Inlib.primumDiofcoridis.

69

dicenonlegiteftetur:imo &antiquioraexemplaria ,qu3ehoccaputhabentjin ejustamenleftione va-rient.Aft Hermolaus cenfetconfuk6aPlinioNafcaphthumpr£etermiirum,quia ejus naturaincertafit,& nomine tantum orbi nollro cognitum: idem ex Hermolao,Ruellius refert.

KxyHX(A0V,

CANCAMUM.

CAP. XXIII.

CA ncamvm Arabici ligni lachrymaeft ,myrrh3equodammodofimilis,virofiguftus,quamadruffi-mentaufurpant.Vefteseo,additisftyrace Sc myrrha,fuffiuntur.Vimproditur obtinereextenuandiobefos,fiternumobolorumpondereexaqua,aut mulfoacetoplufculosdiesebibatur : lienofis aatur,comitialibus,& fufpiriofis: menfes cum aqua mulfa pellit: oculorum cicatrices confeftim emendat:vino madefaftum medetur eorundem hebetudinibus: adverfus gingivas humore prasgnantes,dolores-que dentium,non aliud efficacius.

L A C C A. Ancamum , quod notis omnibus Diofcoridis biftoriam

V_Jreferat ( ut recentiorum fere tmnium medica materia *°" 0 e "fiudioforum fert opinio) nec ex Arabia, tiec aliunde ad nosadvebitur. Quidam tamen pro Cancamo gummi quoddamrufum, acpellucens ojiendunt, quod furculos incognitt arbo-ris anditfecircumveflit, mjrrbtz quadantenus ftmtle. Verun-20 $®llliiM? W$Mk.WP tamen quod nttUa(ut Diofcorides inquit)/neomanfofaporis

virofitas deprebendatur ,alij id potitts mentiri, quatn ejfe le-gttimum Cancamum volunt. Expetitur boc gummi genushoc tempore maxime tnftctvribus adtnfictendaferica fi.mn-na,id.j s vulgari fermone qutdam tnltalia appellant Lacca,quidam dtmmute Laccbetta. Cujus duo babentur genera,quatxiitum (tit optnor) bonitate dtjferunt. Praftantiusvulgo ap-pellant Lacca fumetri: qttod verb detertus eft, Lacca comberti,cognomentisfortajfe a iocts Arabum a quib.deferuntur, acce-ptis. Primum furculis perpettio obvolutumvtfttur: alterum pj n ; 0 ya _3° %'ti'mwm abscfe furculis tn glebasconcretttmmyrrb&modo,quodetiam tia.

viltort pretw vendunt llinc itatfe fattum eft,ut credtderiut illiSerapionis auciorttate freti, boc legitimum ejfe Cancamum,netnpe qubd is Cancamum Laccam appeliet, & quod arborisftt gummt, vel lacbryma mjrrbam quadantenus referens:quodcfe etiam ejus meminerit Serapie,poftquam de Diofcoridis& Pauli Cancam0egit-btsyerbis. LACC A(ut itiqait 1fac amrati) res qihtdam eft rubea,qux. tenuibuslignorum fur-culis tnbieret,fapors non ingrato. Coquitur b<ec,&infici:tntur tv.de panni rubeo colore,quam mfechnam chermes appel-lant: qued veropoft tnfetturatn fubfidet,& infecionbiu remanet.pariter Laccam vocatit. Caterum Laccaex Armenia ^ *j"d«fertur,exiccans &excalfactens ordtne fecundo.Ventrtculum&jecur roborat-.eorumf infarctus expedit, iciericos ju- t ( 0 .4° vat.& aqua-s pellit. Elu<turad medicamenta bac ratione.Ramuli.qui boc fcatentgummi,diltgenterfiangutitur.acfub-itide aqua perfunduntur,tn qtta odoratus junctts ariftolocbiaf inferbtterint: deinde pifitllo agitantur: cum autem abagitatione refederiut.aqua levtter abijt:itur,qnod(iuna tantum lotionenon pelluceat.fecundo ttem rcpurgetur,demum j_ lcCjLficcetur in umbra.& relondaturin vafe vitreo:/ucSerapio. Qtiibuspalam eft,gummt quodinfettoribtu vulgo Lacca di- tin£korucitur,Laccam effe Arabum,& aGracorttm Cancamodifferre: qttodDiofcoridt Cancamum latbrjmafit Arabtca arboris,virofi gujhts: Serapioni vero resqu.tdam rubea ex Armenia,nonex Arabia allata,tenuibus hgnorum jurculis inbarens, f erei5S 4 "fapore non ingrato. Iretn Dtofcortdt Cancamum obefos cxtenuatjienofosjuvatfujpiriofis &comitialibusprodeft.men- Canca-fes peiltt,ocuiorum cicatrices delet,&bebetudinem curat,tumentesgingivas cohtbet,& dentium dolores tollit. Serapto- m0,ni autem tanthm objlrucltones aperit,vtfceraimbectlla robor.it jecoru dolores mulcet.&regtum morbum, & bjdropemfanat: qux omnia medicamentorum diverfttatetnprafeferunt. Quo fit,ut non ab reexifttmaverintperitiores medici,50 nos omnttto Diofcortdis Cancatno effe deftitutos.Veruntamen non defunt rationes, nec probatifiimorum aticlorum tefti- laccamonta. quibus etiam probari pofitt, Gracorum Cancamum . & Arabum Laccam idem ejje. Karn etfi iuc, qu& allatafnnt ,omni ex p.irte vera videantur,fi quis tamenDiofcoridiscodicemboccapite fcatere mendis animadverterit, & p^ a nt 'rem omnem accuratius, dthgentius^ perpenderit, certior fortajfe fiet, ttos Cancamo non otnnino defittut. Fgo enim mr.cittn Paulum, qutin omnt fimplictum cenfuomnta ex Diofcoride tratifcripftt, accurattusperiegerem, invetnJfemcjL iliiCJncamum lacbrjmam effe Arctbic&arboris, tnyrrbntfimilem odoregrato, &qtfodnulltus vtroftguftus meminerit, iiltcoorta efi fufpicio, qubd ea parttcula Diofcoridt illegitime accejferit. Auxit deindefujpicionem battc Serapio: quippe qui ca-pite deLacca de Cancamo agens, dum (ut ajfolet) ex Dtofcoride tranfcribit, nufquam bitjus particuUmentionetnfecerit: qubdfortajfe Diofcortdts codex, a quo tranfcripftt, bac mendafacile vacarit. Sed iliud adbuc tnagisremtta febabere mihi perfuafit, quod primum legatur in Diofcoride, Cancamum virofi ejfe guftus, quod fcetoris. non6 0 fuaveolentia indicium efi: mox cumJljrace, & mjrrba adfujfiendas ve/tes expeti, utgrato commendentur odore: quatttinter femaximerepugnant, itaetiam depravat<elechonispricbentfufpicionem. His itaquerationibus, & auctori-tattbus non ab re additcitts cffe videor, ut quafi crediderim Diofcoridis codicem bocinloco vitiatum fuijfe : unde pofteafadum fit, ut ejus Cancamutn ab Arabico diverfum fefe ofienderit. Neque fane buic optmont iliudolftare videtur,quod pltira in morbis curandts Cancamo afiignaverit Diofcorides, quatn Serapio : fi qutdem nulli dubium esl, qutnea tnedicamenta, qua obefos extenuant, lienofos juvant, & tnenfes cient, pofiittt pariter ventrtculum & jecurro-. borare, eorumc^ infarcius expedire, & cutem fubeuntes aquas,&feliefufjufos fanare. Hac autemfilentio involvendanon duxitnus, non ut noftra b&cprobetur, vel improbetur opinio, fed ut aliis veritatis invejiiganda pateat aditus. Suntetiam fattitia Laccx. pluragenera, qtu ex diverfarum infectionumfedimentopittoribus tantitm parantur. Alia natn-que conficitur ex pimpinell<s bacca, quarn yulgo vocm Cremefe } & Cremefino ; ex infettorio coccoaita ; alia ex genera,

nativa