Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli Medici Caesarei et Ferdinandi Archiducis Austriae, opera quae extant omnia
Entstehung
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

Epiftola

Meihodut magno,nondubitamus.PorfoPiantarum,&;AnimaHumhiftoriamiate,quantumrespoftu]arev \r4

obfirvma, e ft 3 complexusfum. In viribus autem rece/ifendis, eas cuiq-, plantoeex Galeno in fine reddidi, eoc^

fere fempercontentusfui,nifiquando quid ipfe praeterrnifit. Praeterea,cum plura fintplantarum,

aromatum, Scaliorum fimplicium medicamentorumgenera,quaefrequenteniin Medicinaufum

obtinent,partim aMauritanis,partim ab aliis,qui per fingulas states claruerunt inventa,de quibus

nufqu ^mjquodextetjmemineruntDiofcorideSj&Galenus^aliiqjveterumGraecoruthauthoreSjea

omn :a noitris commentariis inferuimus,ipforumqj hiftoriam,& vires,ea, qua potuimus diligentia

deft.ripfimus. Hocopus, ubiadumbilicum perduxiflem, velamicorumhortatuedidi,eoinprimis

animo.ut aliqua ex parte induftria mea hominum vitf prodelfem,deqj ea benemeritus exiftimarer.

Commtnt. Aflecutus hoc fim,necne,noftrum non eft ferre judicium.Nifitemere fortafle a nobis diftumvidere»

italicaqmrt turjrne exeo conjecifle,non ingratum opus Italis,neqiinutilefuilfe,quodpaucispoftannis,tertio,

to edit». q U a r to,quinto (ni fallor) fueritexcufum,&: venditum. Adderemque non vulgare de eo doftorum

virorum judicium,exquo etiam cognovi, menonoleum nec operamplanelulilfe. Idprofeftome

movere debebat, ut fi quid de exteris quoq", gentibus promereri poffem, tentarem,ne viderer in hoc

Italisfolis natus. Sedillud prseterea huc accelfit,quod ex illis etiam aliquos noftris commentanis,

quamvis Italice confcriptis deleclatos efle,ex iisqj fruftuin aliquem cepilfe intellexerim. Cu jusrei

illud mihi fatis manifefto indicio fuit, quod ex recentioribus tam Germanis,quam Gallis fcriptori-

bus invenerim, quibus placnit noftras qualefcunq; fententias interpretari,fuifq$ fcriptis inter fere-

re,nequeeastautumnobisingenueacceptasreferre,feddenobis etiam(qua2 eorum fuit humani-

tas) admodum honorifice luqui. Quorum erga nos voluntatem ut augerem, & ftudium omnium

externorum,fipolfem,adjuvarem,urqueillisgratiam aiiquamrependerem,&ccumaliis omnibus

inirem, nullamihicommodiorratiovifaeft, quam ut Italicos noftros commentarios in Latinam

Commenta linguam transferrem, Hositaque, ut primum potui Latinosfeci, inquibustamen plura mutavi

ri* Latma ( quo dmaxima reidiflicultas tulit) plura auxi, & omnia quo dammodo iliuftravi. Adjecimusm-

cnm rntmr. >. 1 . . J c j

figurii. fuperquamplunmas plantarum & aniuiahum imaginesm minors torma adnaturae imitationem

Com.i atin. exprelfas, non alia, me hercle, ratione, quam ut iis, qui terras peragi are non pofliinr, nec prsecepto-

reshabent, quaflhortulum exhiberemus, in quo omni tempore, nulla adhibitacultura, vivasfere

ftirpium efiigiesfpeftare poflent. Cxteruni dum anno a Jesv ChrisTo nato M. D. LVIII.

iterum recudi eadem commentaria curarem, multas adhuo adhuc adjecimus im;igines, quae partim

plan tas,partim vero animalia nonnulla referunt,de quibus praeterea quae a Diofcoride tradita funt,

in hifce commentariis peculiariter difleruimus, quinetiam vel ipla commentaria permuitis in locis

auximus.Atquinunc cum annis continuisdecemin Aula Sereniffimi Principis berdinandi Archi-

ducis Auftriae &c. vivam, &ejus Celfitudinis Medicum agam, idocii, quod fuifurari licuit, Medi-

Matthtoluu caemateriasadhucdiligentiusexcolendae, contulimus. Ubinoii foluinGermanis,8cBohemisin

BofZZhfr e0Iam fermone Herbaria peculiaria fcripfimus, & Typisexcudenda curavimus, fedhaeceadem

bana con- commentaria noftra Latina locis plus mille auximus,& lmagines omnes in torma longe majori,di-

fcripfit. lig en tioriq; artificum ftudio elaboratas, una cum illis excudi curavimus, additis aliquot novarum,Cum Latm. * , i rr % x

Jertta edttto. peregririarumq; plantarum centurns, ad vivum exprellis, quae antea nunquam a me, neqj a quopi-

ameditaefunt. EaDenim (utresipfafatetur) adeoartificiofe (lithoccitracrimen jattantiaedidlum)

diligenterque expreffae funt, tamque ad amu flim delineatae, ut line coloribus ullis additis, facile ab

Autoris la omnibus reiherbariaeftudiofisdignofcipolfint. Atq;itafit,utubi hadenusMatthiolihortuloufi

l Z S T/Z ^ unt re ' Piantariseftudiofi, nunc ampliflimo ejufdem viridario, cujus intrantibus omnibus patent

opTre cudin- fores,fefe obleftari valeant.Tanta enim nobisfemper fu it juvandae m univerfum Reipublic^ prom-

&.] ptitudo, ut nec fu mptib. ingentiflimis,quos in pingend is,fculpendiftj; tot lmaginum tabellis con-

tulimus,neqj vigiliis,nec laboribus pepercerimus unquam. Qua; quidem qualia & quanta attule-

rint vitaenoftraeincommoda,fiIerepotiusconfilium elt, quammultis explicare, nehisenumeratis,

captandis potiuslegenciurn animis,quam juvandaepofteriati, occupatus elt videar, prjefertim cum

fciamhaec antehacquamplurimoshaudlatere,qui ea omnia, & viderunt,& inteliexerunt: quin

etiam multos futuros fpero, qui operis magnitudinem fcrutati, refte perpendent, quaritum oneris,

quantum laboris ,curiSeqj,quantum deniqj temporis,fedulitatis,&diiigentiae,in hoc cudendo plan-

tarumvolumineexantlaverim. Taceboquoq; peregrinationum, &itinerumlabores, admontes,

valles,fylvas,colles,prata,maria ) lacus,flumina,paIudes,& fontes diverfarum provinciarum,& re-

gionum , quin etiam ad clariflimarum urbium viridaria, ad rudera, collapfas magnorum sedificio-

rum ruinas, ad fpeluncas, & longos terrae meatus in fubterraneis diverforum metallorum fodinis,

&adeorumfornaces,ubicadmia, pompholyx, fpodium,flosseris,argentifpuma,& alia piura me-

tallica medicamenta fiunt. Silebo quoqj, q uam diu infudaveri m, quamqj fedulus fuerim in nume-

rofis peregrinisplantis mihi c'omparandis,ex Afia,Graecia.Syria,^gypto,Arabia, Num idiaq; alla-

tis. Id quod facile intelligere poterunt,qui volumen hoc noftrum in Diofcoridem, diligenter intue-

buntur. Nec me certe labores.aut peticula deterruiflent a magnis,Iongisq; itineribus,quod Galeni

exemplamaretrajeciffem, & Cyprum,Cretam,Lemnum,Syriam,^gyptum,aIiasq;regiones pera-

graflem,ut multa prasclata fimplicia,quaehodie defiderantur,elfem confequutus,ad mortalium co-

gnitionem,&ufumtransferenda,nifi meaeanimi propenfioniobftitiffent negotiademoftica, aegros

curandi pietas,& corporis imbecilla fuis conftitutio,quae me quidem maris,& longjeperegrinatio-

nis incommoda,ferre non diu permififfent. Itaq; hoc inconficiendo volumine fi id mihi non licuit,

quod libuit,id falre,quod potui omn i ftudio,induftriaq; mea praeftare conatus fum. Adeo enim hu-

jufceoperisconficiendicupidus femperfui,ut potius abipfoetiam principio beneficium/ioc inuni-

verfamRempublicam,& in futuram pofteritatem conferre ftatuerim.quam ut cogitarem,quo pafto

tam mognis fumptibus non fuccumberem. Atqui fuccubuiffem profefto,ni Dei Opt, Max.nutu,me,

dato cumulatius auro,ju viifent,cum Caefar Ferdinandus, feiieis recbrdationis,& Caefarea Maje/ias

tua^