38 And. Matthioli Comm.

J. PHU MAGNUM II. PHU PARVUM.

pbu exi- cum quadamgravitatejucundo, Nardi modo. Nafatur humettofolo. Exiguum, folio eft majoris ejjigie ,fed admodnmguum. parvo, caule angulofo, dodrantali, fohis utrinque per intervalia emergentibus, incujusfummitateumleliaexit exi-gua> colore, utin generibus dictum eft, fubpurpureo: radix tlli parva,pralonga tamen, albicans,e qua numerofa ori-unturcapillamentajucundicdoris. Nafciturinmontibus,aquofo foh, & inpratts paluftrihts. Hancnon defuntquiputent Nardum effemontanam,fed decipiuntur. Leguntur inautumno omnium radices. C&terum non pojfnm non fa-ten, eos omnes lene fentire, qtii majoretn Valerianam ftc rocatam legitimum ejfe Phuafferunt: quippe radices primitmforma, odore,colore> ac caterisinuniverfum noiisab ii>, qiufibiPbu ipfum adfcifcit, haudquaquam recedunt. Indi-cantidem& folia,&caules: illaenim olufttro non funt dtfiimilia : hiverb adolefcuntcubitahmenfura proceriores,levts,inanes,moiies,gentculati, &tnpurpuram vergentes. Florestameu objlarevidentur, qui in Phu lilii, vel narcijh 4"effigiemprttfefemnt, non antem umbelhs, vel mufcaru Jpeciem,utin tnajori Valeriana vifuntur : quanquam flofculiper feomnes, qui umbellam confcinnt, forma narcifinosreferant, inpttrpuram albtcantes. Ouvfit, ut cuh : Rttelltoext-ftimandumputavenm, hacdejHortbus verbaejfea fcriptoribus in Diofcortde depravata. Namc^ videtur rwjiras Vale-riana,omnibustumnotis, tum qualitatibusadebcumPhuconvemre, t/rreveradicipoftit, nonaliud, quam ipfum PbuPiuv r s un " uem re f erre - Etftnon defint(utaudio) qitiprofiteanturPhu alteruma Valerianafe inveniffe?quodftortbusMatthio- narct ft l p rev eniat: at quia id pro certo compertum nonhabeo, & quia non defunt, qui talia fabulentur, non eft,lo. quidhacinrecerti xjfirmarepojitm. Phu mintts, excalfacit&ftccat valentiusquammajus. Rad/x viribusomnibusprs.'dtta eft, qutbus & major,guftu ta men acrioreft : quofit, ut majori aperiendi, attcnuandij 3 fttfacultate. Nam o* vene-nis magis reftftit. Peculiariter autem valent ejus radices ad teftnwi tumores a fiigiditate, atitftatttgenitos fim vwo de-coquantur,csr vaporefumtfuffianturteftes. Phuminorisradictbusniiruminmodumdeleciantur cati,adeo, ut e lon- ' °gtnquoiis olfattis,adveniant,atfcinventasdevorent, continubdum eos ercdunt, atcfc delmgunt, pr& folatio murmu-rantes, tanta eft hujusplantx cum catiifympathia. Omniagenera odore commendantur: proinde ects veftibus quidaminterponunt. Prdftat Phu [ Antidotismifcetur ] ad venenoforum tttus, ex vinopotum, & adverfispeftilentiam non mo-dnhauftum, fed etiam olfactum: valetadftranguriam ejusdecoBumpotum. Datur quoq^uttliteranhelofts, & tufti-entibus : prafertimft coquatur cum dulciradtce, uvispaftu, &femineanifi. Devorata radix flatus pellit. Tota plantaFnuvires virens una cumradicibus contufa, &capiti dolcnti illtta, doiores, & punctiones mulcet. Facit & adoculonim vitia,exGale- ^ c i ari tatem adjuvat ubi albo vtno decoquattir, & deinde vinuminoculum guttattm inftilletur: additur in potio-nibus vulnerum intrinfecorum magno juvamento. Phu minimum excalfacit & ftccat, fed c/tteris minus. Viresfuntilli, qu<e cateris e&dem,fedlongeimbectUiores. Phu ( ut fcriptum reliquit Gal. lib. v ui.ftmp. med.) odoratum quo- 60dammodoeft. Hujus herb&radix nardo viribus ftmiHs, fed tamen ad pleratfe inftrmior. Urinam plus movet quamCsrpefra. aut Indtca, aut Sjrtaca Nardus: ftmiliter autern ut Celtica. Simile Phu afferit tpfe Galen. ejfe Carpeftum, cujmcumCarpefii nullibi nieminerit Diofcorides, ut rectefciripoftit quidnam fenioribus Gracisfuerit Carpeftum, tn primis Galeni teftimo'confide- ni0 e ,, iS v i res &J ori nam defcrtbam: iseniiit hb.7 .fimp.med.fic habet.Carpefiumftmile eft vocato Phu, nonguftutantumMtl °" fed &facultate: fedplus habettenuitatis,proinde imgis eo etiam vifceru obftructtones extergit,&urinam movet,renesfccalcttlis degravatos expurgat.Non tamen eatenmtenuium eft partium, ut liceat loco cinnatnomi ufurpare, ficutifaciehat