68 And. Matthioli Comm.

10

fucciplenmn,ponderofam, dunticcompaclum, craffum, non albicans, quodaccenfum agerrimeftagret. Secund&loni-tatis eftMondunuma Mondellndiaurbedenominatum. TertiumeftSeificum, quodnon obfcura bomtatis pr&fumitur,quodjuapraftanti vi, acgravedineinaquaconjeflum, noninnatet, fedftatim fubfidat:porro exhocgenereidmagisprt-ftat, quod crajfum eft, &plurimo bumoreprxgnans. Poftremamfedem babet Alctmencum Seifico bonitate cedens: ta-metft Alcumeri non longius a Setfi dijiet, quam itinere triduano. Pr<eftat in Alcumericigenere nigrum nulla albedine va-rium, grave, ignium ftammis diureftftens, veruntamen virtbusSetfico infirmius est. Item ex aucloritate Cbealfetebeniideni itafcribit. Ferunt pr&terea, quod incola Agallocbumftatim ab arbore diffettum integro anno fepeliunt, ut ita terraobrutum marcefcatcortex, hgnumq, tanthnpurum remaneat, adeb,ut eligno mbilerodatur. Feruntinfuper illis inre-EiSime- gionibus collabentes ex Agallocbiarboribus ramos, raptosafluminum inundationibusper circumfimesregionesdeferrisoneSe- bxc Serapio. Cui fubfcribite recentioribus Gracis Simeon Setbi, caufam etiatn reddens, cttr annua fepultura dijfeclumAgallocbum recondatur, cuminquit. Non altasodoratuu futurtrm exiftimant, nift priusmarcorem aliquem &teredi-nem fenferit: proinde harum regionum incoU diffectum fubterra condunt, fuocfe tempore exrmunt, &negotiatoribusFuchfli ven dunf. NicHatis Myrepftcus fepius infits componendis medtcamentis Agallocbi crudi meminit, Fuchfius pima defentencia antidottsfecttone,ftc adnotavit. Stepe Agallocbi crudi mentionemfacit Kicolaus. ideoq^ bocloco, qu<t noftra de illo fitfen-impro- tentia, exponemas. Per crudum itaque lignum intelligo, quod non putruit: nam (ut teftis eft Simeon Setbi) ejus regionis,Agal'lo = in quAftwcnit' incoU idtpfum concidunt, &fub terra multopulvere obruunt, &poft aliquod temporis fiattum, qttan-cho crn- tum fcilicetfufficere videtur, lignipartes educunt, & mercatortbus vendunt: crudum itaque erit, quod terra non obrui-do. turfedftatim ab arbore exctfum ad ufum rapitur: bac Fucbfiifententia. A qtto tamen nospacefuafdi/fentimus, namft incomponendismedicamentisprxftafitiora fimpliciafemper expofcimus, fttfo Agallochtim tlludpraftantius, odorattttsq } (ntetiam Simeon itle refert) quod terra, velpniverefueritfepultum, non video, atrpotius infepultum, &ftatim ab tpfa ar- 2 0bore excifum (id enim ob locorum diftantiam recens baberenequimus) crudum rocaveritNicolatts, praftatitiusf exifli-maverit. Pulvere enim vel terra conditum coqtti non poteft, qttbd nulltts ibiftt ignis, neqtte color,fedpotius recrementitiachum°" b um 'ditate exui, qu&fortaffe odorem ejus obtundit. Verim credidertmpottus,per'crudum AgallochumNicolaoillud de-crudum fignart, quod nonfuerit antea elixum :qubd indefortafiis odoratifitma lavacra ex Agallocbi decoclo ftbi conftciant Indi,quid. aliaife odoramenta in regalespraparent uftts, ut ettam cum rbauarbarofieri narrant. Velforteper crudum illud intelligitNicoUus, quod inipetti jiuminum, longoc^ eorum duttu perregionesnondefertur: inbisnamque calorificisregionibusaqm afoltbus non obfcurecalefacta non modo illud omm ex parte diluunt,fed etiam elixant. llludpraterea addtderim,quod chn non modo crudum.fed etiam bonum addiderit Nicolaus, nullum aliud expetere videtur, quam qttodfepultumcfnfacul P r *ft ant 'fi imum evaferit. Caeriim Agallocbi omnegenus excalfacit, & exiccat ordtne fecundo. Facit, ut Avicennafcri-tas. bit,ad cordis affectus: ob tdq } mter ea medicamenta, qtu cordt praftdiofunt, Agallocbum recenfuit. Hujtts non reperio me- 3 °

minijfe Galenum alibi, quam in fuccedaneis, ubi centauriutn fuppletpro Agaltocbo. Lignum, quod Gr<ecis <xyx^\c^ov,Nomina. Latini(imiliter Agatlochum dicunt. Veritm recentioribus Gracis $vx<xAc>j nominatur, ut offtcinis Lignum aloes: Mauri-tanis, lload, Agabtan,Agalugtn,aut Agalugen: ltalis,Agallocho > &Legno aioe: Germanvs, yfeu (Sl'eUBJpo(t5:

Hifpanis, Lin aloe.

A (

GallochumexrecentioribusGrsecisprimus Aetius, (quem fequuntur A&uarius &Simeon Sethi)"•Xyloaloen,forte a nonnulla fimilitudine coloris aloes appellavit:unde officinis lignum aloes, ut &Lon. Ccef. Tab. &Lignum Paradyfi, quibufdamlignum aquilae, velS.Crucis: atCcrd.inDiofc.Lac.Lob.Caft.Lugd Agallochus.Videntur& veterumnonnulliper Aloem, Agallochum intellexifte. Namdiapafma illud, quo le&ulum fuum odoris gratia,confperferat muliercula, de qua apud Salomonem le- 4°gitur, Myrrha, Aloen & Cinnamomum recipit,quo loco minime fuccus ille herbae Aloes inrelligendus,cum inter odorata non referatur.Eft enim Agallochum arboris oleae inftar,frudu piperis modo rotundo& rubente, Jigno thuiae fimili, maculato, odorato, quodcortice crafto, aliquantulum verficolore, vefti-tur: cujuslicet Serapio pluragenera, Sethi differentias decem, Ruelliusquatuor, LudovicusRoma-nus triplicem arborem faciat,duo conftituimusiumma genera, aliud legitimum, aliua fyl veftre: legiti-mum aliud folidum & ponderofum,nimirum AgaJJochum: aJiud fiffile,leve & aromaticum, quod Ta-rum dicendum. Sed de dupliciTaro videatur Cordus in fira Jiiftoria.

NARCAPHTHVM: CAP. XXII.

<

&Cat Um XT^rcaphthumexIndiadefertur,corticofum,fimile a fycomorilibro: quod jucundiodorisgratia

<TJxx.ui-,x. -^-^fuffitur. Mifcetur thymiamatis compofitis. Conftriftionibus vulvse fuffitu prodeft.

i.Mori.

thic"^!" bfwiter, tamf parce de Narcaphtko fcripftt Diofcorides, ut ntmtrurn mtbi perdifficile ftt expticare, quidnam

deratio. ^ }ac xtate a! ' nos cx l»dia afferatur, quod legitimum Narcaphthum referat.Eoif magis quod nibil de boc (quod equi-dem fciam) Tbeopbraftus, & Plinius fuis monumentis pofteritatismemoria prodiderunt. Attamen non defunt indicia,qti£ prce. fe ferant (fimodbadnosdeferatur) id omninoeJfeNarcaphtbum, quodvutgoofficina vocantTigname: namTigname non alittd integrat, quam thjmiama apud Gracos, quod apudLatinos fuffimentum ftgnificat. Proinde ciim bu-jus in ftffimetitis freqttentifiimus fit ufus, niltnirum ft tiovum ex ufu ftbivendicaverit nomen, quod eil thynuama. Idquodcorrumpentespofteritignatne prothymiamatedixere. Adh<ec(utDiofcoridesinquit) jucundiodoris gratia per fefuffitur, acetiamahis ftffimentisinfenttir. OuodinTigname facileprobatur: qtiippetdtantumufuvcntttncompofttis (>oTigna- odoramentis ,qumad fuffiendumparaniur,ita utpr&terquam quodper feidmunerts praftet, rai\ec]Uoq 3 fiartt fuffimen-111 c * tormn compofitiones, qu<z ipfttm nonrecipiant. Qujtreadmirari ftnamus,ft relittoproprio fuaarboris nomine, fibiafciti-tiarn nomenclaturam ex fuffimentis ujurpaverit. Serapio Narcapbtbum Lafahaten vocat :&illud odorati calamt vtce' fupponi poffeautumat.^ix^nx^ovGr<ece,ficut Narcaphthum Latine appellatur: Arabice,Nabach,five Lafahaten: Ita-lice, Agallocbo, atqueetiam Tigname, veluti feplaftarum vulgo.

CVm nec Theophraftus, nec Plinius Narcaphthi, feu Nafcaphthi, ut muJta exemplaria habent, ut &ipfe^gineta legit, imeminerit, fed folus Diofcorides cum Mgineta, & quidem adeo fuccin&e,dubiumeft 3 a$ legitimum hoc fitcaput, maxime cumMarcellus in antiquiffimo &probatiffimo co-

dice

Nomina.