90 And. Matthioli Coitim.

quod cognomenex G.iieno hbr.i. deanndotis acceptum credidenm. Namq, iffe dejimpl/ciita medicanuntis agens, qugadtberiacacompofitionemfaciunt, optimum judicavitfiyracem, qui in calamv.: Pampbiiia fercbatur: unae calamtt£cognomenfibifacilevendicavtt. ltafo cum non alitts babeatur(Ijrax, qw fit bocgenereprafiantior, in ufu medenttumcfl, ut dumpbarmacopolis nuperant jieri medicamenta, quajtyracem excipiutit, calnmit* cognomen adjtctant, quo in-dicent,feprimum dotibus tntelligere. Necilludquidemabre: quandoquidem Galenuseodemlocomemorittprodtdcrit,boc ftyracis germ tantum prxftare acteris, quantum vinumfalernum tlludLonitate excelltt, quod a cauponibtts venditur.lecYion^ wgumentojretas Manardus Ferranenjis exiftimavit, ubi tn Diojcortdu coduc legitur iciiT®- syiv o hxtx £ x \ itijs }probau. hoc taliseftCatabahtes.potiuslegendumejfe,taltseftcalamites. Netfeprobat lechonem mutandam effe ut Gabali-ten, quemadmodum fectt Marcellus. Sedprofecto bac in re(etft Manardusfuerit vir jitmma doclnnapr&duus) nttbi ma-gis Marcellifententtaprobanda videtur, quippe qu& Plinit tefttmonio comprobatur lib.12. cap 25. ubi ficmquit.Styracem 10Syria Jud<taproximafupra Pboenicemgignitcirca Gabala, &Maratbunta, & Cafiium Seleucm montem. Atcj 3 etiatn eiEuchfii adftipulatur Oribafucodexmanufcriptus, tnquolib.12.legitury*fc\lT>js &nonHKTtSctxiryi.Pori b Fucbftusmedicus no-ftpmio j} ra Matis clarifiimiu, mUbro, quem decompofitione medicamentorum fecundo conilidit,ftyrdcem caiamiten liquidumcalami- f tll j] e cen f et > non ^ 1 ' 1 ( quantum equidem vtdeo ) rattonejretus, qudm quod in calamu adveberetur. Veriim in boc Fucb-tem li- fius (paceejusdixerim j a verttatedefcifcit,quandoquidem Diofcoriduftyrax lacbrjmaeft arborismalocotoneccfimtlis:qnidum £U j ni Mep rtt fi at cxteris, quiftavus eft, reftnofus,grumosbabet albicantes, & dtim molhtur, melleum liquorem reddtt. Exprobata qutbusfacile conflarearbitror.ftyracem nonfuijfeliquidumfedingruntos concretum Netfecertemihi rationi confonurnvidetur, ex eo quod Galeni temporeftyraxm calamis vebebatur, inferre ipfum futj]e liquidum Nam (tit meaferi opinto)non alia de caufa qutftyracis lucbrymam colhgebant,eamJiattm in calamis mcludebant,quatn ut fuavis ejus odor confer-r.tretur. Idquodetiamcum dtctaninofac/ebant ii ( ut memoruprodidit 1 beopbraftusItO.ft.cap i6jcbtftorplantarum) 20cjtii ipfum in Creta legebant:fiqutdem u dictamnt manipuios tnferuia,aut arundme intercludebant.ne vis ejus expiraret.Praterea cum apud veteres Gracos nulla ( quod legerim ) cxtet liquidi jiyracis mentio, baudquaquampojfuin butc Fucb-fii fcnteuticcadbcerere: quinimo cogor eam prorfusrefellere, quod rechns femire videar cum Arabibus,& recentiortbus,qmpcr Liquidumftyracem non ahudintelligunt,quamftaclenmyrrbn. Cxterum Plinio lococitatolaudatur ftyrax poftfupradicla-.ex Pifidia, Sidone, Cypro: e Creta verbmintme. Reddidit Phnius caufam, quare eft, quod ftjrax pie-runijjpttlverulentnsexiftat, dicens, quodin eum circacanis ortum advolantpennati vermiculi erodentes, ob tdcfe ipfumStyracis iiifcole(ordefcere. Adulteratur ettamJfyrax ( utidetn fcrtbtt) cedri lacbryma velgumnu, melle,aut amaris amygda-adultera- . q U ocirca rettnendcefunt not<e, qutbus Diofcoridu auclorttatepntftanttjsimus cognofcipoteji. Paratur eStyrace oleum1 Oleum odoratum boc modo : Styraxbtcluoe rofarum aquamaceratur, deindettna cumaqua tnvttreo vafe, luto circunihtoex Styra- coilocatur, butcrofirato lantbuofuperimpofito &tnfornacecollocato, tgnis Jitmodcratus, quoufcfcaqua tota tti reciptens 3 0ce - vas deftiiiaverit.Cum verb oleumfluere inceperit,forttore igne opus efi, donec tetum effluxerit. Prctfiabit hoc oleum nonfoliim ad odoramenta,fed etiam adea omma ad qu<eftyrax: efttamen longe ad omntA valenttus. Hujus meminit Galenus\tresc* S M-8-fimpl. medic.fic inquietis: Styrax excalfacit, emollit, concoquit: quamobrem tuftbiu, catarrbis, pituitcc dejhlla-Galeao. tiombus, raucedtnibusf, quas no^vjxs ks " vocant, prodeji. T um menfesfeupotum,feuadmotu>nprojictt.Combu-

Nomina. j}, e j lts fultgo, tburisfuligtni quodammodo eftftmtlis. x-ri^aj ut Grcece, tta ettam Latine Styrax nuncttpatur : Arabiceverb Mebu, Mebaba,feu Aftarach: ItahceStirace: officints,Storax calamita: Hijpan/ce, Ffttoraqne.f quoniam invermiculorumjpeciem contrahatur. Hctc verba non leguntttr in Gracis codicibus: fedea (utarbitror )a Ruellio tnterprete, adjeclafunt ob majorem rei declarattonem, qua banc ob caufam, lectore tamen admonito, nobisquotfa relinquere placuit.

40

tripiexm Styracisinofficinis tresdifferentiac: flyrax calamita,ftyraxliquida, &ftyraxruhra. Secutifortafteofficinis. Arabes, fiquidem Serapio divifit in liquidum & ficcum: per liquidum intelligit modo fcleum ex nuciersextradum, modo iplam arboris lachrymam, modoftillatitium humorem e Myrrha qUemStaften vo-cat Diofcorides: perhccam verocorricem fruftus, poltquamexpreiium eftoleum. Avicennaiimiliterhumidum &flccum facit, humidum, unumqui /ponte exarboreduit, coioriscitrini, quemStoracemcalamitam vocant: altcrum per decoftionem coloris nigri, quem Storacem liquidum: fseces autem Sto-racemficcum elle. Videtur fic diftinguendum , ut aiia fit Sryrax caJamat a, feu rubra, alia Styraxliquida, cujus veteres Grsecos feciile mentionem necdum lnvenimus: iia?c cenfetur quibufdamOe-Oeleo- leomeli Diofcoridis: hoc enim ex quorundam furculorummaquadeco&ione/ieritradunr: aLaSty-meiiqui- iax fi ccaj feuftyraciscortex. AdftyracisgenerareducipoteftidquodLiquidambarnunc vocant, reii- 50StyraiT na hquida odore ftyraci fimilis, quseexarboris magnse (quam AmericiOcofol vocant) fiequentibusLiquida- ramis ac foiiis hederae, craifo & cinereocortice incifoaut excavato emanat, cui indigenx corticemcon-bav quid f rac tum(fuaviorisodorisgratiadum uritur) mifcent.TnnovaHifpaniaprovenit, &exIndiaOcciden-Oieum ta Ji adfertur. Cuius diffcrentia»aJiquot,aut ex vuJnerata arbore effluit: aut ex recenti reiina humido lo-dambar'" co re P 0 ^ lta °kum odoratius ftilJat, quod ol. de Liquidambar vocant: aut ex hoc oieum exprimitur mi-1 ' nusperfeftum, quo chirotheca? inficiuntur: autexramiscomminutis&cottispinguedineminnatan-a OriHa^ tem colligunt. Foiia in fafcicuJos colledla cum furnmitatibus, odoris gratia , veftibus Indi appo-nonle^. nunt, aquibus Hifpani emunt. Hujus, ftyracis loco ufus, curn calidum fit inhne /ecundi &humi-& raeum ^ um g rat { u p r imo: fedoleumlonge fubtilius, &frigidismorbisutilius. Hscfummarim exautorehi-ftoriae Mexicana;, & Nicolao Mar.ardedefumpta: quadere & ClufiusinGarziam,Caefalpinus&hi-eda Dra. ftoria Lugdune:ifis, Liquidambar nomine.

b \vfA.<A-

B M xku,. bdellium. c A p. l X I X,

cile mol-

lefct. T>D ellium a [ alii liolchon appelJant, aliimadelcon:]lachrymaeft"fSaracenic3e arboris. Probatur

wb -^guftuamarum, translucidum, taurini glurinis in more, intus pingue,£ Jiquefcens facile, ligniacfor-

St s . disexpcrs,t fuffitu odoratum unguifimile. Efteriamnum bdelliigenusnigrum, uberioribusglebulis

d Non in oifas convolutunij c afpaJathi odore, ex India adveftu.Defertur etiama Petra oppido d ficcumrefino-,e gO"- fum»

baf. 4