Druckschrift 
Petri Andreae Matthioli Medici Caesarei et Ferdinandi Archiducis Austriae, opera quae extant omnia
Entstehung
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

Nuncupatoria.

referreajunt, & e vulnere fuccum manare fanguini omninofimilemitem dulcore effeadmirabiii:radicemquehumo exertam,fubrigereadurnbilicum uique. Illudmiraculi fovet magnitudinemiquamdiuobfideturherbis,vivere ilIum,quaiiagnuminl$topafcuo: evuJfis veroiilis,paulatimcontabefcere. Atqui8cilIudadmirationemauget,appeti aLupis illum,atque voiari. NonneoCi(lmirum,quodde7tgyptiatraditurLoto? Hujuscumflores,tumetiamfcapum\."jvrifubaquismergi j£gyptft narrant,ufque ad medias no&eS, totumque abire in altum, adeo,utdemifla quidenimanu inveniri non poffint: verti deinae paulatimque iiibrigi, & ad Solis exortum emergerecxtraaquas,ac florespatefacere, & capitu!aexerere,ut plane ab aqaa abfitalte. C:Eter; m necfylvss qui-dem,nec faxa,necantra,horridiorq',naturaefacies,mediciniscarent, facra il!a parentererumomni-um, nufquam non remedia difponente homilii. Innumera; lere funt in fylvis plantae, ac arbores, aquibusmorborumfalutempetimus. Sunt &infaxis,&inantrisaliautiliflima;: quinetiaminipfo mari plantae nafcuntur falubres, quernadmodum in lacubus,tluminibus, fontibus,ac paludib.e quibusfuahabet medicina auxilia: adeo,utnullusprorfusextetlocus, quihifce dotibus defti-tuatur. Nihil enim quifpiam a natura creatum inveniet,quod in medicum ufum venire non poffit. Venena VtQiiandoquidem ipfa venena non folum fefe deftruuntinvicem, fed quamplurimis medentur mor- nenit qum-bis. Aconitumenim, etfi(utpr0edixirnus)adeoperniciofiffimumfit,utcontactistanturnfaminei doqut anti^fexusgenitalibus,necem paulopoftafterat, epotum tainen,iftis aScorpione,praefentaneo fereau-xilioeosliberat. Mirumquidem,exiriaIiaambo cumperfefinrhaecduoVenena,inhomine corn.moriuntur,uthomofuperfir. Jde/nbculorummedicamenris,levandidolorisgratiacommodi(rimeadjicitur. Cicuta prseterea pernecanspianta,facrosignes,&uicera,quseierpuntjillitureftinguitioculorum inr?ammariones mulcet,& alios quidem plures in Medicina haber ufus. Nerium afmosiinulos, equofq;,qui devoraverint, interficit j caeterum e vino potum demorfos a ferpentibiis lanat.Meconium in perpetuumfomnumfurnentes ducitj contra vero dolorificosmorbos omnesmulcetiCantharidesdevoratae, in necem hominem trahunt,atque iifdem curantur a cane rabido demorfi.

Vipera repnliumfere perniciofiffima,nonfolum fuiipiius venenumextinguit devorata,&illitaifed alia etiam venena deftruit,& fuperat. Quid demum plura ? nihil non heibarum vi effici poflet»fi plurimarum vires non ignorarentur. Hsctametii quibufdam hde carerevideantur,admirationetamen implent,coguntq, conhteri, multum efle,quod vero fuperfit.Qnapropter male audiunt apuddodtos,qui talia olantarum miracula rident,cum & rerum eventa prorfus famae fuirragentur. Noiiprotinus hiftoriis fidem derogare confentaneum eft, fi vel aucupium caufae, quo potiri nequeamusjnos fugiat: Siquidem innumerafere funthominib.confpicua,quorum racionon poffitiniri. Multdin intimis natune penetralib. delitefcunt, quas nec ratio ulla,nec humanus intelleilus comprehendere poteft. Voluit enim natura haec potius admirarihomines,quam a quoquam unquam incciligiiQuare qui fcrupulofius in perveftigandis fingulorum rationibus verfantur,ex omn ibus naturae mi-racula fubmovent. Etenim ubi nos caufae ratio deficit.hinc dubitandi manat exordium,hoc eft phi-lofophandi. Iccircophilofophiammodoquodamconanturabolere, quiprodigiofisnaturaeminUculis fidem non habent. Sed quarenon plures nofcar.tur plantae (inquit Plinius) CaUfa eft,quodeasagreftes,literarumq; ignari experiantur,ut qui foli inter illas vivant. Multis enim inventis ilomin^defunt. Namfcimusiinenomineplantam mangulisfegetisdefoifam, praeftare ne qua ales intreti:T urpiiTima caufa raritatis, quod & qui fciunt, demonftrare nolunt,tanquam ipfis periturunvquodtradiderunt alii. Ita certe recondunt,qui pauca alia novere,invidentes aliis,& neminem docentesiinfcientiseautoritatem : tantUmexcogkandis rtovis, achumana juVanda vita, quorundammoresabfunt. Summumqjopusingeniorumdiujamhocfuit, utintrauniimquemqjreftefada veteruniperirent. Atnoselaborata,aciis,nobisq;,laboiibusingentiliimispartaabfcondereatq; fupprimerecupimus,&fraudare vitam alienis boniS ? minime omnium,imo non tantum aliorum inventis, fedpropriisnoftris comparatis auxiliis praefentium, & pofteroium vitam juvandam ftatuimus, com-pluriumastatisnoftrieclariffimorumjdddlorumq} viroruminftitutum lequuti,inquorum caUlogopraecipui funt, Hermolaus BarbarUs,Nicolaus Leonicenus,Joannes Manardus,Joannes Ruettius, 'hkiMarccIIus V r ergilius,LeonardusFuchfius apudGermanos clarae eruditionis medicus, AntoniusMufaBrafiivohis,yacobusSylvius5AloyfiusMundella,&alii,quicumanimadverterent,Medicam llhafcri-materiam, nullis olim non feculis celebrem,medicorum, qui nos praeceflerunt,incuria,fegnitieque pfre.obfoletam,intentatam & incultam jacere.adeo ut perpaucireperirentur Medici,qui alias fereplan-tas,quam olera, quorum frequentior eft in cibis ufus,cognofcerent, humanum genus miferati, ftre-nuamnavaruntoperam,ut difcuftafuperioris feculicaJigine,Mcdicammateriam &tenebriseripe-ient,& fas priftinaeluci reftituerent» Quos cquidem eo quo potui majori ftudio,atqj induftria imi-tatus,cummultis jamannisanimadvertillemin univeriis Italiffi pharmacopoiiis,cum a Pharmaco-pceis ipfis,tum maxime a medicis hu jufce facultatis ignaris, quam plurimos errores,eofq; graves,&detefiandos committi inhumanae vit£edifcrimen,acfaepein ejufdempernicicrn,Uteorum errorestoilerentur, habita noftroium Pnarmacopceorum ratione, quorum pauci fatis Latinefcitint, Dio- 'Commentkfcoridem Anararbeum,&Grsecum &antiquiilimum fcriptorem,acinfimplicinmmedicamento- ria ,rum hiftoria,& viribus reddendis facile Principem in Italicam linguam Vertendum,& Italicisitem f CT 'f ta -commentariis, ut poflem, illuftrandumfufcepi. Inquosutiqj quantumingenio, quantumlabore,accura ,quantumdeniq; judicioconfequipotui,contuli,ut legitimas,quasputo plantasproderem,meamqj fimiliter de csteris fimplicibus medicamentis proferrem fententiam. Qua iu recoafti fui-mus,non modo Pharmaco pceorum,& Medicorum fuperioris aetatis,qui hanc Medicin^ partem ne- Medicorumglexifle videntur,errata paifim explodere,fedrecentiorum quoqeu,quitamen materiamhancdili- Juperiorugentiflime tra £tarunt,opiniones fkpenumero refellere. Nec certe mirum,quod viri alioquidoftif- ttatu ne $-fimi,&fumma laude digni impegennt,lapfiq; fuerint,vel in tanto rerum difcrimine vacillantes,vel ge ""*'interdumhunwna caligine caecutientes: quod quidem & nobis aliquando accidiffej hoc in opera

magnoj