores quidetn ea funt,fed non magvs tamen digerunt, nequeattrahunt.Medu tn-ter has funtpinea,&abietina,acrioresquidem quamterebinthnia.mttmtamenquamautpicea aut (hcbthna Habetporro etiam emoUtens quiddam terebinthina: fecu ndum locurn habet tn emnlltendo lentifcina, ficut & cypartfitna acrt*ftioni<e.Etlib J.decompofitionemedicamentorumpergcnerainquit. Etemm ceraadhqutditatem multopmgutindiget:atrefin£. qu<t quidem arid<tprorftis funt,modtco: liqutdx & ficcamquandam fubftanttamademptafiricraf.ttudinema(fumerepoftulant.ln ceris igitur non magna humtditatis,ac ficcitatis dtfjerentta esi: m re/ints ficut ettam tnpicisgene-re contra,artdsab bumidispermulthm differunt.Omnium ergo reftnarumficctftima eft. quam nonnull/ fnctam, alii co-lophontam appellant Huic fuccedit, qu<tex fichltbusintpura, nec frixa fumitttr, quam fipurges, in frtftammutabitur:
£o his ambabus ficcior esl, qu<e dicitur tktviv I vpvwnx^acfidtcaspineagernnnatto Hanc fane. ceufqualtdam inprafentisemplaftri compofttionem non ejfe idoneam ratus,abieci: ufusautem fum frscta & liquidis. Jam vero ex bts qnorp, non~nullt diutitu liqutdapermanent, quemadmodum terebimhma, ali<t cttotnarefcunt. ficutfirobtlina: media utrtufcj, efiabietma. Qutnettamfacuttatecahdtorest qtfdemfirobtltna, mox veroabietma, denideterebinthma: cuprefii refinantmtfcere non aufus fum, ut qu<t nonnibil adftringeret. Putabit forfan altquis nobtfcum dtffenttre Diofcoridem Ana-TLarbeumin fermone de reftnis hacverbafcribentem,prtmo de medtcatnatertacommentario: Exomntbusrefinis princi-patusterebintbin<tdatur. post eam lentifcina, tum eiqtudepinu radttur, &abiete. poflquaspicea. ftrobthnaj, nume-tatur: in hisenrn Diofcorides tanquam de infima ftrobtlina, opttma vero terebinthma fenttre vtdetur. Veritm egoexhis tribtts refintsflrobtltna,abietina,terebintbina, principemcerte firobilinam calore, fecundam abietmam, pofiremammebintbinam ejfe dtxi; liaftenus de refinis Galenus. Sed bac in re animadyertendum eft, qt od hoc inlococ&teris
K firobf-