92 And. Matthioli Comm.

Mibiquidem baclemuplacuit Serapionis mterpretaiiomfubfcrtbere, utpatettnprincipio bnjuscommentationis: mncvero quid, mibi fentiendumfit, fereincertus fum. Videntur enim verba illa Diofcoridis ita difitncla effe, ut duas Bdeltuoptimi notasfactant: quarum altera ejl,utodoratuin fit,cum fuijitur: altera,ut fit unguifimile. Sed relinqnitm dubitatioan ungttis odoratus, aut bumanusfit intelligendus: eo tatnen mclinat animus, ut putem humantiw unguem intelligi, quodPlin.lil>. x i l.cap. ix. debdellto differens, llattriano unguesreddat candidos, ciim inquit. Bactriauo nidorfiaus : mttlticfocandidi ungues. Ex bis nimtrum verbis liquet, Bdelliunt illud albts maculis ungut bumano ftmtlibits refertuin ejfe. Id qttodetiam videtur Bdellio afiignaffe Damocratesinfuis carmtntbuc, qttibuscypbeos compofittonem cecinit, &qua a Gal. refs~runturltb. i \ ,dear.tidotis, dum itafcrtbtt. T^civis tfl.w n^onn /Aictv, CJltXyix d'w^»s < f, xcxixXx.Sov ,3 s. Hxcdttocar-minafoluta oratione ad verbum fic vertemus: Junci odorati duodecim,&croa unam, Bdellit ungues dracbt/tas tres ,afba-latbi duasfemis.Sane quod DamocratesBdeliii ungues in cypbeos compofitionem addat,me magis movet,ut credam Bdel- iItum notampeculiarem babere, qtta unguittm effigiem reprxfentat: aut quod iliud Bdellium fit pr<efiantius, cui fint ma-cttla bumanis unguibttsfimiles. Sed b&c fortajfefufiius, quam deceat, utquidahi, & quidego fentiam in tilis Dtofcoridisverbis, exponerem, tta tamen ut malim erttditiorum quofcjudicium ejfe.

Bdelliumdenfatalachryma eftex arborequadam, Cerafo fimili cortice veftita, emanans,atquecirca ramulos in magnos grumos concrefcens, qui tam integri,quam confra&i ex Arabia, India,&vici-nisaliquotlocis adferuntur, unacumadhaerentefsepecortice &ramulis. HocmyrrhseconcretioneScBd II" a ^P e ^ u hmile,quare cenfuitquidamBdelliumMyrrhsefpeciem effe (quidam Animeefle voluit) a quaMvrrlu* differt, non folum quod arbores fintdilferentes, fedin eoquodMyrrhafitfragilior, &in igneutrefinadi&rt. ardeat: atBdellium magisnatuiamgumatisre/ipit, diiKciie enim ardet, & humore mollefcit, odor non

finegravitateruavis.SuntautemejusfexdifFerenti«:i.Majoribiisgiebisrufum,&:ciim frangiturinplu- 2^EJelW rimos grumulos diffiliens, mediocriterfplendens: i.Minoribus glebis fubfufcum, intusrufiuri, cumiL oT ^ ran gi tur rn ^uas partes quali diileftum fe dividens, translucens,denfum, lentum, plutinofum, pingue,&lachrymasalbascalidoinloco emittens. j.Nigru,intusinnigrorufum,glutinofum,mediainterthus& gummi ceraforum qualitatem refipiens. 4. Nigrum quoque, fed intus fulvum, purpureo colore,ma-ximetranslucens,molle,glutinofum,cerafi gummifimile,ejufdemq; faporis. 5. Colore&cfaporepriorifimile,fedintus pallidisautcandicantibusmaculisdiftinguitur.6:.Pallidumautcandidum, grumisob-longis,mediocribus: multis, longis,guttisdenfatis concretum,amarum, ingratum,omnibusfpeciebusacerrimum. Eligendumefl in quovis genere afpedtu, ciimfrangitur,nitidum,cornu,auttaurinogIuti-ni fimile, magis translucens, pinguius & mollius, cumhoc recentis indiciumfit.Sunt qui Cuciopheramde qua inferiiis Matthiolus aget,BdeIlii frudus nomine allatam cenfeant, & utrumc|ueidem ftatuunt. 3'

Aiftxi &. THUS. CAP. LXX.

ai Meum r T'Hus in eagignitur Arabia, qua2 thurifera cognominatur.Primatum tenet in eo genere mafculus fta-X goniasappellatum,fuaptenaturarotundum:taleautem + individuum eft: candidum cum frangi-b Meum tur, intus pingue, in fufRtu ftatim ardens. Indicum vero a fulvefcit, & colore li\ et,fed rotundum indu-ihftoAw. ftriafaditant:naminquadrangulares formas diffedumfiftilibus verfant, donecrotunditatemcontra-hat:verum hujufmodithustemporeflavefcit, quodatomum,autfyagrum appellant.Secundumlocumhabet +Arabicum, &in£ Smilonafcens, quod aliquicopifcumvocant, minus multo, & fulvius. Eft & q,<genus aliud, cui amomite cognomen eft, alioqui candidum: quod dum mollitur, maftichcs mor e diginscedit. Adulteraturomnethus + initinerepinireiiaa,&gummi: quodfaciledeprehendi poteft,iiqui-dem fuffitumgummi flammam non ejaculatur, &refma infumumevanefcit,thusveroftatimardet:idem maledcium odor prodit. Adcalfaciendum, & aftringendum pollet: oculorum caliginem difcut.it,cava ulcera compiet 8c ad cicatricem perducit: cruenta vulneraglutinat, infrenatque cunttasfanguiniseruptiones, etiamfi c erebri membranis effluat: ulcera, qu£e cacoethe vocantur, & fedis, & reliquarumpartiumpermulcet tritumcum eo & laftelinamentum : formicantes verrucas inter initia, impetigi-nesqueexaceto, & piceillitumtollit: ambuftaigni, pernionesque cumfuillo adipe, aut anferino, &ulcera in capite nianantia cum nitro, fiinfricetur, fanat: paronychiis cum meiie, auribus fra&is cumpice,medetur:adreliquosauriumdolorescum dulcivino infunditur, inflammata; a parru mammae,cumcimolia&rofaceomagnautilitate perunguntur: additurad arteriae vifcerumque medicamenra: 5 Cprodeftfanguinisexcreationipotum. Sedinlecundavaletudinehauftuminfaniam movet,& largiuscum vino potum interficit, in fi&ili mundo thus crematur, flagrante glebula fuccenfum a lucerna,donecexuratur: poft perfeftam uftionem operire oportet, ufquedum reftinguatur: fic enim in cineres non re-digitur. Aliqui ollulam seneo vafe cavo circa medium perforato cingunt adexcipiendam fuliginern, utinejusmentionemoxoftendemus. Aliicrudofiftililutooblito, &in fornacem indito, cremant. Fi&ilietiam novo vivacibus prunis torretur, dum non amplius bulliat, aut pinguitudinem vaporemve t;mit-tat: facile enim comminuitur, quod peruftum non eft.

A/jW*. CORTEX THURIS. CAP. LXXI.

a Meum thuris cortex craflus,pinguis,odoratus, recens, laevis, minime fcaber,fine membranis;. Ad-

-rpfrxi!,» ulteratur admiftoa pini, autnucisejus cortice, fed horum indexigniseft,fiquidemreliquicoxticesj TTirviis. fuffiti nequaquam incenduntur, fed fine odore fumum eru&ant: thuris vero cortexardet, & cum odo-'lino a° b t'" " s f ra g rant i a vaporem ejaculatur. Thuris modo uritur: & vis eadem, qua?thuri, fed validior, adftrin-pineo. gcntiorque. Quarepotucruentisexcreationibus, vulvisfluxionelaborantibusinpeilo confert: adci-catricesoculorum, &cava,fordesqueefficaxeft: toftusfcabrislippitudinibusauxiliatur.

tacuw MANNA THURIS. CAP. LXXII.

, *Q° n \ yfAnna thuris probatur candore, micarumfrequentia, & puritate. Vimhabet eandem,quam&;bafi " iVl t i luSj f c d invalidiufculam. Sunt qui^cribrata pini refina,ac poiL'ne,aut coitke thuris contufi adul-

terant.

60